VOV4.Sêdang - Tung to lâi hâi hiăng hluâ, hên mâu kong pơlê, tơring, cheăm hiăng kơdôu mơ-eăm po mơjiâng hên troăng hơlâ vâ kum kuăn pơlê châ kơdroh kơklêa, kơtiê xơpá, malối [ă hdroâng mơngế kuăn ngo. Mơnhông mơdêk ‘na tơdroăng ‘mot tơmối mot ôm hyô cho môi tung mâu túa pêi pro ki châ hên kong pơlê pêi pro [ă pơxiâm hlo ai pơxúa păng ‘nâng.

Rơpo\ng nâ Lường Thị Hồng Chung a pơlê Chao Hạ, cheăm Nghĩa Lợi, pơlê kong krâm Nghĩa Lộ cho tíu ki hmâ [ă mâu tơmối ôm hyô lăm troh vâ tí tăng ‘nâi ple\ng a kơpong peăng mâ hâi lâ kong pơlê Yên Bái. Troh akố, tơmối kô châ rêh ối tung hngêi trá ki le\m ro, kô châ xah ôm hêi tiô khôi hmâ mơhno mơjiâng túa le\m tro, hơdruê xuâng [ă hdroâng mơngế Thái, châ kâ mâu kơchâi mâm ki kơhiâm tơviah akố. Rêm hơnăm, rơpo\ng nâ Chung tơdah lối rơpâu ngế tơmối tung tơnêi têa [ă kong têa ê, châ xo liăn lối 100 rơtuh liăn 1 hơnăm, chiâng mâu rơpo\ng ki kro tung cheăm.

Xuân a cheăm Nghĩa Lợi, pơlê kong krâm Nghĩa Lộ, 13 rơpo\ng cho mâu vâi kơdrâi a mâu pơlê Sà Rèn [ă Chao Hạ 1 hiăng veăng mơjiâng tơdroăng tơkêa bro ‘’mơjiâng túa ‘mot tơmối mot ôm hyô tung pơlê pơla hnối kum pơlê châ kơdroh kơtiê [ă hnối mơjiâng thôn pơlê rêh ối-cheăng kâ tiô túa nếo’’, tâi tâng kơxo## liăn ki pêi pro mê châ 260 rơtuh liăn. Mâu rơpo\ng ki veăng pro tơdroăng tơkêa bro kố cho mâu rơpo\ng ối rak vế dêi khôi túa, vêa vong kuăn ngo Thái tung rêh kâ ối, pói châ tơ’mot tơmối mot ôm hyô vâ khoh châ kơdroh kơtiê. Tâng vâ riên rêm rơpo\ng tơdah sap ing 500 troh 800 ngế tơmối mot ôm hyô rêm hơnăm, ki rơhêng vâ tối, ai rơpo\ng ki ‘nâ tơdah châ lối rơpâu ngế tơmối. Nâ Lường Thị Hồng Chung, thôn Chao Hạ, cheăm Nghĩa Lợi, pơlê kong krâm Nghĩa Lộ, tối ăm ‘nâi:‘’ ‘Mot tơmối mot ôm hyô tung pơlê pơla ga ôh tá pá. Ki xiâm pin athế kơdôu mơ-eăm rak vế mâu khôi túa, vêa vong dêi hdroâng kuăn ngo tơná, klêi mê, tối tơbleăng ăm mâu tơmối. Sap ing ‘mot tơmối mot ôm hyô, mê tơmối lăm pôu a rơpo\ng á krâm ‘nâng. Á sôk ro yôh. Kơnôm ‘mot tơmối mot ôm hyô mê á khoh ai tơ’nôm hnoăng cheăng pêi, hiăng chía tâ tung rêh kâ ối’’.

