Vâ chê 3 khế kố, Đông mô đo#i tíu tê mơdró tơkăng kong Trà Lĩnh hiăng chiâng hngêi má 2 dêi nâ o hok tro Lục Thị Khánh Huyền. Cho péa ngế o ku\n ai tơdroăng rêh ối xahpá a cheăm Hùng Quốc, nâ o Huyền hiăng châ mâu kăn [o#, mô đo#i tơkăng kong kố xo păn, rak ngăn. Châ mâu mô đo#i kum, hnê ngăn păn roăng tung rêh ối, tơdroăng rêh ối prếi nâ o Huyền dế choâ hơ’leh tơrêm hâi:

‘’A châ ối a đông kố a ro ‘nâng, á châ mâu vâi tăm hnê hriâm, á hlo mâu tăm mố đo#i kố môi tiah nôu pâ há…’’.

Péa ngế o hok tro a Đông mố đo#i tơkăng kong Đàm Thủy xuân ai tơdroăng rêh ối xahpá, O Nông Văn Huynh, cheăm Chí Viễn, pâ o hlâ drêng o ối ku\n; o Hoàng Doãn Tuyên nôu o lôi o drêng o nếo klêi kot mâ.

Hlê tơdroăng ki pá puât dêi tơná, ôh tá ai tơmeăm klâi prếi o hok tro kơnốu ối ku\n ki kơtiê mê thế ối a đông, mâu vâi o châ mâu mố đo#i păn roăng hnê mơhno ngăn krâu môi tiah mâu ngế tung rơpo\ng hngêi.  

Pơla kố, ai lối 30 ngế vâi o ku\n kơtiê a tíu tơkăng dêi kong pơlê Cao Bằng dế châ mâu mô đo#i gak tơkăng kong dêi kong pơlê rơtế veăng kum ăm vâi o châ lăm hriâm a hngêi trung Rêm chôu hriâm dêi vâi o nôkố ôh tá xê tơdroăng ki tô tuăn ‘na hmê kâ, hnâm ếo xâp, teăng amê cho tơdroăng loi khât thái cô, pú hmâ.

Cô Thẩm Thị Xuân, hnê hngêi trung râ má môi Bằng Ca, tơring Hạ Lang tối:

‘’Sap ing đông to\ng kum mâu vâi o vâi hriâm chía hlê iâ [ă đông cho tíu ối tíu kơnôm tơngah dêi mâu vâi o, mê vâi o hmiân tuăn hriâm khât tâ, [ă xuân môi tiah cô ki hnê pơkuâ lâm [ă rơpo\ng hngêi vâi o hmiân tuăn drêng châ mâu mố đo#i kum ngăn păn roăng a đông’’.

Hiâm mơno pâ hơ-ui, veăng kum dêi mâu ngế lêng krâ kơlo\ng ngiât hiăng kum hên mâu vâi o ku\n hmiân tuăn hriâm. Nôkố, đông tơkăng kong hiăng chiâng hngêi păn roăng, tơdroăng púi vâ troh a hngêi trung dêi mâu vâi o vâi muăn kơdrâi [ă kơnốu cho mâu hok tro kơtiê, mâu kuăn ngo ki rêh a tíu tơkăng kong.

Pêi pro tiô Tơdroăng to\ng kum xua kuăn pơlê [ă pêi pro tiô hnê mơhno dêi Ngế xiâm pơkuâ ngăn lêng mô đoi gak tơkăng kong, pơla hơnăm 2019. Khu xiâm ngăn tơdroăng kal kí đông Mô đo#i gak tơkăng kong hiăng hnê mơhno pêi pro tơdroăng túa ‘’Kuăn păn dêi đông tơkăng kong’’. Kố cho môi tơdroăng pêi pro ai pơxúa khât [ă hlối cho tơdroăng ki le\m, veăng mơdêk hlê ple\ng dêi kuăn pơlê, mơdêk thăm tơru\m pơla mâu kăn [o#, mố đo#i gak tơkăng kong [ă kuăn pơlê  ki rêh ối a tíu tơkăng kong, vâ mơjiâng tíu tơkăng kong dêi kuăn pơlê rế krá tơniăn.

Ing mê, mâu đông lêng kô xo păn roăng mâu vâi o, vâi muăn sap ing 6  hơnăm troh a 15 hơnăm kô xo păn roăng mâu vâi o kuăn ngo ki kơtiê xahpá, tung mê ki pêi pro hdrối xo păn vâi o vâi muăn hdroâng kuăn ngo ki iâ mơngế, môi tiah kuăn ngo Chứt, Rục, Đan Lai, La Hủ: Mâu vâi o vâi muăn kuăn tê oh tá ai nôu pâ ki oh tá ai ngế păn roăng che\m mơdrêh lơ mâu kuăn tê ôh tá ai pâ, lơ ôh tá ai nôu la cho rơpo\ng kơtiê xahpá dế rêh ối a kơpong tíu tơkăng kong dêi đông pơkuâ; mâu vâi o vâi muăn kuăn ‘ne\ng mâu mố đo#i tro rong, nôu pâ hlâ ai hnoăng [ă tơnêi têa, kuăn ‘ne\ng ki ai nôu pâ ai hnoăng [ă kăch măng la tơdroăng rêh ối xahpá.

