VOV4.Sêdang - Ô vâi krâ nho\ng o [a\ pú hmâ! Mot tung rơnó mê hngê, hbrâ môi rơnó mơdâ pêt kế tơmeăm ki nếo, kuăn pơlê a kong pơlê Gia Lai trâm  tơdroăng ki tôu tuăn drêng roê mâu hdrê pêt ki ôh tá dâi le\m. Hdrê pêt ôh tá dâi le#m pro lu\p hên h^n liăn ngân, ivá cheăng [ă hâi khế. Nguyễn Thảo, ngế chêh hlá tơbeăng cheăng tung Rơ’jiu Việt Nam a kơpong Tây Nguyên ai chêh tối ‘na tơdroăng mê.

Klêi kơ’nâi lối 1 hơnăm ko tah vâ chê 2 hectar loăng kơxu, troh nôkố, ngoh Ksor Black, ối a Plei Ngol Tah, pơlê kong kơdrâm Pleiku xuân tá hâi ‘nâi vâ hơ’lêh pêt hdrê loăng plâi ki klâi. Ngoh Black tối ăm ‘nâi, hơnăm 2008, ngoh roê lối 700 xiâm loăng kơxu hdrê a môi kơdrum ki mơdâ a pơlê kong kơdrâm Pleiku. Xêo troh hơnăm 2014, tâi tâng kơxo# liăn roê hdrê [a\ mơ’no liăn cheăng roê phon rơvât ăm kơdrum kơxu tâk troh vâ chê 100 rơtuh. Laga, drêng kúa chhá lối 500 xiâm loăng kơxu ki hiăng tro hơnăm kúa xo chhá, laga chhá bu iâ êt tê. Xiâ khât ‘nâng, 6 hơnăm rak ngăn, khéa kho hiăng mơ’no dêi hên h^ng liăn ngân, laga ngoh Black kếo tah lôi dêi kơdrum kơxu, xo loăng vâ pro hdréa. Ngoh Black tối: Á roê hdrê a Hàm Rồng. Drêng roê hdrê loăng cho le\m ‘nâng, klêi mê á pêt. Drêng rak ngăn mê loăng xông kân le\m, mê nôkố ôh tá ai chhá. Khéa ‘nâng, xiâ păng ‘nâng ’no liăn rak ngăn hên h^n, troh tui lui kơxu ôh tá ai chhá, mê á ko ‘nhiê tah lôi.

            Hên hơnăm cho kuăn pơlê pêi chiâk pêi deăng ki rơkê dêi kong pơlê Gia Lai, pro ngế pơkuâ kuăn pơlê pêi chiâk deăng cheăm, laga poâ Phạm Phú Hoan, thôn 16, cheăm Bờ Ngoong, tơring }ư Sê xuân roê hdrê ki ôh tá ai hên chhá môi tiah mê há. Khế 6 hơnăm nah, poâ [a\ hên kuăn pơlê tung cheăm khên tơnô troh môi ko\ng ti mơdâ bro hdrê ki châ pơ-ôu pơ-eăng a Dak Lak, roê 600 xiâm plâi [ơr Booth, pêt dêi a kơdrum tơná. Tíu tơbleăng tối kố cho hdrê plâi [ơr plâi kân rơ’mok le\m, kâ tâ rơmâ le\m, xú ho\m, ai hên trếo piê, [a\ hía hé, pêi lo châ hên tâ tâng pơchông [a\ plâi [ơr tiah hmâ pêt. Laga, bu klêi kơ’nâi tơdế khế pêt, poâ Hoan châ hlo cho hdrê ki ôh tá dâi le\m: Klêi kơ’nâi pêt, á châ hlo hên kơmâ ki pơklêp prăng rơmon, u\m a komâ tíu ki pơklêp, nôkố ối to lâi xiâm hiăng ho\n hlâ, ôh tá kâi xông kân. Kơ-êng vâi, vâi tối túa pêt tiah hmâ, vâi ôh tá tối ki klâi ‘na kih thuât. Rơpo\ng á drêng pêt ôh tá châ môi tiah púi vâ, cho khéa ‘nâng. Má môi tro lu\p hên ‘na cheăng kâ, má péa nếo, ôh tá pêi lo liăn, ôh tá chiâng vâ mơne\n tối kơbố. Nôkố, a mơdâ pro xêh hdrê. La ngiâ lăm a kong pơlê Dak Lak, á ti tăng túa plâi [ơr Booth, á pơklêp xêh vâ tơniăn.

