VOV4.Sêdang - Kuât cho mơhúa dêi pơlê Bơhnéa Kriêm. A kuât kuăn pơlê hmâ tơku\m dêi pó tung mâu hâi po pơd^ng, cho tíu ki po hên leh mơd^ng tiô túa tơlá dêi pơlê. {ai chêh kơ’nâi kố ai tối ‘na kuât dêi mơngế Bơhnéa Kriêm mê.

          Kuât dêi hdroâng Bơhnéa Kriêm tối phá, [ă dêi mơngế Bơhnéa tối tơchuâm ai 3 to péa: Péa kân xiâm a tơdế [ă 2 to péa ki kuăn a hing mum kuât. Tơmối lăm pôu a pơlê lơ kuăn pơlê to a kuât athế mot drăng péa xiâm. Péa kuăn bu vâ ăm mơngế ki kal vâ re\ng mot drêng ai tơdroăng, malối tung pơlê drêng ai tơdroăng ki po leh mơd^ng, ai tơdroăng ki kân dêi pơlê ki pro a kuât.

          Tiô pôa Yang Danh, ngế ki hriăn ple\ng ‘na mơhno mơjiâng túa le\m tro, hdroâng Bơhnéa Kriêm t^ng tơdroăng ki tâng ối a péa vâ tơpui, hmâ mê cho péa kân lơ péa kuăn:

          -Péa ki lâi xuân chiâng vâ mot lo, la drêng hiăng mot cho athế mot hlối, tâng ối pá kong xuân athế ối pá kong hlối. Ki má môi athế mot ối tung dế hlối vâ tơpui, ki má péa tâng ối pá kong vâ tơpui, ôh tá khoh môi pâ cheâng hblâk chuâ tung kuât, môi pâ tâng pá kong. Pro tiah mê ga tơlo ‘nâng. Hdrối nah, krâ pơlê hlo tiah mê, pơxâu kân ‘nâi.

          Drêng troh a hâi Têt lơ po mâu roh mơd^ng, kuât dêi pơlê Bơhnéa Kriêm ai kơdrâm kơdre\ng mơngế mot lo. Hâi mơd^ng cho roh ki vâi kơdrâi, vâi ‘ne\ng chiâng mot tung lâp kuât, ôh tá t^ng môi tiah hâi ki ê. Xua tiô pôa Đinh Hồ a pơlê Tà Điệc, cheăm Vĩnh Hòa, tơring Vĩnh Thạnh, kong pơlê Bình Định, hdrối nah, tung mâu hâi tiah hmâ, kuât cho tíu ki vâ tơku\m, ăm khu vâi kơnốu koi ối, pơtê pơto tê. Thăm nếo, hâi leh lơ hâi ki vâi kơdrâi [ă kuăn ‘ne\ng chiâng to ối tung kuât xuân kal athế ngăn nhên tơdroăng ki mot lo tung kuât mê:

          -Kuât dêi mơngế Bơhnéa, vâi kơdrâi ôh tá chiâng mot ối kơteăng pá pêng. Ma lối, tíu ki ‘măn hơkâ kân, hơkâ Pơ-nưng, vâi kơdrâi ôh tá chiâng to ối a mê. Ton nah, drêng krâ pơlê tôu hơkâ ki mê, cho mâu hdroâng kuăn ngo ai tơpêt tơko dêi pó. Ai xâ vâ lăm plâ pơlê, tôu hơkâ tâi pơlê kô siâm lo tu\m a mê. Vâi kơdrâi ki dế tro khế xuân ôh tá khoh mot tung kuât. Bu ăm to kuăn ‘ne\ng, kuăn kơdrâi ối tung kuât.

          Pôa Yang Danh tối, vâi ‘ne\ng to ối tung kuât tâng ôh tá mơhúa tro têng, tit a hơkâ Pơ-nưng, pro hơkâ chiâng chuât, mê rêm ngế tung pơlê, ma luâ dế ối a hngêi lơ a chiâk xuân lôi dêi tơdroăng cheăng vâ tơku\m troh a kuât ngăn lơ ai tơdroăng klâi a mê. Bu mâu tơmeăm ki t^ng, mâu khoăng tơchuâm dêi pơlê nếo châ ‘măn a kuât. Tung mâu tơmeăm ki mê, ai tơmeăm ki bu chiâng xúa drêng pơlê tơku\m leh mơd^ng, ai tơmeăm ki xúa drêng ai tơdroăng tơplâ tơplong, tơpêt tơko.

          -Tâi tâng mâu tơmeăm ki mê pơrá kring vế ăm tơná kuăn pơlê, tơná pơlê pơla, ki hên tâ cho khu vâi rơtăm. Ki má péa, mâu tơmeăm ki t^ng má môi dêi hdroâng Bơhnéa môi tiah chêng koăng, hơkâ Pơ-nưng, chăng, khiâ, klêi mê troh a mơdrế …ki ‘măn tung kuât cho tơmeăm ki t^ng tâi tâng, ôh tá chiâng djâ ‘măn a tíu ê. Mơdrế mê cho tơmeăm ki kơdê mơngế, tơmeăm ki tơplâ mê vâi kơdrâi ôh tá chiâng ối a chê. Hdrối nah, vâi kơdrâi tí tăng pêi, têng mâu tơmeăm cho tơlo kân, ôh tá chiâng pêi a chêng koăng, ôh tá chiâng têng chăng khiâ, cho tơmeăm ki tơlo kân.

