VOV4.Sêdang - Hơnăm 1999, {inh đoân 16 mơjiâng Trung đoân 726 a cheăm Quảng Tân, tơring Tuy Đức, kong pơlê Dak Nông [a\ hnoăng cheăng kâ, cheăng lêng, tâi tâng kuăn pơlê veăng gâk kring a kơpong tíu tơkăng kong achê [a\ kong têa Kul. Lối 15 hơnăm hiăng hluâ, kăn [o#, lêng Trung đoân 726 hiăng pêi pro tro hnoăng cheăng mơnhông cheăng kâ, tơru\m [a\ khu râ kăn pơkuâ cheăng Đảng kong pơlê, khu kăn pơkuâ cheăm, tơniăn gâk kring cheăng lêng. Ki rơhêng vâ tối, Trung đoân 720 hiăng tơru\m [a\ cheăm gâk kring tơniăn mâu thôn, pơlê hdroâng kuăn ngo peăng kơnho\ng tơnêi têa mot xe\n ối, po rơdâ tơnêi kong pro chiâk deăng. Troh nôkố, kuăn pơlê cheăm Quảng Trực, tơring Tuy Đức hiăng ai tíu ối rêh tơniăn, ai tơnêi pêi chiâk deăng, tơdroăng cheăng kâ nôkố xông tơtêk. Mô đo#i Trung đoân 726 hiăng pêi pro hên túa kum kuăn pơlê mơjiâng pro troăng kân, mơjiâng mâu rơchoâ, hno têa kum tung pêi chiâk deăng, pêi pro tơtro tơdroăng tơru\m rak ngăn ivá châ chăn vâ vâi krâ nho\ng o ối a tíu tơkăng kong tơniăn [a\ hía hé. Ing mâu tơdroăng pêi kố, tơru\m pơla khu lêng [a\ kuăn pơlê rế hía rế thăm ru\m dêi pó [a\ um méa Mô đo#i Pôa Hồ tung hiâm mơno kuăn pơlê đi đo le\m troh tá ah. {ai chêh dêi ngế chêh hlá tơbeăng dêi Rơ’jíu Việt Nam a kơpong Tây Nguyên ai chêh tối ‘na tơdroăng kố.

            Klêi kơ’nâi mâu hâi sôk ro Têt Nguyên đăn Bính Thân hơnăm 2016, mâu hâi kố, hên rơpo\ng a cheăm tíu tơkăng kong Quảng Trực, tơring Tuy Đức, kong pơlê Dak Nông hiăng rơtế kăn [o#, lêng Trung đoân 726, ối tung {inh đoân 16 sôk ro lo lăm pêi chiâk deăng, rak ngăn kơphế. Châ to\ng kum tơnêi pêi chiâk deăng, rơtế tơdah Têt, rơtế kâ rơtế ối, rơtế pêi cheăng, kuăn pơlê cheăm Quảng Trực lo lăm pêi cheăng, sôk ro tâ.

            Têt hơnăm kố, rơpo\ng pôa Thái Văn Thiện, ối a thôn 13, cheăm tíu tơkăng kong Quảng Trực, tơring Tuy Đức, kong pơlê Dak Nông sôk ro ‘nâng xua hơnăm apoăng tâi tâng rơpo\ng châ tơdah Têt tung hngêi nếo kân le\m rơdâ xua Trung đoân 726 to\ng kum pro ăm. Pôa Thiện cho rơpo\ng kơtiê tơdah lối 2 hectar tơnêi pêi kơphế dêi Trung đoân, châ mơ’no liăn roê hdrê, phon rơvât [a\ hnê kih thua#t rak ngăn, pêt tơvât tiu tung kơdrum kơphế. Klêi kơ’nâi Têt, mô đo#i Trung đoân 726 rơtế kum kuăn pơlê lo lăm pêi chiâk deăng. Pôa Thái Văn Thiện tối ăm ‘nâi: Hơnăm kố đông xing xoăng phái, tơxông châ hên tâ rêm hơnăm. Liăn xuân châ hên tâ, klêi mê têa rơmâ, bôt ngo\t, sik, têa măm, po, tá mâu kế kâ ki hmâ xúa tung rơpo\ng hngêi, hơnăm kố Trung đoân xing xoăng hên tâ tâng pơchông [a\ rêm hơnăm, vâi krâ nho\ng o sôk ro tâ. Đông xuân tơku\m po: Peăng [along, kơtú [along, klêi mê hơdruê xoâng, tơ’noăng ivá tối tơchuâm cho tu\m têk, vâi krâ nho\ng o sôk ro ‘nâng.

