VOV4.Sêdang - Ô vâi krâ nho\ng o [ă pú hmâ! Ối tung pơla kơdâm ngo Voi le#m krip, kơtăn ing chêng inua Prenn, pơlê kong kơdrâm Đà Lạt 5 km vêh peăng mâ hâi lo, pơlê Dă Rơhoa ối khe#n cho Í tơchên to hơmăng, ối tung cheăm Hiệp An, tơring Đức Trọng, kong pơlê Lâm Đồng vâ chê tâi tâng kuăn pơlê cho hơdrông kuăn ngo K’ho. Tâng 5 hơnăm hdrối nah, cho ó ki ai tơchên to hơmăng ai kơxo# rơpo\ng kơtiê lối tơdế, mê nốkố, bu ối 8% rơpo\ng kơtiê. Châ ai tơdroăng ti mê, kơnôm vâi krâ nho\ng hiăng pêi pro [lêi chiâng tơdroăng ki ôh tá xúa xếo túa cheăng kâ môi taih vâi krâ ton nah, ‘nâi xúa khoa hok kih thua#t tung pêi cheăng kâ, hiăng chiâng tíu ki djâ troăng ahdrối tung pêi chêk pêi deăng tiu rơxông nếo nôkố. Kơnôm mê, tơdroăng ki sôk ro a rơnó hơngui hơnăm kố a pơlê ki ai í 9 to hmăng rế tơ’nôm le#m ro, phâi tơtô tâ.

            Lăm pôu a pơlê Dă Rơhoa, cheăm Hiệp An, tơring Đức Trọng, kong pơlê Lâm, tung hâi ki apoăng hnăm nếo, drêng mâo reăng đào tơpôu eăng le#m tung rơnó hơngưi. Dro mâo troăng kân hiăng châ tôh [ê-tông tâi tâng, hngêi kuăn pơlê kân le#m rơdâ, rơta tá cho klâng pêi báo môi rơnó, nốkố to mơngiơk drêh dêi kơchâi drêh, reăng tu\m túa, hlo ai chât toăng hngêi nhe#ng pêt kế tơmeăm khoăng ho\ng pêi chêk deăng xúa kơmăi kơmok rơxông nếo hiăng châ mơjiâng [a\ hía hé. Tâi tâng hiăng chiâng môi um méa tơdroăng rêh ối nếo, mơhno tối tơdroăng rêh ối cheăng kâ phâi tơtô dêi kuăn pơlê hdrông kuăn ngo K’Ho a kố.

            Poâ Kơ Să Ha Ji, môi tung mâo ngế ki má môi tung djâ troăng xúa kơmăi kơmok rơxông nếo tung pêi chêk deăng pêt kơchâi drêh, reăng a kố  hiăng mơnhên: ho\ng tơdroăng hơ’lêh tung túa pêi cheăng, tơdroăng rêh ối ‘na kế tơmeăm khoăng  [a\ hiêm mơno dêi kuăn pơlê a pơlê kuăn í tơchên to hmăng kố hiăng châ xông tơtêk khât. Ngế ki lâi xuân kơhnâ pêi cheăng kâ, ôh tá ai tơdroăng tơkôm, tơngah to tơnêi têa to\ng kum mơtiah hdrối nah. Châ tơ-[rê ‘nâng ‘na cheăng kâ, hơ’lêh ‘na hiêm mơno, ru\m môi tuăn tung pơlê. Têt vâi krâ roh ton nah, rơpo\ng ki lâi xun châ pơtê, tơku\m po tơdah rơnó rơngưi tung sôk xua tơjuôm dêi tơnêi têa. Poâ Kơ Să Ha Ji, tối: Nhên khât tơdroăng rêh ối hiăng tơniăn tâ hdrối nah, kuăn pơlê hiăng châ hriêm tung pêi cheăng, túa pêt kơchâi drêh, reăng, rak ngăn loăng kơphế. Tơdah têt Nguyên đăn, mê rơpo\ng ki lâi xun tơdah, ôh tá xê to mâo ngế kro mơdro\ng tơdah têt, mê kơbố xun tơku\m po tơdah têt, xua tơdah rơnó hơngưi sôk ro Đảng, sôk ro rơnó hơngưi dêi lâp hdrông kuăn ngo xua mê kơbố xuân mơtiah mê, xuân thế pơtê vâ rơtế sôk ro hâi têt.

            Sap ho\ng ôh tá ‘nâi ‘na pêi cheăng kâ, ki hên cho kơnôm báo môi rơnó rêm hnăm, ôh tá krê poâ Kơ Să Ha Ji, mê lối 200 rơpo\ng kuăn pơlê hdrông kuăn ngo K’Ho a pơlê í tơchên to hmăng pơrá khên tơnôu tung xúa khoa ho\k kih thua#t tung pêi cheăng. Kuăn pơlê ôh tá pêi môi rơnó xếo, hơ’lêh pêt hên túa hdrê, ki hên cho reăng [a\ kơchâi drêh vâ tê a kơchơ. Kơnôm pêi kế tơmeăm khoăng, ai tíu tê, thăm pêi lo liăn tung môi [a\ng deăng, xua mê tung pơlê hiăng ôh tá ai ngế ki toh chô, rơpo\ng ki lâi xuân mơ-eăm pêi cheăng, thăm rơkê hriêm túa ki rơkê tơtro tung pêi pêt, vâ châ tơ-[rê hên. Dế nôkố kơlo pêi lo liăn tiu pơ’leăng mâ mơngế dêi kuăn pơlê a kố hiăng châ vâ chê 30 rơtuh liăn môi ngế môi hnăm, tâk châ vâ chê 3 hdroh tâng pơchông [a\ 5 hnăm hdrối. Tiah mê, kơxo# rơpo\ng kơtiê sap 70% xuân hiăng chu kơdroh u ối 8%.

            Nâ Ka Hằng, hngêi a mơ’nui pơlê tối ăm ‘nâi, hnăm ki lâi xun tơku\m po sôk ro hơngưi tung mâo hâi têt vâi krâ ton nah, laga hnăm kố ga phá tâ sôk ro tâ. Pak^ng 3 sao tơnêi pêt kơchâi drêh pêi lo hiăng châ liăn tơkâ lối 50 rơtuh liăn  tung rơnó têt, 2 ha kơphế xuân hiăng ăm pêi lo châ 4 ta#n plâi  [a\ hía hé, hiăng kum rơpo\ng kơd^ng châ hên liăn vâ pơtối mơ’no liăn cheăng, po rơdâ tíu pêi cheăng. Nâ Ka Hằng, sôk ro tối: Hdrối nah mê tơdroăng rêh ối, rêh ối pêi cheăng ôh tá tơniăn môi tíu, xua mê ai drêng châ phâi, drêng kơklêa, nôkố kơnôm hiăng pêi cheăng tơniăn, pêi kơphế châ lối môi ha, pak^ng mê pêt kơchâi drêh, xuâ mê tơdroăng rêh ối hiăng tơniăn, ôh tá to tu\m kâ, mê ối châ ‘măn kơd^ng. Sap ho\ng pêi kơphế, pêt kơchâi drêh, rơpo\ng a iâ liăn ‘măn kơd^ng. Sap ho\ng pêi kơphế, pêt kơchâi drêh mê rơpo\ng a liăn vâ pêi cheăng ki ê. Tối tơjuôm cho to lâi hnăm achê pơla kố, mê tơdroăng cheăng kâ dêi kuăn pơlê a kố hiăng mơnhông mơdêk. Têt kố kuăn pơlê hiăng châ tơku\m po tơdah têt, xah hêi rơnó rơngưi cho sôk ro khât.

            Jâ Lê Thị Hà, kăn pho\ hnê ngăn Vi[an cheăm Hiệp An, tơring Đức Trọng tối, châ tơ-[rê tiah kố, mê cho kuăn pơlê hdrông kuăn ngo hiăng ‘nâi tơchêng tơmiât rơkê tung pêi cheăng. Jâ Lê Thị Hà tối: Dế nôkố kuăn pơlê hiăng ‘nâi hơ’lêh hdrê pêt tiu rơnó, klêi kơ’nâi pêt báo môi rơnó, klêi mê kuăn pơlê pơtối pêt plâi tô-mat, pêt po hăng, prá [a\ hía hé, kuăn pơlê hiăng ‘nâi xúa khoa ho\k kih thua#t tung pêi cheăng kâ, xua mê pêi lo kế tơmeăm khoăng châ hên, tơdroăng rêh ối dêi kuăn pơlê hiăng tơniăn tâ [a\ mơnhông mơdêk tâ. Ki hên rơpo\ng ki lâi xuân ai rơxế honđa, mâo un tivi, kuăn pơlê ai phôn tâi tâng. Hâi leh, hâi têt mê rơpo\ng ki lâi xuân roê, pế kơ-[a\n têt vâ rơtế [a\ kuăn pơlê mơngế nho\ng o Xuăn tơku\m sôk ro rơnó hơngưi, vâi xuân tơku\m po ôu kâ, sôk ro rơnó hơngưi, lăm xah hêi hâi têt mơtiah kuăn pơlê nho\ng o Xuăn tung mâo hâi têt.

            Pak^ng pơlê Dă Rơhoa, péa pơlê hdrông kuăn ngo ki achê mê cho K’Rèn [a\ K’Long dêi cheăm Hiệp An, tơring Đức Trọng xuân mơnhông mơdêk hơ’lêh, xông tơtêk rêm hâi. Klâng pêi chêk deăng pêi kế tơmeăm khoăng xúa kơmăi kơmok kân rơdâ 1 rơpâo 500 ha, pêi lo liăn sap 200 troh 250 rơtuh liăn tung môi ha môi hnăm. {a\ng ki pêi tung hngêi nhe#ng pêi lo liăn châ vâ chê 400 rơtuh liăn môi ha môi hnăm, tung mê tơdế [a\ng deăng dêi kuăn pơlê K’Ho a kố hiăng chiâng klâng kân rơdâ, hên kuăn pơlê a kố troh lăm ngăn, hriêm [ối. Mê cho mâo tơdroăng ki kal vâ pơlê í tơchên to hmăng tối phá xêh, cheăm Hiệp An tối tơjuôm đi đo mơnhông tơtêk mơjiâng thôn pơlê rêh ối cheăng kâ tiu túa nếo./.

A Sa Ly tơplôu