VOV4.Sêdang - Ô vâi krâ nho\ng o [ă pú hmâ! Sap apoăng hơnăm troh nốkố, yă kơphế kloăng pơtối chu kơdroh sap 42 rơpâu liăn ối 37 rơpâu liăn 1 kg, pro hên khu mơdró kâ a Gia Lai trâm hên xahpá. Tơdrêng a mê, tâi tâng kơxo# liăn tê ke#n kong têa ê 6 khế apoăng hơnăm 2015 dêi lâp kong pơlê Gia Lai chu kơdroh ó. Nguyễn Thảo, ngế chêh hla tơbeăng cheăng tung Rơ’jiu Việt Nam a kơpong Tây Nguyên ai chêh tối tơdroăng kố.

            A mơ’nui hơnăm 2014, yă kơphế pơ’leăng apoăng rơnó a kơlo 41 troh 42 rơpâu liăn môi kílô, cho kơlo kơnâ má môi tung hên hơnăm achê kố. Ki hên, tâi tâng mâu khu tê mơdró kơphế a Gia Lai tối, pơ’leăng kơphế kơdroh, xua mê, mơni yă kơphế tung hơnăm kố kô pơtối to kơnâ. Xua mê, khu tê mơdró kơphế, tá mâu ngế ki pêi kơphế xuân ‘măn kơd^ng kơphế tơkôm yă to kơnâ. Laga, yă to kơnâ bu tung to lâi khế, klêi mê,  pơtối chu kơdroh troh nôkố.

            Mung hngêi arak liăn 3 rơtal liăn vâ ‘măn kơd^ng kơphế apoăng rơnó [a\ yă 41 rơpâu môi kílô, nôkố, tro lu\p 3 rơtuh 500 liăn môi ta#n, poâ Nguyễn Quang Hiệp, môi ngế ki roê kơphế a tôh 9, bêng Thắng Lợi, pơlê kong kơdrâm Pleiku pơtối ‘măn kơd^ng kơphế tung hnôu, tơkôm yă kơnâ mê nếo tê. Poâ Nguyễn Quang Hiệp tối: Tối tơchuôm ‘na kơchơ tê mơdró ôh tá ‘nâi hdrối. Hơnăm kố yă chu rơpâ re\ng ‘nâng [a\ ton pơtối vâ to kơnâ nếo. Apoăng rơnó yă kơnâ, khu tê mơdró roê vâ ‘măn kơd^ng, troh nôkố yă rơpâ ‘nâng, tê kô tro lu\p ó, xua mê, tơkôm yă to kơnâ nếo tê vâ châ xo dêi kơxo# liăn mơ’no. Yă rơpâ ‘nâng, hiăng vâ troh rơnó, xua mê, a roê tê hlối, ôh tá ‘măn kơd^ng, tê châ lia\n laih iâ tê.

            Kơlo yă kơphế pơ’leăng pơtối chu kơdroh, [a\ tơdroăng môi tiah nôkố pro hên khu tê roê kế tơmeăm khoăng ing chiâk deăng a kong pơlê Gia Lai vâ tê dêi cho mơjo, ‘măn kơd^ng xâu yă pơtối rơpâ. Apoăng rơnó, vâ ai liăn roê kơphế, hên khu tê mơdró, hên túa k^ pơtroh hr^ng ta#n kơphế a mâu ko\ng ti roê kế tơmeăm khoăng ing chiâk deăng dêi kong têa ê. Tiah mê, ko\ng ti kố kô chêl 70% liăn kế tơmeăm khoăng drêng k^ pơtroh. Klêi kơ’nâi 3 khế, vâ lơ oh, khu tê mơdró kô tê kơphế ăm ko\ng ti [a\ yă rơpâ tâ kơchơ tê mơdró dâng 2 rơtuh môi ta#n. Tâng, tâi tâng kế tơmeăm khoăng ki k^ pơtroh chu kơdroh tâng pơchông [a\ kơlo liăn ki xo hdrối dêi ko\ng ti, mê kô pơkâ yă má mơ’nui, mơhé tá hâi troh hâi pơkâ châ 3 khế.

