Hnoăng cheăng Mô đo#i Pôa Hồ a kơpong tơkăng kong ki ngiât – Hâi 5 lơ 11.12.2015
Thứ sáu, 00:00, 11/12/2015

VOV4.Sêdang - 30 hơnăm mơjiâng [a\ mơnhông tơtêk a tơnêi kơpong Tây Nguyên, tơkâ hluâ mâu tơdroăng pá puât dêi hâi apoăng mơjiâng {inh đoân 15, ối tung Khu xiâm pơkuâ lêng hiăng mơ-eăm, pêi kêi đeăng hnoăng cheăng mơnhông mơdêk cheăng kâ, thăm rế kơhnâ cheăng lêng – gâk kring a kơpong tíu tơkăng kong dêi péa kong pơlê Gia Lai [a\ Kon Tum. Tơkâ hluâ 30 hơnăm, [a\ tơdroăng mơnhông mơdêk dêi {inh đoâng cho tơdroăng ki phâi tơtô dêi kuăn pơlê mâu hdroâng kuăn ngo tung kơpong tíu tơkăng kong. {ai chêh tối dêi ngế chêh hlá tơbeăng a kơpong Tây Nguyên ai mơnhên ‘na tơdroăng mê.

 

Ki hlo nhên păng ‘nâng dêi Mô đo#i Pôa Hồ a kơpong tíu tơkăng kong dêi péa kong pơlê Gia Lai [a\ Kon Tum cho mơngiơk ngiât drêh le\m dêi loăng kơxu. Vâ chê 30 hơnăm hdrối, Khu xiâm pơkuâ lêng ai troăng hơlâ pêt loăng kơxu a kơpong tíu tơkăng kong peăng mâ hâi lâ dêi Tơnêi têa. Mâu ngế lêng pêi cheăng kâ dêi {inh đoân 15 tơdah hnoăng cheăng [a\ hiăng pêi kêi đeăng hnoăng cheăng pơkâ, mê cho mơnhông mơdêk cheăng kâ [a\ tơniăn gâk kring cheăng lêng. Môi kơpong tíu tơkăng kong xo\n hr^ng km đi đo krá tơniăn [a\ kuăn pơlê nôkố hiăng phâi tơtô kơnôm ai loăng kơxu, kơnôm ai hnoăng cheăng pêi dêi Mô đo#i Pôa Hồ, pôa Rơmah Hin, hdroâng kuăn ngo Jarai, kăn pơkuâ pơlê Chan, cheăm Ia Pnôn, tơring Đức Cơ tối ăm ‘nâi. Klêi kơ’nâi vâ chê 30 hơnăm rơtế Mô đo#i tơku\m pơchoh tơnêi pêt kơxu, tơdroăng rêh ối dêi lối 200 rơpo\ng kuăn pơlê Chan hiăng hơ’lêh. Pôa Rơmah Hin sôk ro: Tá hâi pêi kơxu, mê kuăn pơlê trâm pá ‘nâng. Nôkố pêt kơxu, hiăng ai hngêi ối, ai rơxế hon đa vâ to prôk lăm, mơnhông cheăng kâ, pêi cheăng bê kâ. On tơhrik, hngêi trung, hngêi pơkeăng cheăm, nôkố hiăng ai tâi tâng, kuăn ‘ne\ng châ hriâm tu\m.

            Vâ kuăn pơlê tung pơlê a tíu tơkăng kong kô hơ’lêh túa pêi pêt kế tơmeăm khoăng, ing muih chôu on, chối báu, nôkố hiăng hơ’lêh pêt loăng plâi ki ton hâi, pêi cheăng xúa kơmăi kơmok cho ôh tá tơ’lêi hlâu. Tơdroăng mơhnhôk, pơtâng tối châ pêi pro đi đo. {a\ ki hên, cho hdroâng kuăn ngo rêh ối, mâu khu môi ngế ki kơhnâ pêi cheăng tung mâu pơlê châ rah xo hnê tơ’nôm, hnê mơhno [a\ ‘mot ăm mot Đảng. Klêi mê, vâi chiâng mơngế pêi cheăng vâ lăm mơhnhôk, pơtâng tối kuăn pơlê. Pôa Kpuih Mực, ko\ng nhân kúa chhá kơxu, đảng viên apoăng dêi pơlê Chan, cheăm Ia Pnôn, tơring Đức Cơ, tối: A đi đo hâk vâ [a\ tơdroăng pro ko\ng nhân, hâk vâ [a\ kuăn pơlê, vâ mơnhông cheăng kâ, mơjiâng pơlê cheăm, tíu pêi cheăng mơnhông tơtêk.