Tung mâu hơnăm achê pơla kố, kong a’ngêi ki malối kơtiê xơpá tơring Mù Cang Chải hiăng chiâng tíu ki hmâ [ă hên tơmối rơhêng vâ lăm pôu ngăn, tá xê to ai klâng kơlo ki le\m mơnâ mâ ngăn ki pro tơmối hlik git vâ lăm pôu ngăn akố, mê kuăn pơlê akố ối po hên mâu tơdroăng ki mơd^ng tiô khôi hmâ dêi hdroâng kuăn ngo Mông akố. Kơxo## tơmối troh ôm hyô akố rế hía rế kơdrâm, ma lối tung pơla po măng t^ng mơhno mơjiâng túa le\m tro, ‘mot tơmối mot ôm hyô lăm ngăn klâng kơlo akố dêi Mù Cang Chải hơnăm 2015 ai lối chât rơpâu ngế tơmối troh ngăn akố. Tơdah tơmối ki mot ôm hyô, pak^ng po mâu tơdroăng xah ôm hêi ki le\m ro, mê tơring Mù Cang Chải xuân hiăng hnê thế mâu rơpo\ng tơno ‘na tơdroăng tơdah tơmối troh kâ ối pơtê tung hngêi, rế pro ai tơdroăng ki tơhmâ, hlế rơkê kơ tơmối, rế châ pêi lo liăn ngân ăm dêi rơpo\ng hngêi tơná. Riên to a rơnó báu tum khế 8 [ă khế 9 hdrối kố nah, ai rơpo\ng ki ‘nâ tơdah troh 200 ngế tơmối, châ xo lối chât rơtuh liăn. Kơxo## liăn tiah mê tá xê iâ [ă mâu rơpo\ng ki ối kong a’ngêi ki bú tơngah to báu klâng, chiâk deăng. Pôa Lò Văn Sê, ối tôh 10, pơlê kân Mù Cang Chải tối ăm ‘nâi: ‘’Hdrối nah a pơlê ngin tơdroăng rêh kâ ối trâm hên pá puât păng ‘nâng, nôkố kơnôm châ Đảng, Tơnêi têa to\ng kum, hên rơpo\ng hiăng chiâng pro mâu tơdroăng ki ‘mot tơmối ôm hyô, tơmối troh akố krâm ‘nâng. Vâi krâ-nho\ng o bố bố xuân hâk nâ sôk suâ, ngin kô pơtối mơjiâng pro hngêi trăng, tơmeăm khoăng vâ tơ’mot tơmối mot ôm hyô tung pơlê pơla’’.

Bu tung pơla 1 khế hiăng hluâ, kong pơlê Yên Bái hiăng châ tơ’mot lối 26 rơpâu 500 ngế tơmối troh ôm hyô akố vâ xah hêi. Tơmối troh a Yên Bái po Măng t^ng mơhno mơjiâng túa le\m tro Mường Lò [ă Măng t^ng mơhno mơjiâng túa le\m tro a klâng kơlo Mù Cang Chải hơnăm 2015. Pêi ‘na tơdroăng cheăng tơ’mot tơmối mot ôm hyô kâ ối pơtê, tơdroăng ôm hyô kố hiăng châ tơ’mot vâ chê 105 rơtal liăn tung khế 9, tiô tơdroăng ăm ‘nâi hdrối tung plâ hơnăm kô châ xo dâng 1 rơpâu 246 rơtal liăn, mê tá hâi teăm tối lối rơpâu ngế tơmối ki ôu kâ, ối pơtê xêh tung mâu hngêi trăng dêi vâi krâ-nho\ng o tung kơpong kố. Kố châ ngăn cho kơxo## liăn ki hên ó ‘nâng [ă kong pơlê kơpong kong ngo môi tiah Yên Bái, po rơdâ ăm tơdroăng ki vâ thăm mơnhông hnoăng cheăng tơ’mot tơmối mot ôm hyô, veăng kum kuăn pơlê pêi lo thăm liăn ngân ăm mâu rơpo\ng ki ối a kơpong kong a’ngêi. Jâ Lương Thị Xuyến, Kăn pho\ hnê ngăn Vi [an tơring Mù Cang Chải tối ăm ‘nâi: ‘’Ăm tơmối mot ôm hyô a pơlê pơla tơdroăng kố ngin kal păng ‘nâng. Sap ing hơnăm 2013, ngin hiăng hnê tối ăm mâu rơpo\ng athế ‘mot tơmối mot ôm hyô. Pơla hdrối kố nah, ngin pơtối tí tăng ngăn, hnê mơhnhôk vâi krâ-nho\ng o mơjiâng mâu hngêi trăng, tơmeăm khoăng vâ tơ’mot tơmối mot ôm hyô, ngin xuân hiăng ‘no kơxo## liăn vâ veăng kum ăm kuăn pơlê ‘mâi rơnêu hngêi trăng, troăng klông, hbrâ mâu tơmeăm ki kal vâ ti lâi tơxâng chiâng tơdah tơmối lăm ôm hêi a rơnó ki tơmối lăm xah hyô’’.

Thăm mơjiâng tơmeăm khoăng vâ ‘mot tơmối mot ôm hyô cho kơnôm ing tơdroăng ki hiăng ai hlâu, mê kố cho ki xiâm môi tung mâu troăng hơlâ prôk ki tơniăn vâ kơdroh tah kơklêa kơtiê xahpá krá tơniăn a kơpong kong a’ngêi, kơpong hơngế hơngo, kơpong pơlê cheăm dêi hdroâng mơngế kuăn ngo.

Nhat Lisa tơplôu [ă tơbleăng