Bài 1: Vâi krâ-nho\ng o po ngăn drăng troăng lik kố hôu:
Dế nôkố, rơchôa têa Plei Pai [ă rơchôa têa Ia Lôp hiăng pơcháu la ki tơ-[rê dêi tơdroăng xúa têa ing rơchôa têa kố tá hâi châ hên to lâi. Mâu tơmeăm khoăng ki kal dêi rơchôa têa Ia Mơr kố hiăng klêi, 1 hno têa xiâm cho peăng mâ hâi lo [ă peăng mâ hâi lu dế châ mơjiâng pro. Tiô tơdroăng vê hdró kô bê têa vâ tôh ăm dâng 12 rơpâu 500 ha tơnêi klâng chiâk a tơring }ư\ Prong, kong pơlê Gia Lai [ă tơring Ea Súp, kong pơlê Dak Lak.
Laga, klêi kơ’nâi lăm ngăn păng ‘nâng, mâu tíu ki châ vê hdró a kơpong ki vâ tôh têa mê dế nôkố cho kong tơnêi hmốu prêi, kong ki pêt loăng ôh tá pá dâi ki klâi. Maluâ cho kong ki pá ai ki klâi, xiâm loăng preăng prêh la tiô pơkâ kơxo# tơnêi ki kố cho kong ilâng, tơdroăng ki hơ’leh tơnêi, cho tơnêi kong vâ chiâng tơnêi pêi chiâk pêi deăng ôh tá xê hlâu.
Pôa Hà Công Tuấn, Ngế pro xiâm pho\ ngăn ‘na chiâk deăng [ă mơnhông thôn pơlê tối ăm ‘nâi:
‘’Ki ối tơvâ dế nôkố, vâ xúa têa ing rơchôa kố ga trâm pá, xua tơnêi kơpong kố cho tơnêi kong. Kơpong ki vâ tôh dêi Ia Mơr ai 12 rơpâu 500 ha, mê a tơring Ea Súp (Dak Lak) ai 4 rơpâu ha hiăng ai tơdroăng pơkâ thế [ă hiăng hơ’leh. Laga a kong pơlê Gia Lai ai dâng 8 rơpâu 500 ha dêi tơnêi klâng mê ai vâ chê 8 rơpâu ha cho kong ilâng, ga kân ‘nâng. Dế nôkố, ‘na luât mê tá hâi ăm phep hơ’lêh ing tơnêi kong chiâng tơnêi chiâk deăng. Tơdroăng pơkâ ki kân kố cho kơnôm to Kuo#k ho#i tê ki ăm phêp. Xua ga ai tơvâ ‘na tơdroăng mê’’.
A roh Khu xiâm ngăn ‘na chiâk deăng [ă mơnhông thôn pơlê pơkâ tơdroăng k^ ăm phep mơjiâng rơchôa têa Ia Mơr a hơnăm 2005, tơdroăng ki hơ’leh tơnêi kong chiâng tơnêi pêi chiâk deăng tiô tơdroăng pơkâ dêi Luât ga ôh tá xê pá. Laga, hơnăm 2013, Luât pơkâ ‘na tơnêi kong dêi Kuo#k ho#i hiăng mơ’no [ă xêt khât, mâu tơdroăng pơkâ dêi Luât kố ga nhên rơhí rơhó ‘nâng, maluâ tơdroăng pơkâ kal athế pêi pro hnoăng cheăng dêi tơdroăng pêt kong hdrối vâ hơ’leh tơnêi ki mê chiâng tơnêi chiâk deăng, ing mê, hiăng kum ăm tơdroăng hơ’leh 8 rơpâu ha tơnêi kong ối tung tơring }ư\ Prong vâ chiâng tơnêi pêi chiâk pêi deăng trâm tơdroăng ki tro mơdât.
Tơ’nôm ing mê, drêng ai tơdroăng ko ‘nhê kong hên h^n a Tây Nguyên tối krê [ă lâp tơnêi têa tối tơdjuôm [ă ki má lối tơdroăng ki ôh tá tơniăn dêi troăng hơlâ hơ’leh 100 rơpâu ha kong ki ôh pá dâi vâ pêt loăng kơxu, hâi lơ 22/7/2016 {ơrô Chin phuh hiăng mơ’no hlá mơ-éa kơxo# 191 tối tơbleăng ‘na tơdroăng pơkâ dêi pôa Nguyễn Xuân Phúc, Ngế pro xiâm hnê ngăn tơnêi têa a hneăng hôp ‘na mâu troăng hơlâ ki vâ ‘mâi mơnhông pêt kong krá tơniăn a Tây Nguyên vâ hbrâ mơdât tơdroăng ki hyôh kong prâi rế hía rế tô pơla sap hơnăm 2016-2020 [ă hâi lơ 27/1/2017, Khu xiâm pơkuâ ngăn Đảng xiâm hiăng mơ’no tơdroăng pơkâ kơxo# 13CT/TW tung mê, ai mơnhên, hnoăng cheăng kring vế, rak ngăn, pơtối mơnhông pêt kong, pơtê tơdroăng hơ’leh tơnêi kong chiâng tơnêi ki ê.
