VOV4.Xơ Đăng - Hơnăm 2022 trâm hên tơdroăng ki ôh tá tơniăn ƀă mâu tơdroăng ki klêi kơ’nâi ai pơreăng COVID-19 pro dế rế hía rế tơkâ luâ, la ƀă mâu lêng ƀă kuăn pơlê kơpong ki ai pơreăng, mê cho môi hơnăm ki tơrŭm tơroâ pơla khu lêng ƀă kuăn pơlê ƀă mâu vâi pú.

Bu tung to lâi chôu sap ing ai pơkâ, môi hngêi pơkeăng pơtân pơlât mâu ngế ki tâ tú pơreăng châ mơjiâng, môi tíu xiâm tôe xo têa môh vâ khăm ngăn châ mơjiâng; tá hâi châ 48 chôu, môi roh lo lăm pêi cheăng châ pêi pro ƀă kơmăi kơmok, tơmeăm khoăng tiô rơxông nếo ƀă mơngế ƀok thái pơkeăng ing Hà Nội tơkâ hluâ rơpâu km mot a Pơlê kong kân Hồ Chí Minh ƀă mâu kong pơlê peăng Hdroh Tơnêi têa kum mâu kong pơlê hbrâ, mơdât pơreăng.

Mê cho mâu roh lăm pêi cheăng ki thâ rĕng tung rơxông hơniâp lĕm dêi Mô đô̆i Pôa Hồ drêng ai ‘’pơreăng COVID-19’’. Thươ̆ng tươ̆ng Võ Minh Lương, Ngế xiâm phŏ pơkuâ lêng tối ăm ‘nâi:

“Drêng ai tơdroăng mê Khu xiâm pơkuâ mô đô̆i drêng mê hiăng mơjiâng pro 9 hngêi pơkeăng pơtân, rơtế ƀă 175, rơtế ƀă khu ƀok thái pơkeăng mô đô̆i peăng mâ hâi lo mơjiâng 2 tíu xiâm pơlât mâu ngế tro tâ COVID’’.

Tơdroăng pơlât ối cho tơdroăng pơloăng mơnúa sap ing peăng mơngế tro tâ pơreăng drêng hên ngế tro tâ pơreăng ôh tá tơrŭm tung pơlât, hvât tah lôi tơmeăm pơlât lo ing châ, hôu, xiăn ƀok thái pơkeăng ƀă mâu ngế pêi cheăng tung hngêi pơkeăng ƀă hía hé. Laga ing tơdroăng ki hlê plĕng trâu hơngế, mâu ƀok thái pơkeăng mô đô̆i xuân kơhnâ rak ngăn. Môi tiah rơkong tơpui tối dêi Thươ̆ng tă Vũ Đình Ân, Tíu xiâm pơlât ngế tro tâ COVID-19:

“Ngế tro tâ pơreăng ôh tá kâi hiâm, tơdroăng ki tô tuăn, tơdjâk troh vâi cho xua ngôa ôh tá tŭm oxy, tâng pin ‘nhó vâi mê pin kô tro xôi, ƀă mơngế ki tro tâ pơreăng kô hlâ’’.

Ƀă Thiê̆u tươ̆ng Nguyễn Hồng Sơn, Kăn pơkuâ Hngêi pơkeăng Kuân y 175 hơ’muăn:

‘’Tiah hmâ môi ngế châi tamo mê rơpŏng hngêi tô tuăn, mê kố ngế ki kố, kơxo ah ngế ki tá. Laga kố 1 ngế mâu tơdroăng ki ôh tá kâi hiâm dêi mâu ngế tro tâ COVID-19 gá rơ-iô tơkéa lâi’’.

Pơreăng kân COVID-19 xông tâ tú a Pơlê kong kân Hồ Chí Minh pâ trâu tung tuăn ngôa mâu rơtăm ối nếo môi tiah Dương Thanh Hoàng, Kăn pơkuâ lêng pơlê krâm 7, Khu xiâm pơkuâ lêng pơlê kong kân ƀă mâu khu pú tung khu pêi cheăng ki tơ-ê: Mơgrúa châ chăn mâu ngế hlâ xua COVID-19 xuân ối mâu tơdroăng ki tâ tung ngôa ôh tá kâi piu. Mâu ngoh thế tơkâ hluâ tung tơdroăng tơmiât, mâu tơdroăng ki xâu vâ rơtế khu pú djâ troăng prôk má mơ’nui rơtế kuăn pơlê ki ôh tá mơhúa ƀă tơdroăng ki kơchăng, veăng kum ƀă kân krip diâp ăm pló kơxêng kiâ troh rêm rơpŏng nhŏng o:

‘’Drêng hên má ngin pêi châ troh 10 – 15 ngế môi hâi, ai drêng ngin vêh pơtê troh kơmăng mê pơtối tâng tối mê ngin pơtối lăm pêi cheăng troh kơxo hâi kơ’nâi nếo châ vêh pơtê’’.

