VOV4.Sêdang - Ô vâi krâ nho\ng o [ă pú hmâ! Hngêi ‘măn tơbleăng tơmeăm khoăng [lê trâng Điện Biên Phủ cho tíu ki hiăng hmâ [ă mâu ngế ki ai roh châ lăm pôu ngăn a Điện Biên. Kố cho tíu ki mơhno tối ‘na tơdroăng tơplâ tơplong khên tơnôu, pro pơ-ôu lâp 5 pâ plâi tơnêi hơnăm ki mê nah, ai hên hlá mơ-éa, kế khoăng, um ki tơbleăng mơđah. Drêng tơbâ 61 hơnăm hâi plâ [lê trâng Điện Biên Phủ, Thu Thuỳ, Ngế chêh hla tơbeăng cheăng tung Rơ’jíu Việt Nam a kơpong Tây Bắc ai [ai chêh: ‘’Hngêi ‘măn tơbleăng kế tơmeăm [lê trâng Điện Biên Phủ-tíu ki vâ mơhno tối ki kơnía git dêi hdrông mơngế’’.

Châ mơjiâng pro sap ing khế 10 hơnăm 2012 tung tơnêi ki rơdâ 22 rơpâu met karê, [ă tâi tâng kơxo# liăn ki ‘no mơjiâng pro lối 211 rơtal liăn, Hngêi ‘măn tơbleăng tơmeăm roh ton nah Điện Biên Phủ cho tơmeăm ki kal kân vâ koh tơbâ 60 hơnăm hâi châ [lêi trâng Điện Biên Phủ. Kố cho tơmeăm ki kân krip, le#m lih [ă kân rơdâ krá le#m má môi dêi kong pơlê Điện Biên tá troh hâi kố.

Hngêi ‘măn tơbleăng kế tơmeăm châ mơjiâng tiô túa um đoan, tơmeăm ki pro rơnuâ tâ tá châ mơjiâng pro tiah um plâi ki le#m ‘nhíu pá kối cho vâ pơtih môi tiah hlâm ki te#n lu\m tâ tá môk mố đo#i, ai môi râ hngêi tung klôh [ă môi râ lo a ngâ. Tung mê, râ tung kơdâm klôh cho tíu ki vâ tơdah tơmối lăm ôm ngăn, kơpong ki hriâm, tíu ki vâ mơnúa [ă mâu kơpong ki xah hêi. Râ ki a ngâ cho kơpong ki ‘măn tơbleăng kế tơmeăm mơhno tối ki [lê trâng Điện Biên Phủ, kơpong ki tâ tá [ă tíu ki pêi cheăng. Ki rơhêng vâ tối, tâi tâng kơbong dêi râ má 2 tung Hngêi ‘măn tơbleăng kế tơmeăm châ mơjiâng pro tơvó. Kố cho tơmeăm ki kal tung tơdroăng mơđah tơbleăng kế tơmeăm dêi Hngêi ki kơnía git kố, cho um ki tơvó apoăng châ mơjiâng pro a Việt Nam. Um tơvó kố kô vâ mơhno tối ki ai păng ‘nâng má môi dêi roh tơplâ a Điện Biên Phủ hơnăm ki mê nah.

Hngêi ‘măn tơbleăng kế tơmeăm kố mơđah vâ chê 1 rơpâu tơmeăm khoăng, um, hlá mơ-éa veăng kum vâ pro ki môi tiah ai khât dêi hneăng tơplâ khu xâ Pơhlăng dêi khu lêng [ă kuăn pơlê, tung mê, ki vâ mơhno tối 56 hâi măng pong ‘véa ngo, koi tung klôh, mêi rơjêk, kâ hmê ki ai pliâm dêi Hneăng lăm plâ Điện Biên Phủ roh mê nah, pro ngế ki lâi drêng châ lăm ngăn akố pơrá phoih, rơrêk tung hiâm mơno.

Pôa Vũ Quang Thành, ngế lêng hơnăm hiăng krâ dêi tơring Lục Ngạn, kong pơlê Bắc Giang tối ăm ‘nâi: Lăm ngăn akố roh apoăng la á hlo Hngêi ‘măn tơbleăng tơmeăm dêi Điện Biên Phủ le#m krip păng ‘nâng. Châ ngăn, châ hlo mâu tơmeăm, xuân môi tiah mâu kơpong, mâu tíu ki tơbâ tung roh tơplâ Điện Biên Phủ, á sôk ro [ă phoih tung hiâm mơno păng ‘nâng.

