VOV4.Sêdang - Tơdroăng pêi chiâk deăng dêi kong pơlê Kon Tum dế trâm pá puât xua kong tô mơdrăng ó. Ngăn troh tâi khế 3 hiăng ai lối 3 rơpâu ha klâng chiâk dêi kuăn pơlê akố pá ai têa tôh, báu, prá alâi kô răng hlâ, kuăn pơlê ôh ti châ xo dêi tơmeăm pêi. Ki păng ‘nâng pơla kố, ai môi tơdroăng pa ro\ng kong tô mơdrăng, xuân ối ai tơdroăng ki thăm pro kró têa ki ó a Kon Tum, xua mâu hno têa ‘no tung [ăng klâng chiâk ôh tá tro tơdroăng, hmếu pơ cho mơ’no tung klâng chiâk hên h^n, mê khoh ôh tá bê têa vâ tôh tơmeăm. {ai chêh dêi Khoa Điềm, Ngế chêh hlá tơbeăng a Rơ’jíu Việt Nam kơpong Tây Nguyên ai mơnhên ‘na tơdroăng mê.

Rơchoâ têa C19 a kơpong tơkăng pơla 2 tơring Đak Tô [ă Đak Hà, kong pơlê Kon Tum châ mơjiâng pro vâ bê tơniăn tu\m têa tôh ăm 74 hectar klâng chiâk, loăng plâi kơpong peăng pá suâp, tung mê deăng kơphế 44 hectar, ki ê cho báu klâng. Laga nôkố, rơchoâ kố dế tôh ăm 187 hectar loăng plâi, ki hên cho kơphế [a\ tiêu, tơkâ hluâ tâng pơkâ lối 125%. Pôa Lê Khắc Tiến, kăn pơkuâ rơchoâ hno têa tơring Đak Tô tối ăm ‘nâi, xiâm kối rơchoâ têa C19 chiâng ôh tá bê têa tôh, xua kuăn pơlê đi đo po rơdâ [a\ng pêt báu klâng, loăng plâi. Kố xuân cho xiâm kối pro rơchoâ têa hơnăm kố xuân re\ng xiâ têa: Nôkố kơdró têa, têa hiăng xiâ tâi tâng. Tâng kong ối khăng khoăng ton tung péa măng t^ng nếo, têa vâ tôh kơphế, tiêu rế tâk hên, tâng tôh roh má 5 mê rơchoâ têa kô siâ, ôh tá bê têa tôh ăm 180 hectar [a\ng loăng plâi dêi kuăn pơlê. Tâng kong tô ton troh khế 4, [a\ng kơphế ki nếo pêt, tiêu kô hlâ. Kơphế ki hiăng krâ kô tơdjâk troh plâi, xuân môi tiah kơdrum loăng plâi.

Rơchoâ têa C19

Ki tô tuăn má môi mê cho pêt hdrê loăng plâi hên hluâ tiô pơkâ, pro têa vâ tôh kế tơmeăm khoăng a kong pơlê Kon Tum chiâng ôh tá bê, têa a rơnó tô xiâ tâi tâng, xua kuăn pơlê po rơdâ [a\ng pêt loăng plâi, kuăn pơlê xuân pơtối po rơdâ [a\ng pêt hdrê loăng plâi. A tơring Đak Tô, a rơnó ki tô mơdrăng khăng khoăng, tơdroăng ko ‘nhiê kơxu hơ’lêh pêt kơphế, tiêu, pêt péa hdrê loăng plâi ki xúa hên têa kố hên h^n. Ngoh Nguyễn Anh Quyết, hngêi a thôn 8, cheăm Diên Bình, tối ăm ‘nâi: Kơxu to lâi hơnăm kô chu rơpâ yă, mê kuăn pơlê thế ko tah vâ hơ’lêh pêt kơphế lơ tiêu, mê nôkố yă kơxu chu rơpâ ‘nâng. Kuăn pơlê pin tơbriât pêi tiu [ối dêi pó, ối ai ivá mê pơtối pêi tê. Ối ai têa châ tôh mê pơtối tôh tê.

Hrik têa tôh kơphế ing rơchoâ têa

Tơdroăng pêi chiâk deăng tơbriât dêi pó, pêi hdrối ‘nâi mơ’nui dêi hên kuăn pơlê pêi chiâk deăng kong pơlê Kon Tum hiăng ôh tá bê têa vâ tôh kế tơmeăm, xua pêi hluâ tiô pơkâ, pro mâu rơchoâ têa ôh tá bê têa vâ xing xoăng dêi pó tôh, mê chiâng pro tro lu\p tâi tâng. Jâ Trương Thị Tự, ối a thôn 5, cheăm Diên Bình, tơring Đak Tô hơnăm nah hơ’lêh 2 hectar kơxu hơ’lêh pêt kơphế sap ing Têt lo hơnăm nếo troh nôkố hiăng tôh têa 20 xôh, nôkố ôh tá ai têa vâ hrik tôh dêi kơphế: Hdrối nah pêi kơxu, ôh tá pêi kơphế. Hlo têa a rơchoâ têa hên, mê nếo pêt. Tâng ‘nâi têa môi tiah kố, á ôh tá hêng vâ pêt. Nôkố pêt nếo ‘nâi.

            Troh nôkố tâi tâng mâu tơring, pơlê kong kơdrâm dêi kong pơlê Kon Tum tá hâi ai pơkâ nhên ‘na pêt loăng plâi a rêm kơpong, xua mê, kuăn pơlê vâi po rơdâ [a\ng pêt lơ hơ’lêh hdrê pêt, kơvâ cheăng ôh tá chiâng vâ mơdât. Túa pơkuâ nôkố cho pơtâng tối [a\ mơhnhôk hnê. Drêng ai tơdroăng kuăn pơlê pêt lối hên loăng plâi chiâng ôh tá bê têa tôh, peăng khu ki pơkuâ rơchoâ long têa, pôa Trương Hồng Sơn, Kăn pho\ pơkuâ kih thua#t pơkuâ rơchoâ hno long têa - ối tung Khu pơkuâ mâu long rơchoâ, hno têa kong pơlê Kon Tum tối ăm ‘nâi: Ngin xuân hiăng pơkâ thế khu kăn pơkuâ tơring mơ-eăm pơkâ pêi pêt tơtro [a\ pro tiah lâi mơnhên [a\ng deăng pêt kế tơmeăm khoăng vâ bê têa tôh, tơdrêng amê ai mâu túa hơ’lêh hdrê pêt ăm tơtro [a\ bê têa tôh, pôi tá ăm tơdroăng klêi kơ’nâi pêt ôh tá bê têa tôh. Môi tiah nôkố hiăng hlo hên, cho ôh tá bê têa tôh.

            Tơdroăng pêi chiâk deăng kong pơlê Kon Tum nôkố cho ôh tá bê têa vâ tôh loăng plâi, hên [a\ng deăng răng hlâ rêm hâi xua ôh tá bê têa tôh. Ki tơtro\ng má môi tro lu\p a [a\ng deăng ki kuăn pơlê nếo po rơdâ pêt ôh tá tiô pơkâ, xua mê chiâng ôh tá bê têa tôh. Xua ‘na ton xo\n, vâ tăng têa tôh kế tơmeăm châ tơ-[rê, kố cho tơdroăng ki kal khu râ kăn pơkuâ [a\ kơvâ cheăng pơlê pơla kal tơtro\ng má môi.

A Sa Ly tơplôu [a\ tơbleăng