VOV4.Sêdang - Tung tâi tâng mâu rôh tơplâ dêi kăch măng, ma lối kăch măng pro tơleăng le\m hdroâng mơngế, tơdroăng pơkâ rôh hbrâ mô đo#i vâ tơplâ xâ cho tơdroăng ki kal. Rôh pơplâ pro tơleăng le\m ing kơpeăng ko\ng kuăn pơlê tung rôh Kăch măng khế tơheăm hơnăm 1945 cho môi tơdroăng ăm hlo ki rơkê [eăn [ă tơdroăng hnê mơhno pêi pro rơkê ó dêi Pôa Hồ [ă Đảng pin. Lê Thơm, ngế chêh hlá tơbeăng ai chêh tối ‘na tơdroăng mê.

          Kăch măng khế 8 cho hneăng [lêi trâng ki tơdroăng hbhrâ tơnáu ahdrối dêi khu râ, ai nge# thuât ‘na tí tăng roh vâ xông pơplâ xâ, tơ-uân ngăn xo a roh ki tơ’lêi hlâu, mê khoh kho\m châ kâi [lêi trâng. Hneăng lâp tơnêi têa xông pơplâ xâ hơnăm 1945 cho roh ki hbrâ ton xo\n drêng Đảng Ko\ng san Việt Nam châ mơjiâng [ă pơtối pơkuâ ngăn roh tơplâ pro tơleăng le\m hdroâng mơngế. Hneăng ki tơplâ kố châ thăm mơnhông rế re\ng klêi kơ’nâi hneăng tơplâ kân lâp plâi tơnêi rôh má 2, ma lối, klêi kơ’nâi pôa Hồ Chí Minh, Kăn xiâm hnê ngăn hneăng hdrối hiăng prếo vêh a tơnêi têa tơná pôa pro pơkuâ kăch măng Việt Nam. Hơnăm 1941, tơnêi têa hiăng mơnhên tối, châ mơjiâng pro hnoăng cheăng kăch măng tung tơnêi têa hơ’lêh re\ng [ă hnối ‘no tơdroăng cheăng ki xiâm vâ pro tơleăng le\m hdroâng mơngế cho hnoăng cheăng ki xiâm apoăng. Pho\ Yăo sư-Tie#n sih Phạm Xanh, Hnê tung Hngêi trung Đăi hok Khoa hok Xah ho#i [ă Nhân văn, Đăi hok Kuo#k ya Hà Nội tối: Ki tơ’lêi hlâu vâ khoh châ xông pơlâ xâ hneăng Kăch măng khế 8, mê cho lêng phát xít Nhuk hiăng thu, pá kâi [lêi khu lêng ki ru\m tuăn [ă Mih. Mê cho roh ki tơ’lêi hlâu ai tơdjâk troh tâi tâng tơdroăng tơplâ a Thái Bình Dương. Bu ai Đảng Kong san Đông Yương re\ng châ tơ-uân roh ki mê nah [ă pro tơdroăng mê chiâng roh ki kum ăm hneăng xông tơplâ dêi kăch măng khế 8 châ [lêi chiâng. Ngế ki séa ngăn, prôk tơdrêng [ă pêi pro ing tơdroăng ki tơ’lêi hlâu mê cho Đảng Kong san Việt Nam.

          {ă hneăng Kăch măng khế 8, cho roh ki tơ’lêi hlâu tơtro tiô tơdroăng ki ai tung plâ 20 hâi, pơxiâm sap ing hâi Pơtáu pơkuâ kong têa Nhuk tối tơbleăng hiăng thu a hâi lơ 13/8/1945 [ă mơgêi drêng khu lêng môi tuăn [ă Mih châ rup xo mâu pháu hơnêa dêi Nhuk a tơnêi têa pin a hâi lơ 5 khế 9 hơnăm 1945. Tâng châ pơkâ tâi tâng tơnêi têa xông pơplâ xâ a hdrối lơ 13 khế 8 [ă klêi kơ’nâi lơ 5 khế 9 pơrá kô ôh tá l^ng chiâng, xua hdrối hâi lơ 13 khế 8 [ă kơ’nâi lơ 5 khế 9 pơrá ôh tá châ tơ’lêi vâ châ [lêi trâng, xua hdrối hâi lơ 13 khế 8, khu lêng Nhuk ối rơdêi, kuăn pơlê pin tâng xông pơplâ khu xâ kô hlâ rong hên, tâng kơ’nâi lơ 5 khế 9, tung tơnêi têa pin ga ai lối hên khu kơneăm, khu xâ. Hneăng xông pơplâ xâ dêi Kăch măng Việt Nam kô pá kâi châ hbrâ tơnáu hdrối [ă kô trâm hên tơdroăng xơpá ki ê. Tơmâng tiô rơkong hnê djâ dêi Đảng [ă Pôa Hồ, hiăng luâ 20 rơtuh ngế kuăn pơlê tung lâp tơnêi têa hiăng tơru\m môi tuăn xông pơplâ xâ vâ mơnhông mơjiâng kăch măng pơkuâ ngăn tơnêi têa. Tung pơla tá hâi teăm châ tơdế khế, mâu kong pơlê, pơlê kong kân tung lâp tơnêi têa hiăng châ [lêi chiâng. Pôa Dương Trung Quốc, Ngế ki hriăn ngăn ‘na tơdroăng roh ton nah dêi tơnêi têa pin tối ăm ‘nâi: Ing mâu roh ki xông pơplâ xâ a Hà Nội, ngin hlo bu tung pơla 1 măng t^ng, mê cho Huế, Sài Gòn [ă lâp tơnêi têa hiăng châ pơkuâ ngăn dêi tơnêi têa. Mơhno tối ki khên tơnôu, rơkê [eăn, khu lêng xuân hiăng hbrâ tơnáu, tơdroăng pơkuâ ngăn re\ng, tơ’lêi tung lâp tơnêi têa, tung roh ki troăng prôk tá hâi teăm tơniăn, tơdroăng ki pơtroh hlá kơthô, tơdroăng pơtâng tối dêi pó xuân trâm hên xơpá, la ma luâ ti mê lâp tơnêi têa hiăng rơtế xông pơplâ xâ. Vâ mơhno tối hiâm mơno ki kâi trâng, khên tơnôu dêi kuăn pơlê [ă tơdroăng pơkuâ ngăn dêi khu lêng Việt Minh.