Pôa Monique, môi ngế tơmối ing kong têa Pơhlăng tối tiah kố: Á hâk tơngăm ‘nâng châ lăm ngăn a Điện Biên Phủ. Ki má lối, châ lăm pôu ngăn Hngêi ‘măn tơbleăng tơdroăng ki châ [lê trâng, á hlo kố cho khu tơmeăm ki kân k^n [ă le#m lih păng ‘nâng. Mâu tơmeăm akố pơrá châ mơhno tơbleăng le#m tro [ă châ chêh tối mơnhên. Drêng á vêh dêi a kong têa Pơhlăng, á kô hơ’muăn tối ‘na tơdroăng kố [ă pú hmâ á ‘na mâu tơmeăm ki ‘măn rơnuâ a hngêi ki kố.

Kơnôm ai tơdroăng ki veăng kum dêi mâu khu râ, mâu ngế krê tung lâp lu tơnêi têa, ki rơhêng vâ tối, cho mâu ngế lêng hơnăm hiăng krâ tung hneăng tơplâ Điện Biên Phủ ki Hngêi ‘măn tơbleăng hiăng ai hên tơmeăm ki kơnía git, môi tiah rơxế trut dêi ngế yân ko\ng Trịnh Đình Bầm, [ă môi pâ chêng rơxế châ mơjiâng ing kơ-[eăng xối mơhúa jâ pôa, rơxế ki mê kô kâi chiâng vâ chơ troh 280 kilố môi xôh chơ kế tơmeăm, xua ti mê, bu tung pơla 4 khế, [ă troăng prôk pá puât 20 km, jâ Bầm hiăng châ pơtroh dêi lối 12 ta#n phái vâ chiân ăm mố đo#i tơplâ; klêi mê, hơkê ki chiâng vâ xúa pro hên tơdroăng dêi Thie#u u\i Nguyễn Dũng Chi châ xo a klôh pơkôt Christian de Castries; Kơno\ng 75 li dêi ngế lêng khên tơnốu Phùng Văn Khầu; Kơno\ng 105 li hiăng pe#ng a hneăng tơplâ apoăng a Him Lam, pơxiâm po hneăng tơplâ Điện Biên Phủ [ă hía hé.

{ă mâu kăn [o#, mâu ngế ki cheăng tung Hngêi ‘măn tơbleăng kế tơmeăm, ki hên vâi kot mâ klêi kơ’nâi tơnêi têa hiăng châ tơleăng le#m, laga vâi pơrá châ tơmâng hơ’muăn hên ‘na Hneăng [lê trâng Điện Biên Phủ, nôkố vâi dế pêi hnoăng cheăng rak vế ngăn [ă tối tơbleăng mâu tơmeăm ki kơnía git tơdroăng roh ton nah ki kơnía git mê, păng ‘nâng cho tơdroăng ki hâk tơngăm, mơnê nhuo#m kân khât. Ngoh Nguyễn Ngọc Linh, ngế ki hmâ tơpui tối, hơ’muăn ‘na Hneăng tơplâ Điện Biên roh ki mê nah tối tiah kố: Á cho môi ngế kuăn dêi tơnêi Điện Biên. Pôa peăng pâ á xuân hiăng tơplâ xâ a tơnêi tơníu Điện Biên Phủ. Sap ing tơx^n nah troh nốkố, á xuân hiăng châ hmâng dêi pôa hơ’muăn hên ‘na hneăng ki [lê trâng dêi pôa a roh tơplâ xâ a Điện Biên. Apoăng nah, á xuân ôh ti ‘nâi dêi tơná kô pêi cheăng ‘na tơdroăng tơpui tối ‘na mâu tơmeăm khoăng kố, la ing mâu roh ki châ tơmâng pôa a hơ’muăn tối tiah mê, drêng á xông kân, á hiăng tơmiât troh tơdroăng hnê tối ăm tơmối ki ôm hyô, [ă troh nôkố á hiăng klêi mơhriâm [ă hiăng vêh pêi cheăng dêi a pơlê tơná. Á hlo ‘ló hâk tơngăm păng ‘nâng.

