VOV4.Sêdang - Ô vâi krâ nho\ng o [a\ pú hmâ! Cheăm Long Hiệp, tơring Trà Cú, kong pơlê Trà Vinh ai lối 83% pơ’leăng mâ mơngế cho hdrông kuăn ngo Khmer. Xua mê, hnoăng cheăng kơdroh tah hrâ mơnguâ kơtiê xahpá, mơnhông tơdroăng rêh ối, pêi lo liăn ngân, mơdêk tuăn hiêm ăm vâi krâ nho\ng o châ ngăn cho hnoăng cheăng ki xiâm dêi kong pơlê. Mâu hnăm hiăng hluâ, khu râ kăn, khu pơkuâ Đảng, khu kăn pơkuâ a mâu tíu kố hiăng tơku\m hên liăn ngân [ă pơkâ troăng rơhlâ tung to\ng kum vâi krâ nho\ng o vâ mơdêk re#ng tơdroăng ki kơdroh kơtiê, pơhlêh ‘na rêh ối ăm kuăn pơlê a kố.

            Long Hiệp cho cheăm pêi chêk deăng, kơpong pêi cheăng kăch măng, kue#n pơlê hdrông kue#n ngo Khmer châ 83% [a\ cho cheăm ai kơxo# rơpo\ng kơtiê hên má môi dêi kong pơlê Trà Vinh. Xua tơdroăng rêh ối tơpá tiah mê, xua mê tơdroăng xut tah kơklêa châ mơnhên cho hnoăng cheăng xiâm dêi cheăm xăp hên hnăm hdrối mê hía nah. Laga, pêi pro tơdroăng kố ôh tá tơ-[rê khât, xua tơdroăng tơche#ng tơmiêt dêi kue#n pơlê ‘na xut tah kơklêa, xăm kơtiê tá hâi tơ-[rê khât. Kue#n pơlê, ki má lối cho mâu rơpo\ng kơtiê, ôh tá vâ pêi cheăng, ối tơkôm to tơnêi têa to\ng kum, ôh tá hâi ‘nâi vâ mơ-meăm mơnhông cheăng kâ, pơhlêh tơdroăng rêh ối, xua mê, mâu hnăm achê pơla kố, khu râ kăn pơkuâ cheăm hiăng tơtro\ng troh tơdroăng pơtâng tối, vâ kue#n pơlê pơhlêh tơdroăng tơmiêt ‘na xut tah kơklêa, xăm kơtiê, ho\ng mê ‘nâi mơ-eăm xêh tung mơnhông cheăng kâ rơpo\ng. Xun kơnôm tiah mê tơdroăng mơ-eăm xêh hlu\n ho\ng kơtiê [a\ tơdroăng to\ng kum dêi tơnêi têa rế hía rế châ tơ-[rê hôm khât. Ngoh Thạch Lên ối a kơtâu Trà Sất A, cho môi tung mâu rơpo\ng hlu\n ho\ng kơtiê achê pơla kố tối ăm ‘nâi, xun kơnôm kơtâu rah xo ăm ngoh châ lăm mơhriêm kih thua#t pêt rak ngăn prá alâi, mê ngoh loi tơngah dêi tơná kôm hlu\n ho\ng kơtiê. Ngoh hiăng pêt pía tâng, hpeăng, plôi tung kơdrum hngêi. Kơnôm mê, lối 1 khế tơdế ngoh pêi lo xăp 5 troh 7 rơtuh lie#n. Pak^u mê drêng toh chơ rơpo\ng ngoh ối lăm pêi cheăng vâi, vâ tăng lia\n tơ’nôm: Pêt prá alâi ôh tá tơpá, rêm rơnó tê dêi kế tơmeăm khoăng châ 10 troh 12 rơtuh, xun châ lia\n laih tơdế. Tâng krí xo a rơnó ôh tá ai mêi, mê krí tung 1 troh 1 khế 20 hâi. Hmếu tê tiah mê, hmâ vâi roê [a\ yă kơnâ lơ rơpâ, xua mâu ngế ki lăm roê vâi troh a hngêi pin vâ roê.

