VOV4.Sêdang - Ôh tá tối tơbleăng ‘na tơdroăng ki pêt loăng mak ka hên h^n a mâu kơpong ki tá hâi pêt mơnúa ngăn vâ ví tơdroăng ki ôh tá mơhúa ăm kuăn pơlê’’. Mê cho rơkong tối châ Khu xiâm ngăn chiâk deăng [ă mơnhông mơdêk cheăng kâ rêh ối thôn pơlê pơkâ mơ’no drêng k^ pơkâ [ăng tơnêi ki pêt ai 10 rơpâu ha loăng mak-ka sap ing nôkố troh hơnăm 2020. Minh Long, ngế chêh hlá tơbeăng cheăng tung Rơ’jiu Việt Nam ai kơ-êng pôa Hà Công Tuấn, kăn xiâm pho\ pơkuâ ngăn pêi chiâk pêi deăng [ă mơnhông mơdêk cheăng kâ rêh ối thôn pơlê ‘na tơdroăng kố.

            * Ô pôa, tiah lâi tung tơdroăng k^ pơkâ pêt plâi mak ka sap ing kố troh hơnăm 2020, Khu xiâm pơkuâ ngăn ‘na pêi chiâk dăng [a\ mơnhông mơdêk thôn pơlê ăm phêp pêt 10 rơpâu hectar, ôh tá pêt 20 rơpâu hectar môi tiah pơkâ apoăng nah?

            Pôa Hà Công Tuấn: Pơkâ pêt plâi mak ka hiăng châ pêi pro ton hâi, tung tơdroăng pêi pro cho hbrâ khât vâ tơniăn tiô khoa ho\k. Pin kơbố xuân ‘nâi plâi mak ka cho plâi ton hâi, nếo mot tung Việt Nam [a\ cho loăng plâi pêt xo pơ’leăng vâ pro kế tơmeăm khoăng, xua mê thế mơnúa pêt, séa ngăn hôm tơtro [a\ kong prâi, tơnêi tơníu rêm kơpong, ngăn loăng hôm xông ngiât le\m, plâi hôm kơtốu hên, hôm ai pơ’leăng hên. Tơdrêng amê séa ngăn tơdroăng krí plâi, lêa xo pơ’leăng plâi, pơkuâ vâ tơniăn plâi dâi le\m, ti tăng tíu vâ tê plâi mak ka, vâ pơtối pêt hên plâi mak ka krá tơniăn. Tung tơdroăng séa ngăn xuân hiăng tơku\m tơbleăng ăm hên tíu pêi cheăng tung tơnêi têa [a\ lâp plâi tơnêi, ing mê nếo mơnhên troăng apoăng vâ pêt plâi mak ka krá tơniăn má môi. Pin hiăng xo vế hên túa ki rơkê ing pơkâ pêt mâu plâi ki ê, xua mê, drêng pơkâ pêt plâi mak ka kal ví tơdroăng kố, pêt hâi kố, kơxo ah ko tah, pro tro lu\p ăm kuăn pơlê.

            * Môi tiah pôa nếo tối, mak ka cho loăng plâi nếo [a\ ton hâi, xua mê pá vâ tăng tíu tê. Tiah mê, pin tơmiât tơdroăng vâ pêi pêt loăng plâi kố gá tiah lâi, ô pôa?

            Pôa Hà Công Tuấn: Cho tiah mê, ai hên tơdroăng vâi tối phá tơ-ê dêi pó: ai vâi tối kơchô tê mơdró tê roê plâi mak ka hên [a\ mơnhông tơtêk re\ng, laga pák^ng tơdroăng tơbleăng tối hdrối mê xuân ai vâ tối, tơdroăng tê roê plâi mak ka ôh tá xê to tung tơnêi têa pin, mê kô cho tê a mâu kong têa ê tung lâp plâi tơnêi. Tơdroăng tơniăn pơla pêi lo [a\ tíu tê plâi mak ka tá hâi ‘nâi nhên khât. Xua mê, pơtối séa ngăn, mơnhên tung la ngiâ. Mak ka cho loăng plâi xo pơ’leăng, xua mê ôh tá xê to xông ngiât le\m vâ ai plâi, mê thế rơkê tung krí, lêa plâi vâ xo pơ’leăng, rak ngăn pơ’leăng mak ka vâ pơ’leăng plâi dâi le\m. Ki nhên khât, hiăng xo vế hên túa ki rơkê tơtro a kong têa Australia pêt plâi mak ka tê pơ’leăng plâi mak ka châ sap 3 troh 4 dollar môi kilô, laga hên kong têa a châu Phi pêt plâi mak ka tê bu châ 1 troh 1,5 dollar môi kilố. {a\ yă kố, mâu ngế ki hriăn ple\ng tối kô châ liăn laih. Xua mê, pin thế tơru\m krá tơniăn mâu khu tê mơdró [a\ kuăn pơlê vâ drêng plâi mak ka klêi kơ’nâi krí, thế lêa xo pơ’leăng vâ tơniăn pơ’leăng plâi mak ka dâi le\m’’.

            *Tơniăn hdrê dâi le\m cho kal má môi, kum pro plâi mak ka kơnâ drêng tê, laga ki nhên khât a hên kong pơlê, tâi tâng mâu hdrê pêt tá hâi châ séa mơnhên [a\ pơkuâ, hiăng [a\ dế châ pêt hên h^n, tiah mê, Khu xiâm ai pơchân môi tiah lâi [a\ kuăn pơlê xuân môi tiah mâu kong pơlê pêi pro tơtro tiô pơkâ hiăng k^, ô pôa?

            Pôa Hà Công Tuấn: Tung pơla kố nah ki hên hdrê loăng plâi mak ka pêt a kơpong Tây Nguyên tá hâi châ pơkuâ tơtro ‘na ki dâi le\m. Xua mê, tung pơkâ dêi Khu xiâm pơkuâ ‘na pêi chiâk deăng [a\ mơnhông mơdêk thôn pơlê, túa ki kal apoăng cho pơkuâ hdrê. Ki nhên khât cho 10 hdrê macca hiăng châ Tơnêi têa mơnhên. Ngin kô pơtối hnê mơhno tơdroăng séa ngăn vâ mơnhên. Má péa nếo hdrê mak ka cho hdrê pơklêp, tâng pêt hdrê ôh tá xê pơklêp mê loăng xông kân ôh tá rơdêi, plâi ôh tá kơtốu. Khu xiâm pơkuâ ‘na pêi chiâk deăng [a\ mơnhông mơdêk thôn pơlê k^ pơkâ [a\ng deăng pêt plâi mak ka, nếo pơchân tối [a\ mơhno troăng vâ pêt loăng plâi kố tung la ngiâ. Ngin mơnhên sap ing kố troh hơnăm 2020 bu pêt dâng 10 rơpâu hectar. Pơkâ thế, mâu kong pơlê kơpong peăng mâ hâi lâ pá kơnho\ng [a\ kơpong Tây Nguyên, ing mơhno troăng prôk tơchuâm dêi lâp tơnêi têa, mơjiâng pơkâ túa cheăng nhên rêm kong pơlê [a\ hnê mơhno kuăn pơlê pêi chiâk deăng ing pêt, rak ngăn troh krí, lêa xo pơ’leăng plâi mak ka. Tơdrêng amê, pro tơ’lêi hlâu ăm mâu khu tê mơdró veăng tơru\m [a\ kuăn pơlê vâ tơniăn tơdroăng roê [a\ tê pơ’leăng plâi mak ka kâ châ tơ-[rê má môi.

            *Mơnê kơ pôa!

A Sa Ly tơplôu [a\ tơbleăng