            A hngêi pơkeăng cheăm khu lêng ru\m [a\ kuăn pơlê Trung đoân 726, mâu hâi kố, hên roh vâi krâ nho\ng o a kơpong tíu tơkăng kong hiăng troh khăm pơlât [a\ châ xing xoăng pơkeăng tê kơtê. Kăn [o#, lêng ki ngăn pơkeăng [a\ khăm pơlât dêi Trung đoân 726 ối troh a mâu pơlê ki hơngế hơngo má môi, lăm khăm pơlât tê kơtê [a\ hnê vâi krâ nho\ng o túa pơlât mâu pơrea\ng ki tơ’lêi xông tâ tú drêng kong tô mơdrăng. Pôa Điểu Đắc, ối a [on Bu Prăng 2, cheăm Quảng Trực hơ‘muăn tối, nah drêng tamo châi, kuăn pơlê lăm troăng hơngế ‘nâng vâ troh tíu xiâm khăm pơlât tơring vâ pơlât. Achê kố, vâi krâ nho\ng o cheăm Quảng Trực sôk ro xua cheăm tíu tơkăng kong châ mơ’no liăn mơjiâng pro hngêi pơkeăng khu lêng ru\m [a\ kuăn pơlê, ai tu\m kế tơmeăm khăm pơlât; kăn [o#, lêng ki ngăn pơkeăng [a\ khăm pơlât hiăng kơhnâ rak ngăn ivá vâi krâ nho\ng o: Tối tơchuâm khăm pơlât ôh tá prôk troăng hơngế xếo. Rơxế pơto cho dêi Trung đoân 726, ai tu\m kơmăi kơmok kum tung khăm pơlât ăm kuăn pơlê. Tuăn pâ dêi vâi krâ nho\ng o [a\ trung đoân 726, môi tiah khu lêng [a\ kuăn pơlê môi hiâm mơno, môi tiah têa [a\ ká, rơtế kâ rơtế ối [a\ kuăn pơlê, ki rơhêng vâ tối môi tiah khu lêng ru\m [a\ kuăn pơlê, khăm ngăn kuăn pơlê, [a\ kuăn pơlê cho le\m tro ‘nâng, vâi krâ nho\ng o pâ mơnê hên Trung đoân.