            Ôh tá xê to loăng kơxu, loăng plâi [ơr [a\ loăng ki ê ôh tá dâi le\m, Khu séa ngăn ‘na chiâk deăng [a\ mơnhông mơdêk thôn pơlê kong pơlê Gia Lai hiăng tơku\m po séa ngăn mâu tíu mơdâ bro hdrê, ko\ng ti mơdâ pro hdrê, tê mơdró loăng plâi mak-ka. Tiah mê, tâi tâng mâu tíu kố ôh tá mơnhên xiâm kối hdrê.

            Nôkố, bu a pơlê kong kơdrâm Pleiku hiăng ai hr^ng tíu mơdâ pro hdrê [a\ tê hdrê loăng plâi. Hên h^n tíu mơdâ tê hdrê loăng plâi, kih thuât mơdâ bro hdrê pá vâ séa ngăn, pơkuâ, pro mơngế kuăn pơlê ki roê hdrê vâ pêt pá vâ ‘nâi ki lâi hdrê dâi le\m, ki lâi hdrê ki ôh tá dâi le\m.

            {a\ mâu hdrê loăng plâi ton hơnăm, tơdroăng mơdâ bro hdrê ki ôh tá dâi le\m, xuân mơdon ton châ lo lâi hơnăm. Rế tâi liăn, mơdoh mơdon hên hâi, lu\p liăn tăng mung mơngế pêi cheăng, kuăn pơlê ki roê hdrê mê tro lu\p châ péa xôh. Vâ pôi ti ai tơdroăng kố, poâ Lê Xuân Lịnh, kăn pho\ pơkuâ pêi chiâk deăng [a\ mơnhông mơdêk thôn pơlê kong pơlê Gia Lai pơchân tối: Tâi tâng mâu hdrê ki má môi, kơnâ liăn, mâu hdrê ki ăm phêp chiâng pêi pêt dêi Khu xiâm pơkuâ ngăn ‘na pêi chiâk deăng [a\ mơnhông mơdêk thôn pơlê nôkố tung kong pơlê, cho ai inâi tâi tâng. Sap nah troh nôkố, hdrê ki ôh tá xê khât, hdrê ki ôh tá dâi le\m a kơpong hơngế hơngo, ai mâu nho\ng o ki ‘nâ vâi tá hâi ‘nâi nhên ‘na tơdroăng mê. Rêm hơnăm, troh rơnó pêt tơmeăm, Khu pơkuâ ‘na pêi chiâk deăng [a\ mơnhông mơdêk thôn pơlê xuân ai pơkâ [a\ pơchân tối ‘na mâu hdrê loăng plâi ki dâi le\m [a\ pơkâ hâi khế pêi pêt. Khu pơkuâ ‘na chiâk deăng [a\ mơnhông mơdêk thôn pơlê xuân môi tiah mâu tơring dế mơhnhôk kuăn pơlê, xuân môi tiah mâu khu tê mơdró hbrâ tăng, tơdah [a\ roê mâu hdrê kố tung kong pơlê.

            Kong pơlê Gia Lai tối phá xêh, kơpong Tây Nguyên tối tơchuôm hiăng troh rơnó vâ pêt kế tơmeăm, kuăn pơlê cho kal hên hdrê loăng plâi ki dâi le\m, kal roê hdrê a mâu tíu ki châ pơ-ôu pơ-eăng, kuăn pơlê loi tơngah khât, môi tiah poâ Lê Xuân Lịnh – kăn pơkuâ ‘na pêi chiâk deăng [a\ mơnhông mơdêk thôn pơlê Gia Lai tơbleăng tối. Vâ pôi tá hía liăn, mơ’no hên liăn roê hdrê ki ôh tá dâi le\m, kuăn pơlê kal tơtro\ng tung tơdroăng rah hdrê [a\ tíu ki tê hdrê loăng plâi. Tơdrêng amê, kơvâ cheăng kal séa ngăn, pơxâu phâk mâu tíu ki tê hdrê ki ôh tá dâi le\m, kum kuăn pơlê ai hdrê dâi le\m, ti xê môi tiah hdrê ki tê tung kơchơ, to mâu hdrê ki ôh tá xê khât lơ ôh tá dâi le\m, ôh tá ‘nâi tíu lâi ki tê hdrê dâi le\m păng ‘nâng./.

A Sa Ly tơplôu