Pôa Dương Văn Trang, Ngế cheăng tung tíu xiâm Đảng, Kăn pơkuâ hnê ngăn Đảng kong pơlê Gia Lai tối tiah kố: Tơdroăng pơkâ kơxo# 13 dêi Khu xiâm pơkuâ hnê ngăn [ă mơgêi dêi pôa Nguyễn Xuân Phúc, Ngế pro xiâm hnê ngăn cho teăm tơdrêng. Ing mê, tơdroăng cheăng rak vế [ă mơnhông pêt kong tung tơnêi tíu dêi lâp tơnêi têa hiăng ai hên mâu tơdroăng ki hơ’leh. La xua ti mê, 8 rơpâu ha kong a tơring }ư\ Prong hiăng châ pơkâ vê hdró cho kơpong tôh dêi long rơchôa Ia Mơr ôh tá chiâng hơ’lêh chiâng tơnêi pêi chiâk pêi deăng:
‘’Rơchôa Ia Mơr 3 rơpâu rơtal klêi kơ’nâi mơ’no liăn mê mơjiâng, têa tung rơchôa hiăng ai hên ‘nâng, mâu hno, thông tê xuân hiăng vâ chê klêi, la nôkố ôh tá ai tíu ki vâ tôh tiô tơdroăng pơkâ dêi 191 dêi Ngế pro xiâm hnê ngăn Chin phuh [ă tơdroăng pơkâ kơxo# 13 dêi Khu xiâm ngăn cheăng kal kí ôh tá ăm hơ’leh.
La a kơpong kố cho ối tung pơla dế 3 to cheăm tíu tơkăng kong [ă tâi tâng cho hdroâng mơngế kuăn ngo, rơtế [ă tơring Ea Súp, kong pơlê Dak Lak xuân cho tíu tơkăng kong [ă ai hên hdroâng kuăn ngo, kuăn pơlê a kơpong kố kơtiê, tơkôm tơngah rơchôa ki kố klêi la ôh tá châ tôh ăm klâng chiâk kuăn pơlê vâ khoh châ hluăn ing kơtiê’’.
Tung hneăng lăm pêi cheăng [ă Vi [an kong pơlê Gia Lai a hâi lơ 16/9 pơla hdrối kố nah, Khu pêi hnoăng cheăng dêi Chin phuh xua pôa Vương Đình Huệ, Ngế pro xiâm pho\ hnê ngăn cho ngế ki pơkuâ xiâm hiăng tơmâng tơdroăng tối tơbleăng dêi Vi [an hnê ngăn kong pơlê Gia Lai ‘na tơdroăng ki rơchôa têa kân rơdâ kố ôh tá ai klâng chiâk vâ tôh têa, ki xiâm dêi tơdroăng kố, xuân tơmâng tơdroăng tối tơbleăng dêi Khu xiâm ngăn ‘na chiâk deăng [ă mơnhông thôn pơlê ‘na tơdroăng k^ mơ’no 3 rơpâu rơtal liăn mơjiâng pro rơchôa, hno têa, la tơdroăng mơjiâng pro rơchôa kố hiăng klêi ôh tá ai klâng chiâk vâ tôh têa. Pôa Vương Đình Huệ tối tiah kố, mê cho tơdroăng ki tơviah khât:
‘’Á xuân ôh tá ‘nâi hdrối nah vâi ai pro ti lâi, drêng hiăng pro klêi rơchôa ki kố la ôh tá ai klâng chiâk ki vâ tôh têa, ôh tá ‘nâi pro rơchôa vâ pro ki klâi. Kâng pro rơchôa, cho hno têa cho vâ tôh klâng chiâk, la ôh tá tôh klâng chiâk cho tơdroăng tơviah’’.
Bu iâ hâi ‘nôi, 2 to hno têa ki xiâm peăng mâ hâi lo [ă peăng mâ hâi lu ing rơchôa têa Ia Mơr hiăng châ mơjiâng pro klêi. Ing 2 to hno ki kố, kô mơ’no têa tiô kơ ká kăn vâ djâ têa troh a mâu klâng chiâk tiô pơcháu. Maluâ ti mê, ôh tá ‘nâi la lâi ah nếo hơ’leh 8 rơpâu ha kong tơnêi hmốu prêi mê vâ chiâng tơnêi pêi chiâk deăng? Tâng ôh tá khoh hơ’lêh 8 rơpâu ha kong tơnêi prếi hmốu mê chiâng tơnêi chiâk deăng mê tơdroăng ki mơjiâng rơchôa, hno têa ki kơnâ 3 rơpâu rơtal liăn kố mơ’nhê xiâ xo xo.
Công Bắc- Lê Bình chêh
Nhat Lisa tơplôu [ă tơbleăng
Viết bình luận