            Thưo\ng u\y, thái pơkeăng Nguyễn Đoàn Dũng, kăn pho\ pơkuâ hngêi pơkeăng cheăm khu lêng ru\m [a\ kuăn pơlê Trung đoân 726, {inh đoân 16 a cheăm Quảng Trực, tơring Tuy Đức, kong pơlê Dak Nông tối ăm ‘nâi: Cho tíu tơkăng kong, kơpong hơngế hơngo, tung roh Têt kố nah pơrea\ng tơ’lêi xông tâ tú, ki má lối cho tro hơ-ôu kế kâ, xua mê kăn [o#, lêng ngăn pơkeăng [a\ khăm pơlât đi đo gâk kring tâi tâng, hlá sôk ro rơnó Hơngui, tơdah Têt [a\ vâi krâ nho\ng o, hlá tơniăn tung tơdroăng khăm pơlât, rak ngăn ivá châ chăn kuăn pơlê: Ngin cho mâu ngế [ok thái pơkeăng kơvâ cheăng lêng, mơngế ngăn pơkeăng [a\ khăm pơlât hiăng chu lăm mơhnhôk [a\ hnê mơhno ăm kuăn pơlê túa hbrâ mơdât pơrea\ng [a\ hnê mơhno kuăn pơlê lăm a hngêi pơkeăng cheăm dêi Trung đoân vâ pơlât, ôh tá chiâng tiô dêi khôi túa ki ôh tá tơtro, krếo pơchâu hmâng to lo vâ. Péa pái hơnăm achê kố, vâi krâ nho\ng o hiăng loi tơngah khât [a\ [ok thái pơkeăng dêi Trung đoân 726. Ai ki ‘nâ, mê ngin to rơxế chu a thôn, pơlê [a\ khăm pơlât ăm vâi krâ nho\ng o, hnê mơhno ăm vâi krâ nho\ng o túa hbrâ mơdât pơrea\ng [a\ tơru\m pơtâng tối troăng hơlâ dêi Đảng [a\ Tơnêi têa ăm vâi krâ nho\ng o, vâ vâi krâ nho\ng o loi tơngah [a\ troăng hơlâ dêi Đảng [a\ Tơnêi têa, loi tơngah a khu lêng, loi tơngah a mâu ngế lêng gâk kring tíu tơkăng kong.

            Mâu tơdroăng pêi cheăng dêi kăn [o#, lêng Trung đoân 726 hiăng pro tơdroăng ki loi tơngah, ru\m môi tuăn pơla kuăn pơlê [a\ mô đo#i. Pôa Điểu Long, Kăn pơkuâ hnê ngăn cheăng Đảng cheăm Quảng Trực mơnhên: khu kăn pơkuâ cheăm [a\ kuăn pơlê hiăng ngăn kăn [o#, lêng môi tiah nho\ng o xiâm, rơtế kum dêi rơpó drêng sôk ro, drêng pá puât [a\ mơhnhôk dêi pó rơtế mơjiâng kơpong tíu tơkăng kong rế hía rế kro mơdro\ng: Kuăn pơlê akố sôk ro ‘nâng [a\ mâu đông mô đo#i tung cheăm, ki rơhêng vâ tối cho Trung đoân 726, gâk kring tíu tơkăng kong [a\ hía hé. Vâi krâ nho\ng o loi tơngah troăng hơlâ dêi Đảng, luât dêi Tơnêi têa, kơhnâ pêi chiâk deăng, sôk ro hơnăm nếo kô châ trâm hên tơdroăng pon mơhúa ăm vâi krâ nho\ng o, mâu pơlê kô hmiân tuăn pêi chiâk deăng [a\ đi đo hbrâ tơnáu tơru\m [a\ khu lêng ki mơjiâng đông tung cheăm, râng krá hnêa vâ răk tơniăn gâk kring rêm kơpong tơnêi tíu tơkăng kong dêi Tơnêi têa.

Ô vâi krâ-nho\ng o [ă pú hmâ! Rơtế [ă tơdroăng pêi pro le\m tro hnoăng pêi cheăng kâ ‘na kơvâ cheăng lêng, hnê mơjiâng hiâm mơno veăng kring vế tơnêi têa a mâu cheăm kơpong tíu tơkăng kong tơring Tuy Đức, kong pơlê Dak Nông, Trung đoân 726 đi đo to\ng kum ngăn khât hnoăng cheăng hnê mơhnhôk, mơjiâng hên túa cheăng kum kuăn pơlê, pêi pro le\m tro tơdroăng cheăng kum ăm pơlê pơla ki rêh ối tung kơpong kố. Khu chêh hlá tơbeăng cheăng tung Rơ’jíu Việt Nam kơpong Tây Nguyên hiăng ai roh trâm, tơpui tơno [ă Thie#u tă Nguyễn Văn Huệ, Kăn pho\ pơkuâ ngăn Trung đoân 726, Binh đoân 16 ‘na tơdroăng kố, pó vâi krâ-nho\ng o kô tơmâng:

Êng: Ô Thie#u tă Nguyên Văn Huệ, Kăn pho\ pơkuâ ngăn Trung đoân 726, Binh đoân 16, ahdrối tâ pâ êh pôa tơbleăng tối ăm vâi krâ-nho\ng o ‘na hnoăng cheăng dêi đông lêng ga ti lâi?

Thie#u tă Nguyễn Văn Huệ: Trung đoân 726 châ mơjiâng tiô tơdroăng pơkâ 768, hơnăm 1999 dêi Khu kăn xiâm pơkuâ ngăn lêng [ă hnoăng cheăng pêi cheăng kâ-mơnhông rêh ối pơlê pơla, kring vế tơniăn kơpong tíu ki gak ngăn. Tơru\m [ă khu kăn pơkuâ tơring, cheăm, xing xoăng tíu ối ăm kuăn pơlê ki lo ing kong pơlê ê troh rêh ối a kơpong kố, tăng tơdroăng cheăng pêi, thăm pêi lo kế tơmeăm, mơnhông tơdroăng rêh kâ ối ăm mâu ngế pêi chiâk deăng [ă hên tơdroăng ki ê. Rơtế [ă Đảng [o# khu kăn pơkuâ kuăn pơlê akố mơjiâng kơpong ki krá tơniăn tung rak vế tơniăn pơlê pơla, troăng tíu tơkăng kong. Đông lêng ki pro a 2 to cheăm Quảng Tâm [ă Quảng Trưc, tơring Tuy Đức, kong pơlê Dak Nông. Kố cho kơpong ki ai tơdroăng rêh ối kơtiê xơpá [ă ối drô troăng tíu tơkăng kong [ă kong têa pú hmâ Kul, ai troăng tơkăng kong châ lối 20 km. Tơnêi tơníu to kong ngo, troăng prôk lăm pá puât, hyôh kong prâi xuân pá puât. Sap ing hâi mơjiâng [ă tơnêi tíu ki châ Vi [an hnê ngăn kong pơlê Dak Nông pơcháu ăm đông pơkuâ lối 4 rơpâu 500 ha. Troh nôkố, đông kố hiăng pêi chiâk deăng [ă pêt nếo châ lối 791 ha, tung mê kơphế ai 521 ha, ki ê cho kơxái tiêu, [ơr, loăng mak-ka [ă hía hé. Sap ing hâi mơjiâng troh nôkố, đông kố hiăng rah xo châ lối 120 ngế pêi cheăng, 525 rơpo\ng pêi cheăng ki hên cho hdroâng mơngế kuăn ngo. Dế nokố, tơdroăng rêh kâ ối dêi kuăn pơlê hiăng châ hơ’lêh, tơtêk [ă hiăng tơru\m cheăng krá tơniăn [ă kuăn pơlê…

Êng: Têt hơnăm nếo Bính Thân hơnăm 2016 xuân cho roh ai hên kăn [o#, mâu lêng rơtế ối [ă kuăn pơlê a kơpong tíu tơkăng kong [ă ai hên troăng hơlâ kum kuăn pơlê?

Thie#u tă Nguyễn Văn Huệ: Pak^ng pêi pro tro hnoăng cheăng kring vế pơlê pơla, đông lêng xuân pêi pro tro ‘na hnoăng cheăng mơhnhôk tung lâp kơpong ki pro đông kố. Đi đo tơru\m cheăng [ă khu kăn pơkuâ pơlê cheăm vâ hnê mơhnhôk kuăn pơlê pêi pro tro troăng hơlâ pơkâ dêi Đảng, Luât dêi tơnêi têa, hnê mơhnhok kuăn pơlê ôh tá ‘nhiê kong, athế veăng ‘no hnoăng cheăng rak vế ngăn kong. Đi đo lăm pôu, êng, tơpui tơno [ă hbruô kế tơmeăm ăm rơpo\ng ai hnoăng ki xơpá drêng troh mâu hâi leh Têt.