            {inh đoân 15 nôkố hiăng pêt châ lối 42  rơpâu hectar kơxu, dâng 400 hectar kơphế drô tíu tơkăng kong achê [a\ kong têa Kul dêi 2 kong pơlê Gia Lai [a\ Kon Tum. Ing mê, mơjiâng 6 kơpong tíu kuăn pơlê rêh ối pêi cheăng drô tíu tơkăng kong, veăng amê ai 17 rơpâu ngế pêi cheăng, tung mê, ai vâ chê 7 rơpâu ngế pêi cheăng cho kuăn ‘ne\ng hdroâng kuăn ngo tung pơlê. Môi kơpong tíu tơkăng kong peăng mâ hâi lâ dêi tơnêi têa dế mơjiâng, pêt loăng kơxu, kơphế ngiât le\m. Tơvât tung dế mâu kơdrum kơxu cho mâu pơlê kro mơdro\ng.

Ô vâi krâ nho\ng o [a\ pú hmâ! Vâ pó vâi krâ nho\ng o [a\ pú hmâ ‘nâi nhên tơdroăng 30 hơnăm mơjiâng, mơnhông tơtêk [a\ pơkâ troăng la ngiâ dêi {inh đoân 15, ối tung Khu xiâm pơkuâ lêng, ngế chêh hlá tơbeăng Rơ’jíu Việt Nam kơpong Tây Nguyên hiăng kơ-êng Thie#u tươ\ng Đặng Anh Dũng, kăn pơkuâ {inh đoân. Pó vâi krâ nho\ng o [a\ pú hmâ kô tơmâng:

Pâ thie#u tươ\ng ăm ‘nâi mâu tơdroăng ki châ tơ-[rê dêi {inh đoân 15 tơkâ hluâ 30 hơnăm mơjiâng [a\ mơnhông mơdêk?

            Thie#u tươ\ng Đặng Anh Dũng: 30 hơnăm hiăng hluâ, ing pơkuâ dêi khu pơkuâ Đảng kơvâ cheăng lêng Tơnêi têa, ối tung Khu xiâm pơkuâ lêng rơtế [a\ tơdroăng mơ-eăm dêi mâu rơxông kăn [o#, mô đo#i, kông nhân viên, troh nôkố kăn [o# kông nhân viên {inh đoân 15 hiăng ai lối 42 rơpâu hectar loăng plâi drêh ngiât drô tíu tơkăng kong dêi 2 kong pơlê Gia Lai [a\ Kon Tum. Kố nah, {inh đoân ai mơ’no liăn cheăng pêt kơxu troh pêt a kong têa Lếo, kong têa Kul [a\ po rơdâ mơ’no liăn cheăng pêt a Quảng Bình. Tơniăn tơdroăng tăng cheăng pêi ăm 17 rơpâu ngế pêi cheăng, pêi lo liăn tơniăn sap 6 rơtuh 500 rơpâu liăn troh 8 rơtuh liăn môi ngế môi khế.

            Mâu tơdroăng châ tơ-[rê ki {inh đoân tá hâi môi tiah pó vâ, laga 30 hơnăm hiăng hluâ tâi tâng tíu ki ai {inh đoân pêi cheăng, tơdroăng rêh ối dêi mơngế pêi cheăng, ki rơhêng vâ tối cho kuăn pơlê hdroâng kuăn ngo a kơpong tíu tơkăng kong hiăng châ hơ’lêh, thăm mơnhông tơtêk. Hngêi trăng troăng klông xuân hiăng châ mơ’no liăn cheăng tơdâng tơ’mô. Tâi tâng mâu đông pơrá ai hngêi pơkeăng cheăm [a\ khu lêng, ai [ok thái pơkeăng rak ngăn ivá châ chăn ăm kuăn pơlê, mơngế pêi cheăng [a\ kuăn pơlê tung kơpong pêi pro tơdroăng tơkêa bro. Mâu hngêi trung hriâm xuân châ mơ’no liăn tơtro tiô pơkâ.

            Cho đông lêng ki pêi cheăng kâ, pro đông a mâu kong pơlê kơpong Tây Nguyên, pâ thie#u tươ\ng ăm ‘nâi, tơdroăng tơru\m [a\ khu kăn pơkuâ kong pơlê tung mơnhông cheăng kâ – rêh ối pơlê pơla, tíu ki ai {inh đoân pro đông?

