On veăng ngoh nâ A Nuôi [a\ Y Byenh, pơlê Kon Tơ Neh cho môi tung 5 rơpo\ng a cheăm Đăk Tờ Re, tơring Kon Rẫy, kong pơlê Kon Tum chêh xêh mơ-éa pâ khu kăn pơkuâ cheăm séa ngăn ăm lo ing rơpo\ng kơtiê.

Tung toăng hngêi ki ku\n, krúa le\m nâ Y Byenh, 38 hơnăm, tối, xiâm kối pro on veăng nâ khoh chiâng kơtiê xua ai 4 ngế kuăn. Sap hơnăm 2016 troh nôkố mâu kuăn hiăng kân kơdroh pá puât, [a\ kơhnâ pêi cheăng, xua mê tơdroăng rêh ối rơpo\ng chôa ‘lâng tơniăn. Nôkố [a\ lối 2 ha pôm loăng, lối 200 xiâm loăng kơxu [a\ loăng ‘mốu, klêi mê păn ro, í peâp, rơpo\ng pêi chía châ lo liăn, xuân châ to lâi chât rơtuh liăn rêm hơnăm.

Nâ Y Byenh hiăng mơ-eăm pêi cheăng vâ châ hluăn ing kơtiê

‘Na xiâm kối pro on veăng nâ chêh hlá mơ-éa pâ thế khu râ kăn cheăm séa ngăn ăm lo ing rơpo\ng kơtiê, nâ Y Byenh tối ăm ‘nâi, kơtăn kố to lâi hơnăm nâ châ vâi krâ-nho\ng o loi tơngah rah pro kăn pơkuâ thôn, mê hiăng kăn pơkuâ thôn thế djâ troăng ahdrối tung tâi tâng rêm tơdroăng cheăng. {a\ rơpo\ng nôkố kơdroh pá puât xua mê lôi ăm tơdroăng ki tơmâng, to\ng kum dêi Tơnêi têa ăm mâu rơpo\ng pá puât luâ tâ dêi tơná:

‘’Tơdroăng pro đơn pâ lo ing inâi rơpo\ng kơtiê cho troăng pêi vâ pin mơhno tơdroăng ki kho\m mơ-eăm pêi cheăng, mơ-eăm xêh. Pin ôh tá chiâng hmâ to tơkôm troăng hơlâ to\ng kum dêi Tơnêi têa đi đo, mê thế mơ-eăm pêi xêh cheăng, mơ-eăm tung tơdroăng rêh ối, rak ngăn kuăn ‘ne\ng. Tâng pin to kơnôm a troăng hơlâ to\ng kum dêi tơnêi têa ăm rơpo\ng kơtiê mê tơdroăng rêh ối ôh tá kâi tơtêk.

Ki rơhêng vâ tối [a\ mâu rơpo\ng ối nếo, ivá mo rơdêi mê thăm thế mơ-eăm tâ mê nếo tung tơdroăng rêh ối pêi cheăng, păn mơnăn mơnôa, í peâp [a\ hía hé. Pin pêi chiâk deăng to kơnôm to chiâk deăng mê ôh tá châ tơmeăm hên to lâi, thế păn mơnăn mơnôa nếo vâ hơ’leh tơdroăng rêh ối. {a\ á pói vâ vâi krâ pin mơ-eăm pêi cheăng vâ kơxo# rơpo\ng châ hluăn ing kơtiê rế hía rế hên tung cheăm Đak Tờ Re kố’’.

Tung 5 rơpo\ng ki chêh xêh mơ-éa pâ khu râ kăn cheăm Đăk Tờ Re, tơring Kon Rẫy séa ngăn ăm lo ing rơpo\ng kơtiê ai troh 4 rơpo\ng hdroâng kuăn ngo ngo akố. Mê cho mâu rơpo\ng: Y Byenh, A Kăch, hdroâng kuăn ngo Bơhnéa, hngêi ối a pơlê Kon Tơ Neh; rơpo\ng A Thang, A Lanh, hdroâng kuăn ngo Rơteăng Tơdrâ, hngêi ối a pơlê Kon Rơ Lang.