Vâ vâi krâ-nho\ng o hơniâp ro tung rơnó hơngui kâ têt, đông ngin xuân hiăng hbrâ hên tơmeăm ăm mâu rơpo\ng xo pêi hnoăng cheăng, pro ko\ng nhân ăm đông lêng ngin. Pak^ng mê, mâu rơpon\g, mâu ngế ki ai tơdroăng rêh ối kơtiê xơpá ai kum thăm 500 rơpâu liăn. Pak^ng mê, đông lêng xuân hiăng kum liăn têt ai 1 rơpâu 500 liăn 1 ngế ko\ng nhân; 1 rơtuh liăn ăm mâu rơpo\ng ki châ xo liăn. Hbruô tơmeăm ăm mâu rơpo\ng ki tro rong, mâu ngế ki ai kuăn pro mố đo#i hlâ. Tơdrêng [ă tơdroăng hơniâp ro, sôk suâ a hâi Têt, đông lêng xuân hiăng pêi pro krá khât tung tơdroăng khăm pơlât, hbruô pơkeăng tê kơtê ăm vâi krâ-nho\ng o tung kơpong tíu tơkăng kong. Đông lêng xuân hiăng lăm khăm pơlât ăm lối 800 hdrôh ngế [ă tâi tâng kơxo# liăn khăm pơlât lối 71 rơtuh liăn. Pak^ng mê, xôh pơkeăng brâ mơdât pơreăng, tâm mitơkel ôh tá xo liăn ai 275 plâ mitơkel [ă hía hé. Pak^ng mê nếo, tơru\m hnê mơhnhôk kuăn pơlê pêi pro tro troăng hơlâ dêi Đảng, Luât dêi tơnêi têa, mơhnhôk kuăn pơlê hơniâp ro, sôk suâ tơdah Têt, kơhnâ mơ-eăm pêi chiâk deăng, mơnhông mơdêk cheăng kâ-rêh ối pơlê pơla kơpong tíu tơkăng kong…

Êng: Rơnó hơngui hiăng vêh, pâ phêp tối ‘na tơdroăng pói vâ [ă hnoăng cheăng ki kal dêi đông tung mâu hâi la ngiâ?

Thie#u tă Nguyễn Văn Huệ: Ki pá dêi đông ngin kố pro a kơpong tíu tơkăng kong la a kơpong kố tá hâi tâp tơneăn. Kơpong kố ối ai hên mâu tơdroăng ki pá, môi tuah kuăn pơlê tá hâi hlê ple\ng nhên ‘na luât, tơdroăng rêh kâ ối dêi kuăn pơlê ối trâm hên pá puât, hyôh kong prâi ối ‘mêi, troăng prôk to thông trâu, ngo ngối, tơdroăng pêt mâu hdrê loăng xuân ôh tá tơniăn [ă hía hé. Tung la ngiâ kố ah, hnoăng cheăng xiâm dêi khu ki kố cho po rơdâ tơnêi tơníu, pêt tơ’nôm kong, môi tiah kong loăng hngó. Tăng rah mơngế pêi cheăng, tăng cheăng pêi tơniăn ăm kuăn pơlê, rah xo tơ’nôm mâu rơpo\ng xo tơrak ngăn kong ki đông hiăng pơcháu. Tơdrêng amê, tơru\m cheăng [ă khu kăn pơkuâ pơlê cheăm thăm pêi pro kơhnâ khât ‘na hnê mơhnhôk kuăn pơlê pêi pro le\m tro troăng hơlâ dêi Đảng, luât dêi tơnêi têa, hnê mơhnhôk kuăn pơlê pơtối pêi chiâk pêi deăng, mơnhông tơdroăng rêh kâ ối dêi kuăn pơlê a kơpong kố …

Êng: Mơnê êh pôa hiăng veăng tơpui tơno [ă ngin.

Thie#u tă Nguyễn Văn Huệ: Ê. Mơnê vâi krâ-nho\ng o [ă pú hmâ!

Nhat Lisa prế A Sa Ly tơplôu [ă tơbleăng