            Rơtế [a\ mê cho [a\ mê rơthăm xúa kih thua#t [a\ kơmăi kơmok tung pêi pêt, [a\ ôh tá pêi tiêu túa ton nah xếu, rơkê tung pêi pêt, rơthăm pêi lo châ hên. [a\ túa râng ko\ng hnê túa pêi pêt rak ngăn, vâ vâi ‘nâi mơ-eăm xêh, Đảng [o#, khu râ kăn pơkuâ cheăm hiăng tơtro\ng mơjiâng mâu túa pêi pêt, păn mơnăn mơnoâ, xúa mâu túa ki rơkê pêi lo hên lie#n ngân tung môi [a\ng deăng, pơhlêh hdrê pêt, mơnăn păn tơtro [a\ hyoh kong prâi dêi pơlê [a\ mơhnhôk kuăn pơlê mơhriêm túa ki rơkê tơtro a dêi rơpó vâ mơnhông pêi cheăng. Kơnôm mê ki hên kuăn pơlê hiăng pêi lo hên lia\n ngân tung môi [a\ng deăng, [a\ hlu\n ho\ng kơtiê. Ngoh Kim Thanh mơhé rơpo\ng ôh tá ai tơnêi pêi pêt tơmeăm khoăng, laga kơnôm mơ-eăm rơkê pêi cheăng kâ, ối châ khu râ kăn pơkuâ pơlê ăm ngoh châ lăm mơhriêm kih thua#t [a\ châ rah xo ăm mung 4 rơtuh lie#n, xua mê ngoh mơ-eăm mung tơnêi vâ pêt prá alâi. Xăp ho\ng mê nah tơdroăng rêh ối choâ lâng tơnie#n, ôh át tôu tue#n xếu ‘na kơklêa mơtiah hdrối nah. Ôh tá krê tiah mê, mê ngoh ối kơd^u lia\n châ roê péa [a\ng kơdrum vâ pêt kế tơmeăm khoăng. Ngoh Thanh tối ăm ‘nâi: Drêng mê nah tơnêi têa ăm mung 4 rơtuh lie#n. Châ mung a xôk ro khât [a\ vêh dêi hngêi a mơ-eăm xúa kơxo# liăn mê tơtro châ tơ-[rê hôm. Kơxo# lia\n kố a roê hdrê pía kái, pía tâng [a\ hía hé, pêi lo tơ’nôm lie#n ngân. Xua a tơmiêt drêng châ to\ng kum pin thế pêi tiah lâi kâi che#m mơ’rêh dêi rơpo\ng.

            Vâ tơdroăng kơdroh kơtiê châ tơ-[rê hôm má môi, cheăm Long Hiệp pêi pro, po rơdâ mâu troăng to\ng kum dêi Tơnêi têa rêm hdroh châ xing xoăng. Tiah mê, 3 hnăm kố cheăm hiăng mơ’no 34 rơtal lie#n vâ mơjiâng pro hngêi trăng klông troăng, mơnhông mơdêk tung pêi cheăng. Krê tơdroăng to\ng kum hngêi ối tiêu pơkâ 67 dêi Ngế pro xiâm hnê ngăn Chin phuh, cheăm ai lối 470 rơpo\ng kơtiê châ pơxúa [a\ kơxo# lie#n lối 4 rơtal lia\n. Kơnôm mê, 2 hnăm kố rêm hnăm cheăm kơdroh rơpo\ng kơtiê châ lối 7%, tung mê tâi tâng mâu rơpo\ng hlu\n ho\ng kơtiê châ mơnhên cho hiăng hlu\n ho\ng kơtiê krá tơnie#n.

            Ai khu râ kăn pơkuâ cheăng Đảng kong pơlê, khu râ kăn pơkuâ pơlê pơla, rơtế [a\ tơdroăng mơ-eăm dêi mâu rơpo\ng hiăng kum kơdroh kơxo# rơpo\ng kơtiê a Long Hiệp xăp 40% hnăm 2009, mê nốkố u ối 29%; ôh tá ai tơdroăng kue#n pơlê mung lie#n xúa ôh tá tro tơdroăng, tơdroăng xúa lia\n ôh tá tro tơdroăng, chiâng ôh tá ai lia\n vâ chêl liăn ăm hngêi arak liăn, tơdroăng mê nốkố ôh tá ai xếu. Poâ Lê Phúc Vệ, kăn hnê ngăn Vi[an cheăm Long Hiệp, tơring Trà Cú tối ăm ‘nâi: Tiêu pơkâ rêm hnăm kơdroh 4%, laga Đảng [o# [a\ kue#n pơlê mơ-eăm kơdroh xăp 7 troh 8%. Tiah mê xăp apoăng hnăm Đảng [o# xing xoăng hnoăng cheăng ăm mâu ngế đảng viên troh a mâu rơpo\ng, thế ‘nâi pơ’leăng mâ mơngế, tơdroăng pêi cheăng, mơhriêm cheăng pêi, klêi mê tơdroăng kal lie#n vâ pêi cheăng kâ, pro tiah lâi rêm kơtâu xăp 8 troh 13 rơpo\ng mơ’nui hnăm hlu\n ho\ng kơtiê.

            Cheăm Long Hiệp hiăng [a\ dế choâ lâng pơhlêh um méa thôn pơlê dêi tơring kơpong rơhngế rơhngo Trà Cú, kong pơlê Trà Vinh. A tíu kố, xôk ro hiăng phâi hơtôu./.

Sa Ly tơblôu