          T^ng ga tiah mê, xua mê, kuât cho mơhúa dêi pơlê, la lâi xuân ai khu vâi rơtăm kring vế, gak ngăn krâu khât. Pôa Yang Danh pơtih khu vâi rơtăm ki kring vế, gak ngăn kuât môi tiah kong an, mô đo#i nôkố, vâi ai hnoăng cheăng ki kân tung gak ngăn tơdroăng tơniăn le\m ăm pơlê pơla.

          Dế kố, vâ chê tâi pơlê dêi hdroâng Bơhnéa Kriêm a Vĩnh Thạnh pơrá ai kuât, tung mê, ai tá pơlê ki ối sap nah troh a pơlê ki nếo mơjiâng tung mâu hơnăm achê kố. Hên kuât châ mơjiâng pro ing kơxo# liăn, tơdroăng tơkêa bro dêi Chin phuh, tơdroăng to\ng veăng dêi khu râ, kơvâ cheăng. Xua tơmeăm ki mơjiâng kuât rế hía rế preăng ai, kuăn pơlê ôh ti chiâng mot tung kong hmâng vâ, tí tăng kếo loăng, ko kong; hlá xá, phêa, kơlo ôh pá ai xếo a Vĩnh Thạnh, mê hên kuât hiăng châ mơjiâng pro [ă trăng [ê-tong, mơnât tâl. Thăm nếo, ai pơlê, kuât châ meăn [ă gât reăng, hơkup lêm tôl. Tung mâu kuât ki châ mơjiâng pro a chê pơla kố, bu ai kuât dêi pơlê Tơ Lôk (cheăm Vĩnh Thịnh) ối rak vế tơtro tiô túa dêi vâi krâ roh nah: Hơkup lêm hlá xá, tâi tâng mơnât [ă trêi pro [ă phêa, kơlo, ôh tá xúa kơđin [ă kơxái meăm.

          Nôkố, troh a pơlê mơngế Bơhnéa Kriêm, pó kô châ krâ pơlê, kăn thôn djâ to a kuât, hmâ pó cho kơdrâi lơ kơnkốu, ối ‘ne\ng lơ hiăng krâ. Rêm ngế tung pơlê pơrá chiâng to ối a kuât vâ tơpui tơno, pơtâp hơdruê xuâng, tô koăng, to\n chêng. Tíu ki mê ối cho tíu ki vâ hôp, tơpui tơno dêi mâu khu râ, môi tiah: Khu pơkuâ vâi kơdrâi, khu pơkuâ Đoân droh rơtăm, Khu pơkuâ ngăn chiâk deăng [ă hía hế. Xuân môi tiah mâu kuât dêi mâu hdroâng kuăn ngo a Tây Nguyên, kuât dêi hdroâng mơngế Bơhnéa Kriêm a Vĩnh Thạnh nôkố ga vâ môi tiah tíu ki tơku\m hôp tơpui tơno.

          Pôa Yang Danh, Ngế hriăn ple\ng ‘na mơhno mơjiâng túa le\m tro tối ăm ‘nâi, khoh hơ’lêh ‘na túa mơjiâng [ă ôh tá t^ng, tơlo môi tiah vâi krâ nah tung kuât dêi mơngế Bơhnéa Kriêm ga cho tơtro [ă tơdroăng rêh ối hâi kố. Ma luâ ti mê, mơhé mâu tơmeăm ki mơjiâng kuât lơ ai hơ’lêh la kuăn pơlê xuân ối ‘nâi nhên ki t^ng dêi kuât, ma lối, hdrối vâ to ối tung kuât kal athế tơmiât i nhên hôm ai tơdroăng tơlo ki klâi há, tâng ai vâi pá ti khên.

          -Athế rak vế tro tiô khôi hmâ drêng to ối tung kuât. Vâi ‘ne\ng, vâi kơdrâi, vâi kơnốu hdrối vâ to ối tung kuât athế hmái i l^ng, ôh tá chiâng pơ’lok pơ’lâ. Drêng mot tung kuât, khu kăn, krâ pơlê tối pơtâng tơdroăng, mê kuăn pơlê athế tơmâng, ôh tá chiâng tơpui pơ’lok. Ôh tá chiâng krôu, tơhôu tơpeăng dêi pó. Drêng ôu drôu ôh tá chiâng tơpeăng tơhdu\ng, xiăn pâm dêi pó. To\n chêng, tôu koăng, kơhnhon xuâng xuân athế rak vế tro tiô khôi hmâ. ‘Na tơmeăm ki mơjiâng kuât ga xuân ai drăng ki hơ’lêh, la tung hiâm mơno xuân ối athế rak vế tro tiô khôi túa, vêa vong vâi krâ nah. Pa k^ng ‘no mâu [ai rock ki mơdêi rơ-oh, la kal athế ai rơngêi ting ting, hơ’muăn. Rế hên rế le\m.

Nhat Lisa tơplôu [ă tơbleăng