Hngêi ‘măn tơbleăng kế tơmeăm [lê trâng Điện Biên Phủ nếo châ mơjiâng pro roh má 1, la hiăng châ tơdah hên h^n mâu tơdroăng troh ôm hyô ngăn akố. Tung mê, xêo to a hơnăm 2014 ai lối 570 rơpâu hdroh mơngế tơmối lăm ôm ngăn, mâu khế apoăng hơnăm kố vâ chê 70 rơpâu hdroh mơngế.

Tung roh ki mơjiâng la ngiâ, Hngêi ‘măn tơbleăng tơmeăm [lê trâng Điện Biên Phủ kô pơtối mơjiâng pro mâu tơmeăm: Hngêi ki mơđah tơbleăng pá gong, a plông ki pêt nhâ, plông troăng [ă hía hé. Tâi tâng mâu tơmeăm ki mơjiâng roh má 2 dêi Hngêi ‘măn tơbleăng tơmeăm kố kô pro klêi a hơnăm 2016 ah. Pôa Đòan Văn Chì, Kăn pho\ pơkuâ ngăn Khu mơhno mơjiâng túa le#m tro-Tơ’noăng ivá [ă Ôm hyô dêi kong pơlê Điện Biên tối ăm ‘nâi: Tung la ngiâ kố ah, ngin xuân pơtối hnê thế Hngêi ‘măn tơbleăng tơmeăm khoăng akố lôu péa vâ ăm tơmối mot ngăn. Ki má péa nếo, kô thăm mơnhông ki rơkê ple#ng dêi mâu ngế ki tơpui, hơ’muăn. Pơla hdrối kố nah ngin xuân hiăng ai ‘mâi hơ’lêh túa cheăng dêi mâu kăn [o# tung khu, xua păng ‘nâng mơngế ki tơpui hơ’muăn dêi Hngêi ‘măn tơbleăng tơmeăm kố ối iâ păng ‘nâng. Ngin hiăng po môi lâm hnê pơtâp, tâi tâng ai 60 ngế, xêo tá mâu ngế ki tơpui tối dêi Hngêi ‘măn tơbleăng kế tơmeăm [ă kăn [o#, mâu ki cheăng tung khu, rơtế [ă mâu vâi o ki châ hriâm ‘na kơvâ cheăng ki kố dêi kong pơlê ki ngin tối mê cho khu ki mơhno\ng pleăng xêh tơdroăng cheăng. Klêi kơ’nâi hnê hriâm mê, ki rơhêng vâ tối drêng tơbâ 60 hơnăm hâi châ [lê trâng Điện Biên Phủ, ngin hiăng rah thăm mâu kăn [o# ki mot cheăng a Hngêi ‘măn tơbleăng kế tơmeăm. {ă dế nốkố, ngin hiăng hmiên tuăn, xua hiăng ai tu\m mâu ngế ki tơpui hơ’muăn ‘na tơdroăng roh ton nah kố.

Tơdroăng ki mơjiâng môi to Hngêi ‘măn tơbleăng kế tơmeăm ki kân, châ pơxá tối cho tơmeăm khoăng ki kân má môi dêi tơnêi têa, dêi kong pơlê Điện Biên, ga hiăng [ă dế pơtối veăng pơ-ôu pơ-eăng ki kơnía git tơdroăng rôh ton nah dêi hdrông mơngế. Ing mâu tơmeăm khoăng, um, hlá mơ-éa, tơmeăm ki mơđah akố, rêm ngế troh akố kô thăm rế hlê ple#ng hên tâ, thăm rế hâk tơngăm ‘na mâu khế hơnăm ki khên tơnôu, ó rơdêi, la ki kân ó má môi cho hneăng [lê trâng ‘’Pro pơ-ôu pơ-eăng lâp 5 pâ plâi tơnêi’’ dêi hdrông mơngế, vâ ing mê kô thăm rế kơdôu mơ-eăm mơjiâng Điện Biên Phủ [ă tơnêi têa Việt Nam rế hía rế ó rơdêi, kro mơdro\ng kân tâ.

Nhat Lisa tơplôu