            {a\ túa pơkâ yă kố, Ko\ng ti pêi cheăng tiô rơnó môi khu Thanh Phát Phú a cheăm Biển Hồ, pơlê kong kơdrâm Pleiku hiăng tro lu\p lối 1 rơtal liăn ăm lối 100 ta#n kơphế k^ pơtroh. Lối 200 ta#n kơphế tung hnôu dêi khu tê mơdró kố tơkôm yă to kơnâ. Jâ Nguyễn Thị Thanh Thùy, kăn pho\ pơkuâ Ko\ng ti Thanh Phát Phú, tối: Apoăng rơnó mêi yă 41 rơpâu 500 liăn môi kílô mê k^ pơtroh a mê, pơtroh a hnôu dêi ko\ng ti kân, xo liăn hdrối roê kế tơmeăm khoăng, troh nôkố 3 khế, hiăng tâi hâi khế pơkâ, ko\ng ti pơkâ yă má mơ’nui tê [a\ yă 34 troh 35 rơpâu liăn môi kílô, ôh tá tê châ kơnâ môi tiah tung kơchô roê. Pơtroh ăm vâi, mê thế tê, ôh tá vâ tê xuân ôh tá chiâng. Kơphế chu rơpâ yă, nôkố tro lu\p xua yă rơpâ, lu\p ‘na liăn laih hngêi arak liăn nếo. Nôkố kơphế tung hnôu, pin thế tơmiât ngăn, tâng lu\p môi iâ mê tê, tâng lu\p hên mê pơtối ‘măn kơd^ng, troh hơnăm ah tâng to kơnâ kô tê.

             Nôkố, yă kơphế pơ’leăng a kơchơ tê mơdró Luân Đôn, tíu châ ngăn cho kơchơ tê mơdró kơphế lâp plâi tơnêi đi đo a kơlo 1 rơpâu 700 dollar môi ta#n, rơpâ tâ tâng pơchông [a\ mâu hơnăm hdrối, ôh tá tơniăn, đi đo kơdroh yă. Xua mê, mâu khu tê mơdró ki tê kơphế ke\n kong têa ê môi tiah: kơphế Gia Lai, ko\ng ti kơphế Tây Nguyên, [a\ hía hé, ôh tá tê mơdró [a\ kong têa ê, bu tê mơdró kơphế tung tơnêi têa.

            Tiô xêo dêi Khu pơkuâ kơmăi kơmok [a\ tê mơdró kong pơlê Gia Lai tối, nôkố lâp kong pơlê bu ai 4 ko\ng ti kân tê kơphế ke\n kong têa ê. 6 khế apoăng hơnăm 2015, tâi tâng kơphế tê ke\n kong têa ê dêi 4 khu tê mơdró kố nếo châ 74 rơpâu ta#n, ôh tá châ tơdế tâng pơchông [a\ roh kố hơnăm nah. Tiah mê, tê kơphế ke\n kong têa ê lâp kong pơlê kơdroh 60% tâng pơchông [a\ hơnăm nah, chiâng pro tâi tâng kơxo# liăn ki châ tê kế tơmeăm khoăng ke\n kong têa ê lâp kong pơlê 6 khế apoăng hơnăm chu kơdroh lối tơdế tâng pơchông [a\ apoăng hơnăm 2014. Poâ Nguyễn Tấn Lực, kăn pơkuâ ‘na tê roê kế tơmeăm khoăng ke\n kong têa ê [a\ tê mơdró điên tưh, khu pơkuâ kơmăi kơmok [a\ tê mơdró kong pơlê Gia Lai tối: Yă kơphế môi tiah nôkố cho mâu khu tê mơdró trâm pá tung pêi pêt, tê mơdró, ti tăng tíu tê xuân môi tiah rak tơniăn mâu kơchô ki hmâ tê hdrối mê hía nah. Kơphế cho môi tung mâu kế tơmeăm khoăng ki tê ke#n kong têa ê má môi dêi kong pơlê. Mâu roh tơ’lêi, tê ke#n kong têa ê kơphế châ sap 75 troh 80% tung tâi tâng kơxo# liăn tế kế tơmeăm khoăng ke#n kong têa ê dêi lâp kong pơlê. Xua mê, tơdroăng ki yă ôh tá tơniăn, kơphế cho kế tơmeăm khoăng tê ke#n kong têa ê hên má môi dêi kong pơlê, tơdjâk troh túa pơkâ tê ke#n kong têa ê rêm hơnăm xuân môi tiah pơkâ tê kế tơmeăm khoăng ke#n kong têa ê dêi kong pơlê troh tá ah.

            Dâng 4 khế ah nếo, rơnó kơphế hneăng hơnăm 2014 – 2015 kô mơgêi, tâi tâng mâu khu tê mơdró ối kơd^ng kơphế a Gia Lai, ôh tá vâ tơmâng xếo, tơkôm yă to kơnâ a mơ’nui rơnó kô tê. Laga, tơdroăng ki yă kơphế ôh tá tơniăn hơnăm kố, mơni khu tê mơdró kô lu\p hên. Kố cho roh, khu pơkuâ kơvâ ki tơdjâk dêi kong pơlê kal pơchân, tơbleăng tối, mơhno hnoăng cheăng dêi tơná, kum khu tê mơdró tơkâ hluâ pá puât./.

A Sa Ly tơplôu