          Pơtối rak vế, pêi pro tiô troăng hơlâ dêi Kăch măng khế 8, Đảng [ă kuăn pơlê pin dế pơtối rak vế, pêi pro tiô troăng hơ’lêh nếo [ă châ [lêi chiâng mâu tơdroăng cheăng kân ke#ng ki hâk tơngăm. Ki [lêi chiâng mê cho ki tơ-[rê dêi tơdroăng rơkê ple\ng dêi Đảng [ă tơnêi têa Việt Nam, cho tơdroăng ki pơtối mơnhông mâu [ai hriâm tơdroăng roh ton ki kơnía git nah tung mơjiâng tơniăn phá xêh dêi hdroâng mơngế [ă mơjiâng tơnêi têa 70 hơnăm hiăng hluâ, ing hâi kăch măng khế 8 [lêi trâng. Ing mâu hơnăm 1980 dêi chal 20, hdrối tơdroăng ki puât dêi troăng hơlâ xah ho#i chuh ngiah lâp plâi tơnêi xuân môi tiah tơdroăng ki pá puât ‘na cheăng kâ, rêh ối tung tơnêi têa, Đảng Kong san Việt Nam hiăng khên tơnôu ngăn tơdrăng ki ai păng ‘nâng [ă pơkâ pêi pro tung hnoăng ki vâ pêi pro hơ’lêh nếo tung rêm túa cheăng ăm tơnêi têa. Pho\ Yăo sư-Tie#n sih Nguyễn Văn Nhật, cheăng tung Tíu xiâm Khoa hok xah ho#i tối, ki châ tơ-[rê dêi 30 hơnăm pêi pro tung hneăng hơ’lêh nếo vâ mơnhên tối troăng prôk ki hơ’lêh nếo [ă tơtro dêi Đảng [ă kuăn pơlê Việt Nam: Dế nôkố, pin dế ối tung roh ki vâ tơru\m cheăng hên h^n [ă mâu kong têa tung lâp plâi tơnêi kân rơdâ, xua mê, pin athế hbrâ pêi pro tung tu\m tơdroăng cheăng. Tâng hbrâ le\m tro mê pin kô ai pơxúa drêng tơru\m cheăng kâ [ă mâu kong têa tung lâp plâi tơnêi. Mê cho ki hiăng rơkê ple\ng dêi Kăch măng khế 8 hiăng ăm ăm pin hlo. Ki má péa, kal athế tơ-uân ai tơdroăng to\ng kum dêi mâu kong têa tung lâp plâi tơnêi vâ mơjiâng [ă kring vế tơnêi têa, la athế rak vế krá tơniăn tơdroăng ki tơniăn phá xêh [ă châ pơkuâ ngăn dêi tơnêi têa. Việt Nam athế tơru\m mơnhông mơdêk ivá ki rơdêi dêi hdroâng mơngế [ă ivá ki ó rơdêi chal nếo, kho\m mơ-eăm tơngah châ kum ki hên má môi ing mâu kơvâ cheăng pá kong veăng kum ăm Việt Nam châ mơnhông mơdêk re\ng [ă krá tơniăn.

          Kăch măng khế 8 hơnăm 1945 – cho kơlo ki vâ hdró dêi hdroâng mơngế, tơdroăng ki kal git dêi tơdroăng roh nah Việt Nam xuân u ối nhên tiah mê. Tung mê, tơdroăng ki mơnhên tối, tí tăng ‘nâi ple\ng [ă tơ-uân tơdroăng ki tơ’lêi hlâu cho [ai hriâm ki ối kơnía git tung roh mơjiâng [ă hơ’lêh nếo tơnêi têa chal nếo nôkố.

Nhat Lisa tơplôu [ă tơbleăng