VOV4.Sêdang - Ô vâi krâ-nho\ng o [ă pú hmâ! Tung mâu hnăm achê pơla kố a kong pơlê Kon Tum, mâu mố đo#i [ă khu đông lêng ki pêi cheăng kâ hiăng tơku\m po tơdah Têt ăm kuăn pơlê hiăng chiâng môi túa tơlá ki mơhno túa le#m tro a mâu pơlê cheăm drô kơpong tíu tơkăng kong ki tơjêp pơla péa tơnêi têa pú hmâ Lếo [ă Miâng drêng Têt hiăng trôh, rơnó Hơngui hiăng vêh. Rêm rôh Têt tiah mê châ tối cho Têt tơru\m tơroâ. Khoa Điềm, ngế chêh hlá tơbeăng cheăng tung Rơ’jíu Việt Nam a kơpong Tây Nguyên ai [ai mơnhên tối ki hơniâp ro tơdah Têt a kơpong tíu tơkăng kong dêi cheăm Măng Mrai, tơring Sa Thầy, kong pơlê Kon Tum.

Hâi kố cho hâi má 29 têt, rơkong tó xôk ro a ngiâ plông hngêi nếo kân rơdâ, on veăng A Thủi rơtế [ă vâi nho\ng o tung kơtâo [a\ péa ngế mố đo#i gâk kring tíu tơkăng kong Ia Lân thâ re#ng lu\m pro kơ-[a\n chưng, kơ-[a\n tơxông. Drêng hdro ki pế kơ-[a\n hiăng tơnăm, klêi mê nếo pôh í, chu, pế kơxêng chu [a\ tơpăng xun hiăng chên. Ối rơtâ tá drôu xiâm, mơtiah mâu ngế nho\ng o tung môi rơpo\ng, pơla on veăng A Thủi [a\ mâu mố đo#i kak kring tíu tơkăng kong ối tơpui tơno [ă dêi pó sôk ro.

Ngoh A Thủi tối ăm ‘nâi, Têt hnăm ki lâi xun môi tiah mê, kăn [o#, mố đo#i kak kring tíu tơkăng kong Ia Lân chu a pơlê rơtế tơku\m po kâ Têt [a\ kuăn pơlê Kờ Đin. Xuân kơnôm ti mê kuăn pơlê nếo ‘nâi kơxuô pro kơ-[a\n chưng, kơ-[ăn tơxông, pế pơchên mâu kơchâi kâ, mâo hâi Têt dêi mâu kuăn pơlê tung lâp tơnêi têa. Tơdroăng pâ nhuo#m dêi pó a kơpong tíu tơkăng kong xua mê rế hía rế krá tơniăn. Ngoh A Thủi, tối: Kuăn pơlê ngin sôk ro. Hâi mơ’nui hnăm kố, mố đo#i kak kring tíu tơkăng kong chu kâ têt rơtế [ă kuăn pơlê, hnê mơhno ăm kuăn pơlê mơgrúa hngêi trăng, kum kuăn pơlê kơxuô kơ-[a\n chưng, kơ-[a\n têt. Mố đo#i kak kring tíu tơkăng kong kum kuăn pơlê hên tơdroăng, hnê mơhno ăm kuăn pơlê ‘nâi pêi cheăng kâ vâ châ mơnhông tơtêk. Kuăn pơlê ngin mơnê mố đo#i kâk kring tíu tơkăng kong hên ‘nâng.

            Châ tơdah Têt rơtế [ă kuăn pơlê drêng apoăng têt ki hơngế dêi hngêi nôu pâ, Bùi Hữu Bắc, mơngế mố đo#i tối ăm ‘nâi: Kố cho roh apoăng á ối kâ têt rơtế [ă kuăn pơlê akoló. Á châ kuăn pơlê khíu pâ ‘nâng, kuăn pơlê akố hâk mơnâ [a\ mố đo#i kak kring tíu tơkăng kong. Kố xuân cho roh vâ á pâ mơnê kuăn pơlê hiăng hâk vâ [a\ ngin.