Ngoh A Thang ối a ngiâ hngêi nếo mơjiâng pro dêi rơpo\ng tơná

Ki phá akố nếo cho tung 5 rơpo\ng ai 2 kăn pơkuâ thôn chêh xêh mơ-éa pâ thế khu râ kăn pơkuâ séa ngăn ăm hluăn ing rơpo\ng kơtiê mê nâ Y Byenh [a\ ngoh A Thang. Pôa A Đi, Kăn pho\ pơkuâ hnê ngăn Đảng ủy cheăm Đăk Tờ Re tối ăm ‘nâi, ki phiu má môi cho hlo châ tơ-[rê dêi tơdroăng achê kuăn pơlê, achê rơpo\ng mơhnhôk hiâm mơno, hnê mơhno kuăn pơlê troăng pêi cheăng kâ, mơjiâng [a\ hlê ple\ng vâ khoh mơ-eăm hluăn ing kơtiê ki mâu khu cheăng, kơvâ cheăng dêi cheăm hiăng mơ-eăm pêi pro hên hơnăm hiăng hluâ ăm vâi krâ:

‘’Drêng cheăm tơdah hlá đơn dêi vâi krâ cho phiu ro ‘nâng xua vâi krâ hiăng ple\ng tung tơdroăng mơ-eăm cheăng kâ vâ hluăn ing kơtiê. Klêi kơ’nâi tơdah xo hlá đơn klêi mê cheăm xuân pơtroh kăn [o# cheăng chu troh a hngêi vâ séa ngăn, vêh séa ngăn tơdroăng rêh ối dêi mâu rơpo\ng mê ple\ng xêh. Klêi kơ’nâi lăm séa ngăn tơdjuôm mâu rơpo\ng kố xuân tơniăn ‘na cheăng kâ xuân môi tiah tơdroăng rêh ối dêi rơpo\ng hngêi’’.

Tơdroăng a cheăm Đăk Tờ Re ai 5 rơpo\ng kuăn pơlê, tung mê hiăng ai 4 rơpo\ng hdroâng kuăn ngo chêh xêh hlá đơn pâ khu râ kăn pơkuâ cheăm séa ngăn ăm hluăn ing rơpo\ng kơtiê cho tơdroăng phiu ro dêi khu râ kăn pơkuâ, kuăn pơlê ki má lối cho [a\ mâu ngế pêi tơdroăng cheăng ki kơdroh kơtiê.

Pôa Võ Duy Ngọc, Kăn pơkuâ [ơrô pêi cheăng, Mô đo#i rong râ [a\ Rêh ối pơlê pơla tơring Kon Rẫy tối ăm ‘nâi:

‘’Á hlo kố cho môi tơdroăng, xua kuăn pơlê tá hâi hlê ple\ng nhên, ôh tá ai tơdroăng ki tơkôm to ing kơxo# liăn mơ’no dêi Tơnêi têa ăm rơpo\ng kơtiê. Ki rơhêng vâ tối akố, á hlo hiâm mơno tơru\m môi tuăn tung Kuăn pơlê kum dêi pó xăm kơklêa kơdroh kơtiê ga tro. Mâu tơdroăng tơkêa bro ki phá tơ-ê mê cho Tơdroăng pơkâ xiâm dêi Tơnêi têa kơdroh kơtiê krá tơniăn hiăng châ pêi pro troh mâu rơpo\ng kơtiê [a\ mâu ngế kơtiê châ kum cho tơtro, châ tơ-[rê hên’’.

Đăk Tơ Re cho cheăm ối tung rơpo\ng pá puât dêi tơring Kon Rẫy, kong pơlê Kon Tum. Tâi tâng cheăm ai 1 rơpâu 300 rơpo\ng [a\ 6 rơpâu 500 pơ’leăng mâ mơngế [a\ ai troh 79% pơ’leăng mâ mơngế cho vâi krâ hdroâng kuăn ngo. Mâu hơnăm hdrối nah, kơxo# rơpo\ng kơtiê dêi cheăm châ troh lối tơdế.

Tiô Đảng ủy [a\ Vi [an cheăm Đăk Tờ Re, kơnôm pêi châ tơ-[rê tơdroăng pơkâ xiâm dêi Tơnêi têa kơdroh krá tơniăn dêi Chin phuh xuân môi tiah mâu tơdroăng tơkêa bro to\ng kum rơpo\ng kơtiê dêi cheăm xua mê rơpo\ng kơtiê dêi cheăm dế kơdroh rế hên. Krê hơnăm 2019 kố, cheăm kơdroh châ lối 9% rơpo\ng kơtiê hên tâ tâng pơchông [a\ pơkâ kơdroh kơtiê tơdjuôm dêi kong pơlê Kon Tum.

Roh apoăng tung cheăm Đăk Tờ Re tối krê [a\ kong pơlê Kon Tum tối tơdjuôm ai 5 rơpo\ng kuăn pơlê chêh xêh hlá đơn pâ thế khu râ kăn pơkuâ cheăm séa ngăn ăm lo ing inâi hiăng hluăn ing rơpo\ng kơtiê cho tơdroăng pêi kal châ pâ vế, kheăn kơdeăn.

A Sa Ly tơplôu [a\ tơbleăng

Khoa Điềm chêh