Ôh tá xê to troh ƀă khu mơdât pơreăng virus SARS CoV 2, khu mô đô̆i ối veăng tung rêm tơdroăng cheăng ing klâ kơtăn troh rak ngăn tơdroăng rêh ối kuăn pơlê, tơniăn pơlê pơla. Khu mô đô̆i hiăng pơtroh tá tơƀai, tá rơxế mái vâ pơto mâu tơmeăm khăm pơlât, tơmeăm, tơmeăm ki kal xúa rêm hâi troh rêm hngêi pơkeăng, rêm kơtâu kơpong kuăn pơlê rêh ối. Mơngế lêng lo têa kơxôu xua kong tô, lơ kơƀruk têa kơxô xua kong mêi laga rêm kơhôp pơkeăng, phái kâ, kơtâ í, kât kơchâi drêh xuân châ rak diâp ăm a kŏng kuăn pơlê drêng pá puât. Tơdroăng mơ-eăm piu lôi dêi tơná dêi mâu ngoh châ kuăn pơlê nhuô̆m păng ‘nâng:

‘’Á ôh tá ‘nâi tơpui tối klâi, bu ‘nâi mơnê tâi tâng, xuân kơnôm mâu tăm nếo châ môi tiah kố, mê rơpŏng á ôh tá ‘nâi pro ti lâi xếo. Mơnê hên khât ‘nâng’’.

Khu râ kăn pơkuâ mâu kơpong ai pơreăng kheăn kơdeăn păng ‘nâng ivá ó rơdêi, kơtăng khât, châ tơƀrê dêi khu mô đô̆i tung hneăng pá puât má môi. Pôa Phan Văn Mãi, kăn phŏ pơkuâ hnê ngăn cheăng Đảng pơlê kong kân, Kăn hnê ngăn Vi ƀan Pơlê kong kân Hồ Chí Minh tối ăm ‘nâi:

‘’Mô đô̆i ôh tá xê to tơplâ ƀă pơkâ dêi kăn pơkuâ mê ối tơplâ ƀă pơkâ dêi plâi nuih, mô đô̆i hiăng troh ƀă kuăn pơlê drêng kuăn pơlê pá puât, kuăn pơlê pá, kuăn pơlê châi tamo, drêng kuăn pơlê trâm tơdroăng hlâ rêh ƀă thăm nếo rak ngăn kuăn pơlê tâng ôh tá mơhúa lêk lôi. Á tơmiât tung tơdroăng mơnhông mơdêk dêi khu lêng kô ai mâu trang chêh nếo phiu ro păng ‘nâng ‘na mô đô̆i kum kuăn pơlê hbrâ mơdât pơreăng’’.

Tung roh tơplâ ‘’lêng ki ôh tá hlo ngiâ’’ COVID-19 vâ chê péa hơnăm hiăng hluâ, môi xôh nếo mơnhên mâu khôi túa lĕm tro dêi Khu lêng kuăn pơlê Việt Nam, mê cho: Mơhé drêng pá puât ki lâi, khu lêng xuân đi đo cho khu ki djâ troăng ahdrối’’. A rêm tơdroăng, tíu lâi, um méa mô đô̆i Pôa Hồ hiăng chiâng tíu hgiên krá tơniăn dêi kuăn pơlê. Bu xêo krê roh pơreăng má pŭn, Khu xiâm pơkuâ lêng hiăng pêi pro roh séa ngăn kân má môi sap ing klêi kơ’nâi tơplâ ƀă tơdroăng thăm pơtroh lối 130.000 ngế lêng tŏng kum Pơlê kong kân Hồ Chí Minh ƀă mâu kong pơlê peăng Hdroh tơnêi têa hbrâ mơdât pơreăng COVID-19.

Nguyên Nhung – rah chêh

A Sa Ly tơplôu ƀă tơbleăng