            Thie#u tươ\ng Đặng Anh Dũng: Tung pêi pro hnoăng cheăng, {inh đoân đi đo tơru\m [a\ khu râ kăn pơkuâ cheăng Đảng kong pơlê, khu kăn pơkuâ, kuăn pơlê tung pơlê vâ tơru\m pêi pro hnoăng cheăng dêi tơná. {inh đoân ngăn hnoăng cheăng mơnhông cheăng kâ – rêh ối pơlê pơla dêi kong pơlê cho hnoăng cheăng kal kí dêi tơná. Tơdroăng pơtâng tối mơhnhôk hiăng rơkê, túa tơru\m cheăng {inh đoân [a\ kong pơlê, tơring; Ko\ng ti tơru\m [a\ tơring, cheăm; khu pêi cheăng [a\ tơru\m [a\ pơlê. Ki rơhêng vâ tối, ngin mơnhông túa ko\ng nhân mơngế Xuăn [a\ kông nhân hdroâng kuăn ngo tung pơlê, tâng châ kuăn pơlê, khu kăn pơkuâ môi tuăn, Đảng [o#, khu kăn pơkuâ pơlê môi tuăn, mê ôh tá ai tơdroăng cheăng ki lâi ôh tá kâi pêi, tơdroăng ki lâi pêi xuân kêi đeăng.

            Tung 30 hơnăm dêi {inh đoân 15 pêi châ tơ-[rê hên dêi đông lêng khên tơnôu pêi cheăng tung rơxông nếo. Laga, xuân hlo nhên, tung pơla nôkố, ki málối cho drêng yă chhá kơxu chu rơpâ yă [a\ tiô tối hdrối kơxu chu rơpâ yă ối ton, mê túa kum dêi đông lêng ‘na tơdroăng kố, vâ tơleăng mâu tơdroăng pá puât, tơniăn [a\ mơnhông mơdêk đông lêng tung tơdroăng pêi cheăng?

            Thie#u tươ\ng Đặng Anh Dũng: Ahdrối, {inh đoân thế hơ’lêh tâi tâng, ing tơku\m pêi cheăng, khu pêi cheăng troh kơvâ cheăng [a\ xuân thế hvái ngăn dêi tơná. Tiô á, yă kơxu chu rơpâ ó cho pá puât, laga xuân cho roh vâ hvái ngăn dêi tơná, hlo nhên tơdroăng ki pơkuâ nôkố tá hâi tơtro tiô pơkâ. Má péa nếo, thế ‘nâi hiêt tơdroăng ki châ tơ-[rê hdrối nah, vâ hvái ngăn tơdroăng cheăng păng ‘nâng dế nôkố. Vâ hơ’lêh tung pêi cheăng, mê {inh đoân kal tơku\m séa ngăn khu ki uâ mơdiê, hơ’lêh rah xo mơngế ki pêi cheăng ton xo\n. Ki ê nếo cho pêt hên hdrê loăng plâi, ôh tá xê pêt to loăng kơxu tê, cho pá puât khât. Tíu ki lâi kơxu hiăng krâ, thế uâ lâk tah, tâng hlo tơtro mê thế pêt kơphế amê. Má péa nếo, tâng hlo tơ’lêi xuân chiâng pêt nhâ păn ro. Nôkố dế po rơdâ 2 khu đông lêng mơnúa păn mơnăn mơnoâ, păn mơnăn ai xúa kơmăi kơmok tung pêi cheăng, ahdrối păn ro vâ xo hơ’nêh, kơ’nâi mê tâng hiăng ai hên liăn kô po rơdâ păn. Pak^ng mê, kô mơnúa pêt mâu hdrê loăng plâi, môi tiah  pơkeăng, a mâu tíu ki ‘na kô pêt tiu, pro tiah lâi tung môi [a\ng deăng, kô pêi lo hên liăn. Môi tơdroăng nếo, nôkố {inh đoân ai mâu [a\ng kơxu hiăng vâ kếo, lâk, kơxu hiăng krâ, mâu tíu ki mê kô hriăn tơmiât mơjiâng mâu tíu uâ loăng tê ke\n kong têa ê, uâ mâu loăng kơxu ki hiăng krâ, xu loăng kơxu kô mơjiâng tâl mơdiê vâ tê, tê a mâu kong têa ki mơnhông tơtêk.

            Ki kal má môi cho pro tiah lâi ing khu lêng {inh đoân troh mâu ngế pêi cheăng thế hlê ple\ng {inh đoâng mơnhông tơtêk, mê tơdroăng rêh ối nếo xông tơtêk. Tơdroăng ki kố kal môi tuăn sap ing râ kăn pơkuâ cheăng Đảng kong pơlê, khu pơkuâ {inh đoân troh mâu ngế pêi cheăng. Kân tâ mê nếo, túa kố cho châ tơ-[rê, Binh đoân châ xông mơdêk, kô ai ivá rơdêi troh tung tơdroăng rêh ối pơlê pơla tung kơpong. Malối, châ tối cho túa tơru\m cheăng kâ [ă cheăng kring gâk tơniăn pơlê pơla dêi Binh đoân.   

Hôm mơnê kô thie#u tươ\ng!

A Sa Ly prế Gương tơplôu [ă tơbleăng

Tags:

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC