VOV4.Sêdang - Ô vâi krâ nho\ng o [ă pú hmâ! Ối a peăng mâ hâi lâ ngo Trường Sơn, Đak Nhoong cho cheăm ki ối achê tíu tơkăng kong dêi tơring Đak Glei, kong pơlê Kon Tum, ai 30 km troăng tơkăng kong tơdjêp [ă tơring Đak Chung, kong pơlê Sê Kong, kong têa Lếo, mơhé tơdroăng tơnêi tíu ngo ngối, tơnêi tơníu ôh tá hơpok le#m la [ă khôi hmâ kăch măng rơkê kơhnâ, hên kơdrâm mâu hdrông kuăn ngo, tíu ki kố đi đo môi hiâm mơno tiu Đảng, rơtế [ă khu kăn pơkuâ kong pơlê [ă đông mố đo#i gâk tơkăng kong Đak Nhoong mơ-eăm ‘no dêi ivá mơjiâng tơdroăng rêh ối rế hía rế phâi tơtô, kơhnâ khât tung rak vế troăng tâp tơneăn hdró troăng tơkăng kong, rak vế tơniăn tơdroăng kring gâk, kơpong tơkăng kong.

{a\ [a\ng deăng ki ai xêh lối 16 rơpâo 400 ha, cheăm Đak Nhoong dế nôkố ai vâ chê 2 rơpâo pơ’leăng mâ mơngế ki hên cho hdrông kuăn ngo Jeh Triêng, tơnêi tơníu mơhé hên, laga ki hên cho tơnêi rơnâk, hdrối nah kuăn pơlê hmâ pêt to pôm loăng, alâi, chối báu [a\ pêi báu klâng. Tơdroăng rêh ối dêi kuăn pơlê trâm hên pá puât, kơxo# mơngế kuăn pơlê kơklêa, ôh tá ‘nâ chư hên. Pêi pro troăng rơhlâ mơ’no liăn mơnhông mâo kơpong ki trâm pá puât má môi, kơpong hdrông kuăn ngo, mâo hnăm hiăng hluâ, rơtế [a\ tơdroăng mơ’no dêi tơnêi têa, ai mâo khu râ kăn pơkuâ veăng kum, tơdroăng hnê mơhno, kum dêi mâo kăn [o# mố đo#i gâk kring tíu tơkăng kong, kuăn pơlê mâo hdrông kuăn ngo Đak Nhoong hiăng mơ-eăm, choâ ‘lâng tơkâ hluâ kơklêa kơtiê. Xuân mơtiah hên rơpo\ng ki ê a thôn Đak Ga, sap hâi ai mâo kăn [o# mố đo#i gâk kring tíu tơkăng kong Đak Nhoong to\ng ku, hnê mơhno túa pêi cheăng, rơpo\ng ngo A Mo hiăng hlu\n ho\ng kơtiê, ai kế kâ kế ‘măn kơd^ng, ai liăn rak ngăn loăng plâi, kuăn ‘ne#ng, pêi lo liăn tơniăn. Ngoh A Mo, ối a thôn Đak Ga, cheăm Đak Nhoong, tơring Đak Đoa, kong pơlê Kon Tum tối: Hdrối nah rơpo\ng a xuân kơtiê, nôkố kơnôm mâo mố đo#i gâk kring tíu tơkăng kong to\ng kum châ hlu\n ho\ng kơtiê, păn ká, pêt pôm kơxái, păn pu pái, chu, rơpo\ng xuân sôk ro.

            Cho thôn châ Khu xiâm pơkuâ mố đo#i gâk kring tíu tơkăng kong Kon Tum rah vâ mơjiâng túa kum kuăn pơlê mơnhông cheăng kâ rêh ối pơlê pơla, sap hnăm 2007 troh nôkố, thôn Đak Ga, cheăm Đak Nhoong hiăng châ Khu xiâm pơkuâ mố đo#i gâk kring tíu tơkăng kong Kon Tum, đông mố đo#i gâk kring tíu tơkăng kong Đak Nhoong po rơdâ túa, cheăng pêi ki châ pơxúa mơtiah tôh [ê-tong troăng, kum hdrê pêt, mơnăn păn, mơjiâng hngêi ru\m môi tuăn, hơ-ui pâ, hnê mơhno kuăn pơlê túa mơnhông cheăng kâ, mơdêk tơdroăng rêh ối mơjiâng ru\m môi tuăn pơla khu lêng [a\ kuăn pơlê. Poâ A Đom, krâ pơlê thôn Đak Ga, cheăm Đak Nhoong, tơring Đak Glei tối: Apoăng nah pá puât ‘nâng châ kum ‘na hiêm mơno, châi tamo xuân châ kum ăm pơkeăng, klêi mê kum ăm khăm pơlât.

            Cho kơpong tơnêi tíu tơkăng kong, hên hơnăm hiăng hluâ, Đak Nhoong xuân cho cheăm ai hên kuăn pơlê xe#n ối hmâng vâ, ôh tá ai mơ-éa mơnhên tơnêi têa. A thôn Đak Nơh, môi tung mâo thôn ai kơxo# kuăn pơlê nếo pro mơ-éa mơnhên mơngế tơnêi têa Việt Nam hên má môi cheăm, cho 33 rơpo\ng, lối 100 pơ’leăng mâ mơngế. Tơdroăng ru\m môi tuăn hiêm mơno, mơhno mơjiâng túa le#m tro, kum kuăn pơlê tơniăn tơdroăng rêh ối đi đo châ khu râ kăn pơkuâ cheăng Đảng [a\ Mố đo#i gâk kring tíu tơkăng kong tơmâng to\ng kum. Ngoh A Viên, mơngế kong têa Lếo, rêh ối a thôn Đak Nơh sap 3-4 hnăm tối: Hdrối mê hía nah tá hâi chiâng tơpui Việt Nam, sap mâo tăm mố đo#i troh a pơlê hnê chư, troh drêng hiăng rêh ối a kố khât, mê nếo châ mơhriêm tơ’nôm, troh nôkố ‘nâi tơnêi têa hiăng tơmâng to\ng kum kuăn pơlê mơtiah kố, nôkố mơnê tơnêi têa hên ‘nâng xua hiăng ăm a pro mơ-éa mơnhên mơngế Việt Nam.

            To lâi hnăm rêh ối ôh tá ai mơ-éa mơnhên mơngế Việt Nam, ôh tá ai mơnhên châ chăn, klêi kơ’nâi châ tơnêi têa mơnhên cho mơngế Việt Nam, kuăn pơlê a kố ai hên roh tơ’lêi pêi cheăng kâ mơnhông cheăng kâ. Pak^ng tơdroăng to\ng kum hngêi ối tung tơdroăng xe#n kuăn pơlê kơpong tíu tơkăng kong rêh ối tung môi pơlê [a\ dêi rơpó, mâo rơpo\ng kuăn pơlê a kố ki hên hiăng pêt loăng ‘mố, rơpo\ng ki pêt iâ 1 ha, hên cho 3-4 ha, tơdroăng rêh ối choâ ‘lêng tơniăn. Poâ A Lêu, kăn pơkuâ chi [o# thôn Đak Nơh, cheăm Đak Nhoong, tơring Đak Glei tối ăm ‘nâi: A kố ki hên cho tơnêi ôh tá hơpok le#m, apoăng kuăn pơlê pêt pôm laga ôh tá chiâng kân, nôkố pêt loăng ‘mố, rêm rơpo\ng tê châ sap 20 troh 30 rơtuh liăn, ho\ng mê kuăn pơlê hiăng xut tah kơklêa, xăm kơtiê, má péa nếo kuăn pơlê hiăng ‘nâi păn mơnăn mơnoâ, păn ro kăn, păn chu mơnhông cheăng kâ.

            Ho\ng môi cheăm tíu tơkăng kong trâm hên pá puât, kơxo# rơpo\ng kơtiê châ lối 70%, 5 hnăm tơngiâ kố, ai tơnêi têa mơ’no liăn cheăng, ai mâo mố đo#i veăng kum, tơdroăng rêh ối dêi kuăn pơlê mâo hdrông kuăn ngo cheăm Đak Nhoong rế hía rế mơnhông tơtêk, kum kuăn pơlê loi tơngah khât Đảng [a\ Tơnêi têa. Poâ A Phương, kăn pho\ hnê ngăn Vi[an tơring Đak Glei, kong  pơlê Kon Tum tối ăm ‘nâi: Tung tơring Đak Glêi ai 3 cheăm, ‘na gâk kring tơdroăng kal kí cho a hlo cheăm Đak Nhoong cho tơniăn má môi, tá rơpo\ng kơtiê xuân kơdroh hên.

            Tơku\m mơ’no liăn mơnhông cheăng kâ, rêh ối pơlê pơla, tơdroăng rêh ối kuăn pơlê châ tơtêk, mơjiâng khu gâk kring lâp kuăn pơlê rế hía rế krá tơniăn, pơkuâ gâk kring tơtro tâ hnoăng pơkuâ tíu tơkăng kong tơnêi têa [a\ chiâng pơlê ki má môi kơpong tíu tơkăng kong, cho xuâ mơ-eăm dêi mâo kăn [o# mố đo#i, kuăn pơlê mâo hdrông kuăn ngo tung cheăm Đak Nhoong.

A Sa Ly tơplôu