            Mơnhên ‘’Đông cho hngêi, tíu tơkăng kong cho pơlê’’, mê kuăn pơlê mâu hdrông kuăn ngo cho nho\ng o xiâm’’, tung mâu hnăm hiăng hluâ, kăn [o#, mố đo#i kak kring tíu tơkăng kong Ia Lân kơhnâ khât tung kum khu râ kăn pơkuâ, kuăn pơlê kơpong tíu tơkăng kong mơjiâng tơdroăng rêh ối mơhno mơjiâng túa le#m tro [a\ mơnhông mơdêk cheăng kâ. Kơnôm pêi báu klâng châ tơ-[rê, xua mâo kăn [o#, lêng gâk kring tíu tơkăng kong hnê mơhno. Têt kố cho têt phâi tơtô dêi rơpo\ng ngoh A Rét ối a pơlê Grập. Sôk ro tâ, sap môi rơpo\ng kơklêa kơtiê plâ hnăm, hnăm kố nah ngoh châ rah xo cho kuăn pơlê rơkê pêi cheăng, klêi mê nếo, châ kuăn pơlê loi tơngah rah xo ăm pro kăn pơkuâ thôn. Xuân kơnôm ai mâu mố đo#i gâk kring tíu tơkăng kong, 32 rơpo\ng kuăn pơlê ki ê a cheăm Măng Mrai châ tơdah Têt tung hngêi ki nếo, hngêi hơ-ui kum, hngêi ru\m tuăn krá le#m. {a\ xuân tiah mê, Têt a tíu tơkăng 

 kong đi đo phâi phâi tơtô. Trung tă Nguyễn Văn Khiển, kăn cheăng ‘na kơvâ kal kí dêi Đông mố đo#i gâk kring tíu tơkăng kong Ia Lân, tối ăm ‘nâi. Tơdah rơnó Hơngui A$t Mui hnăm 2015, ngin xing xoăng mâu kăn [o#, mâu mố đo#i chu a mâo pơlê sôk ro Têt, rơtế [ă kuăn pơlê. Tơku\m po, veăng mơgrúa thôn pơlê, kơxuô kơ-[a\n chưng, kơ-[a\n tơxông. Tơru\m [a\ mâu chi đoân vâ tơku\m po mâu tơdroăng mơhno mơjiâng túa le#m tro, rơhdruê xuâng tung mâo hâi Hơngui, tơdah têt.

            Kơxê mơ’nui hnăm a tíu tơkăng kong Măng Mrai, prôk lăm hêi tơkâ hluâ 7 pơlê tung cheăm, pơlê ki lâi xun sôk ro tâng to rơkong tơpui tơno, tó suâ. Rế prâu hdréa vâ on koh kân, pế re#ng chên kơ-[a\n tơxông a plông dêi môi rơpo\ng kuăn pơlê a pơlê Tang, trung tă Trần Đức Niên, kăn pơkuâ ko\ng ti 78, [inh đoân 15 tối ăm ‘nâi, cho kơ koan cheăng lêng pêi cheăng kâ, mơjiâng pro đông tung cheăm, rơtế [a\ kăn [o#, mố đo#i gâk kring tíu tơkăng kong, roh têt tiah hmâ rêm hnăm, Ko\ng ti pơrá tơku\m po têt rơtế [ă kuăn pơlê. Hnăm kố mơhé yă kao su chu rơpâ, ôh tá châ liăn tơkâ hên, laga kơ koan xun ối tơku\m po têt sôk ro ăm 600 rơpo\ng kuăn pơlê tung cheăm.Ngin ăm rêm pơlê môi to chu hngăm dâng 70 kílô. Rêm rơpo\ng 10 kílô phái. Tơku\m pế kơ-[a\n chưng a hngêi mơhno mơjiâng túa le#m tro. Klêi mê, krếo khe#n rêm rơpo\ng xing xoăng ăm péa to kơ-[a\n chưng. Kơdê chu, xing xoăng hơ’nêh chu ăm rêm rơpo\ng ‘măn vâ kâ tung mâu hâi têt. Tơdroăng mê rế tơtro, rế phâi tơtô tung mâo hâi têt tiu khôi hmâ ton nah.

            Rak vế sap hên hnăm kố, tơdroăng tơku\m po kâ têt [a\ kuăn pơlê dêi mâu mố đo#i, kơ koan pêi ‘na cheăng kâ tung mâu cheăm drô tíu tơkăng kong dêi kong pơlê Kon Tum, châ khu râ kăn pơkuâ [a\ kuăn pơlê tối cho ‘’Têt ru\m môi tuăn a pơlê’’. Tiu khế hnăm, rêm rôh têt mơtiah kố thăm pro le#m tơ’nôm, thăm ai hên tơdroăng ki le#m tro tung rêh ối mơhno mơjiâng túa le#m tro a kơpong tíu tơkăng kong [a\ nhuo#m pâ dêi pó pơla khu lêng [a\ kuăn pơlê, rế krá tơniăn môi tuăn [a\ dêi pó./.

A Sa Ly tơplôu