VOV4.Sêdang - Tung pơla kong tô mơdrăng khăng khoăng sap nah tá hâi chói hlo, ai lối rơpâu ha kơphế a Gia Lai mơni kô tro lu\p xua ôh tá têa tôh, môi ngế kuăn pơlê a pơlê kân }ư\ Prông hiăng hriăn ngăn mơjiâng pro kơmăi ki tôh têa kơd^ng, tơ-[rê, yă tê rơpâ tâ tung kơchô tê mơdró hên hdroh. Nguyễn Thảo, ngế chêh hlá tơbeăng cheăng tung Rơ’jiu Việt Nam a kơpong Tây Nguyên ai chêh tối ‘na tơdroăng mê.
Nôkố, tâi tâng mâu têa kroăng, têa kuăn a tơring C|ư Prông, kong pơlê Gia Lai xuân hiăng siâ tâi. Mâu deăng kơphế pá ai têa dế rế ho\n, rế chếo hlá, răng rêa, hlá tơkru\n, vâ ăm ‘nâi môi rơnó ôh tá tơngâh châ xo ki klâi. La, 3 hectar kơphế dêi ngoh Lê Quang Nhân Trí, ối a pơlê kân C|ư Prông, tơring C|ư Prông xuân ối drêh le\m, lo reăng kơ’muăn plâi, kơnôm ing kơmăi tôh têa ‘nâi kơd^ng ki pro ăm têa chiâng lo xêh xua tơná ngoh hriăn pro dêi.
Klêi tí tăng ‘nâi ple\ng a mâu kơmăi tôh têa ‘nâi kơd^ng ki vâi dế tê nôkố xuân xúa 1 kơmăi hrik têa túa ki kân, hrik têa ‘mot a mâu klo\ng ki tâp tung tơnêi, a rêm xiâm kơphế châ krâ pơklêp xôh 2 pâ vâ tôh. Drêng kal, kô chiâng vâ hơ’lâk phon hoă hok hnối rơvât ăm loăng plâi. Mâu kơmăi toh kơd^ng mê châ dâng 30% têa ki tôh, pak^ng mê kơdroh mơngế ki toh rơvât phon. Mơhé tiah mê, kơxo# liăn krâ kơklêp ‘măn kơmăi klo\ng tung rêm hectar kơphế gá hên ‘nâng, sap ing 20 troh 50 rơtuh liăn, klo\ng ki tâp tung kơdâm tơnêi tơpá vâ séa ngăn. Ing mê, ngoh Lê Quang Nhân Trí hiăng hriăn tơ’nôm vâ kơmăi tôh tơtro [ă tơdroăng cheăng kâ la xuân ai pơxúa.
Mâu klo\ng mơ’no têa ki tâp tung tơnêi châ hơ’lêh [ă klo\ng ki rơpâ a kơpêng tơnêi, vâ tơ’lêi tung pơla toi klo\ng toh têa, hnối rak tơniăn. A rêm xiâm loăng kơphế, bú xúa 1 [ep ki xôh ing pá gong mot, kơdroh hên ki lơ pro mơ’nhiê têa. Kơxo# liăn krâ pơklêp ‘măn tung rêm hectar kơphế bú sap ing 7 troh 10 rơtuh liăn, la kơd^ng châ dâng 75% kơxo# têa tâng vâ pơchông [ă tôh [ep ki tiah hmâ. Tơ’nôm amê, ngoh Trí ối xúa kơtôu kơphế, hrái vâ ‘măn a xiâm kơphế oh tá ăm têa châ lo tiô hyôh, pak^ng mê ‘măn mâu hlá loăng vâ mơ-u\m, mâu kơtôu prá [ă phon êak ro vâ rơvât loăng plâi. Xua mê, tơdế rơnó mêi kơdrum kơphế dêi rơpo\ng ngoh xuân ối drêh ngiât le\m, tơpo reăng rơbông. Ngoh Lê Quang Nhân Trí tối: Vâi krâ nho\ng o akố ki hên to mâu hdroâng kuăn ngo. Vâi vâ má môi cho rơpâ, má péa chiâng kơtâu xêh. A hiăng tí tăng ‘nâi ple\ng, pro ăm re\ng tâ mâu tơdroăng pro dêi Vie#n Ea Kmat ‘no liăn pro. Nôkố, túa á pêi pro tâng riên to ‘na tơmeăm vâ pro tung 1 hectar sap ing 7 troh 10 rơtuh liăn, rôe hnối krâ pơklêp dêi. Má péa nếo, kô chiâng vâ djâ ukố umê xua kơmăi á cho kơmăi ki pro a ngâ. Klêi tôh, pin ‘măn rak krâou le\m. Klêi séa ngăn, ki xông kân [ă xông rơdêi dế loăng gá môi tiah dêi rơpó. Xap ing gá hmo\ng, troh loăng kân lo reăng. Pak^ng mê, a dế tơku\m rơvât [ă mâu túa phon hưh cơ. Ing đa\m hưh cơ ta troh phon ki pro ing mâu hrái nhâ kơtôu kông hnông alâi kô hlo loăng xông rơdêi le\m, ing lo reăng a kơdrum loăng ta troh kơ’muăn plâi xuân tơniăn môi tiah rêm hơnăm. Mơni hơnăm kố loăng kô kơ‘muăn plâi hên tâ.
Pôa Nguyễn Văn Gặp, kăn [ơrô ngăn ‘na chiâk deăng [ă mơnhông mơdêk thôn pơlê dêi tơring C|ư Prông ăm ‘nâi, nôkố lâp tung tơring ai 13 rơpâu hectar kơphế [ă 2 rơpâu 500 hectar kơxái tiêu hiăng rế vâ kơdroh plâi xua kong tô mơdrăng ó. Xua mê, kơvâ ngăn ‘na chiâk deăng kong pơlê hnê tối ăm kuăn pơlê thế ‘nâi toh têa kơd^ng vâ tơniăn ăm loăng plâi ki pêt. Sap ing mơ’nui hơnăm nah, ngoh Lê Quang Nhân Trí hriăn pro túa toh têa kơd^ng [ă kơmăi ki ăm têa lo xêh, vâi krâ nho\ng o hiăng hriâm [ă pêi pro lâp lu, hlo tơ-[rê. Lâp tung tơring ai lối 30 rơpâu hectar kơphế dế châ tôh [ă kơmăi tôh kơd^ng ki ăm têa lo xêh mê. Pôa Nguyễn Văn Gặp, kăn [ơrô ngăn ‘na chiâk deăng [ă mơnhông mơdêk thôn pơlê dêi tơring C|ư Prông tối: La ngiâ kố, ngin kô hnê tối tơdrêng tâi tâng a mâu cheăm [ă mơjiâng túa tôh têa ‘nâi kơd^ng. Ing mê, ngin kô mơgêi, tối [ă ngin kô tơku\m po ăm kuăn pơlê mâu cheăm ki ê hriâm [ối, hnê túa ki ngin hiăng pro, ing mê vâ pơtối rak vế tơdroăng pêi pro ki ‘ló, tah lôi ki ôh tá ló dêi túa pêi pro mê, [ă kơtăng troăng hơlâ vâ po rơdâ túa pêi pro ki tơtro.
Ki pá chiâng ai ki hle\ng rơkê. Tung rôh kong tô mơdrăng ó ton khế, kơnho\ng têa rế pá ai, kơvâ ngăn ‘na mơhnhôk cheăng hnê tối ăm rêm ngế thế ‘nâi xúa têa kơd^ng. Pôa Lê Quang Nhân Trí, kuăn pơlê ki pêi chiâk deăng ối a tơring C|ư Prông, kong pơlê Gia Lai tí tăng hriăn ple\ng tơdroăng ki nếo, hơ’lêh kơmăi tôh ‘nâi kơd^ng, ai pơxúa ăm loăng kơphế cho tơxâng hâk mơnê khât păng ‘nâng.
Gương tơplôu [ă tơbleăng
Viết bình luận