Tíu xo păn roăng a mâu đông mô đo#i gak tơkăng kong lơ a mâu khu, đo#i ki dế pêi cheăng a Đông tơkăng kong ki a chê hngêi trung.

‘Na kơxo#, mơ-eăm rêm đông gak tơkăng kong xo păn sap ing 1 - 2 ngế, mâu đông gak tơkăng kong k^ng têa kơx^, k^ng chuăn ngăn tiô kơ tơdroăng rêh ối a tíu mê vâ xo păn roăng. Tung pơla  xo păn pơxiâm sap ing khế 9/2019 troh drêng mâu vâi o, vâi muăn hiăng hriâm troh lâm 9. Klêi mê pêi pro tiô Tơdroăng ‘’Mơdêk hvêa chêng o lăm troh hngêi trung’’.

Kơxo# liăn pêi pro tơdroăng mê xua ing mâu đông mê ‘no, kơxo# liăn xua kăn [o#, mâu lêng tung đông veăng tơlo [ă hlối xo ing kơxo# liăn mâu kơ koan, khu tơru\m cheăng, khu mơdró, mâu kuăn pơlê ki ai tuăn hơ-ui veăng kum. Thie#u tươ\ng Phùng Quốc Tuấn, pơkuâ ngăn Đảng dêi Mô đo#i tơkăng kong ăm ‘nâi: Túa pêi pro mê ôh ta tơku\m xo păn tiô túa pro hlá mơ-éa tro tiô luât lơ pro tiô khôi túa tơlá kuăn pơlê ki rêh ối amê; kố cho môi tơdroăng xo păn ki pêi pro le\m tro, mơhno tuăn hơ-ui pâ dêi mâu mố đo#i gak tơkăng kong [ă kuăn pơlê dêi mâu hdroâng kuăn ngo ki rêh ối a tíu tơkăng kong; vâ rêm ngê veăng ‘no hnoăng veăng kring vế rế tơru\m krá [ă tâi tâng kuăn pơle, veăng kring tơniăn pơlê pơla cheăng bêng tíu tơkăng kong tơnêi têa.

Pêi pro tiô tơdroăng ‘’Mơdêk hvêa chêng o troh hngêi trung’’ tung Đông mô đo#i gak tơkăng kong, troh nôkố, mâu đông gak tơkăng kong hiăng [ă dế xo păn vâ chê 3.000 ngế vâi o vâi muăn kơtiê ki rêh ối a tíu tơkăng kong, mâu vâi o oh tá ai ngế păn roăng, vâi o kuăn tê oh tá ai nôu, ki ‘nâ ôh tá ai pâ, vâi o kuăn ‘ne\ng rơpo\ng hngêi kơtiê, vâi o hdroâng kuăn ngo, tung mê ai mâu vâi o kong têa têa Lếo, Kul ki rêh ối achê tíu tơkăng kong [ă Việt Nam.

Thươ\ng tă Phùng Văn Ninh, chính trị viên dêi đông tơkăng kong Vàm Trảng Trâu, kong pơlê Tây Ninh tối:

‘’Pak^ng 2 ngế o hok tro ối a tíu tơkăng kong ki đông đi đo veăng kum, Đông kố ối tăng ‘nâi ple\ng ăm khu xiâm pơkuâ ngăn lêng kum xo tơ’nôm 1 ngế o kong têa ê ki rêh ối a tíu tơkăng kong, rêm khế đông kố xuân rah mâu kăn [o# troh a hngêi mâu vâi o ki rêh ối a tíu tơkăng kong mê vâ diâp hnoăng liăn hriâm’’.

A tíu tơkăng kong, cho tíu mâu lêng gak tơkăng kong tối dêi pơlê, nôkố ai tơ’nôm hngêi tơtô. Hngêi tơtô mê châ mơjiâng ing plâi nuih ki le\m, [ă tơdroăng hơ-ui pâ dêi mâu mố đo#i gak tơkăng kong. Ôh tá xê to tíu kơnôm ngah ki krá tơniăn pơxiâm hvêa chêng prôk dêi mâu vâi o  hok tro kuăn tê, mâu hok tro kuăn ngo kơtiê xahpá, túa pêi pro mê ối vâ ai xiâm mơngế ki rơkê xo ah hmôi vêh cheăng dêi a tíu tơkăng kong veăng kring vế dêi tơnêi têa.

VOV4

Gương tơplôu [ă tơbleăng