VOV4.Sêdang - Pêi pro tiô tơdroăng hnê mơhno dêi pôa Nguyễn Xuân Phúc, Ngế pro xiâm hnê ngăn Chin phuh ‘na ‘mâi mơnhông pêt kong krá ton kơpong Tây Nguyên, tơdrêng [ă tối tơbleăng hên troăng hơlâ kơhnâ khât tung hbrâ mơdât, tơdroăng ki ko ‘nhiê kong pro chiâk deăng [ă kếo loăng ôh tá tro luât, kong pơlê Kontum dế thăm mơnhông tơdroăng pêt kong, sap ing kơxo# liăn xua khu ‘no liăn cheăng mâu tơdroăng tơkêa bro ‘no kum ăm Khu rak ngăn [ă pêt mơjiâng kong. Khoa Điềm, ngế chêh hlá tơbeăng cheăng tung Rơ’jiu Việt Nam a kơpong Tây Nguyên ai chêh tối ‘na tơdroăng mê, pó vâi krâ nho\ng o kô tơmâng.

Kuăn pơlê cheăm Đak Kôi tơring Kon Braih kơhnâ veăng pêt kong

Tung pơla hyôh kong tô chiâng mêi môi tiah dế nôkố, lối 100 ngế kuăn pơlê [ă kăn [o# kih thuât Pêt kong Đak Ruồng, ối tung Ko\ng ti pêi cheăng tiô rơnó môi tung khu pêt kong Kon Braih xuân ối cheăng a mâu kong kơxo# 457, 460, 447 ối tung cheăm Đak Kôi, tơring Kon Braih vâ pêt kong. Xua tơnêi tíu a kố ối hên kong, mê tâi tâng mâu tơdroăng cheăng, môi tiah pơtroh hdrê pêt troh a tíu ki tơku\m, mê ah troh a tíu ki pêt pơrá athế pêi pro [ă ivá mơngế. Vâ pêi klêi tơdroăng pêt ki nếo 400 ha loăng hngó pái kơtâ hlá a mơ’nui khế 7 kố ah, tíu kố hiăng athế rơtế môi hdroh ‘mâi mơnhông hên tơdroăng ki xơpá, pôa Lê Hữu Diễn, pơkuâ ngăn kong Đak Ruồng ăm ‘nâi:Vâ pêi klêi tơdroăng ki pêt kong ki châ pơcháu, ngin hiăng hbrâ tơnáu po troăng mot tung [ăng tơnêi ki pêt kong kố. Péa hơnăm nếo pêt kong ki hên cho pêi [ă ko\ng, vâ chê tâi tâng xúa cho ivá mơngế, ngin hbrâ tơnáu tơru\m cheăng [ă khu kăn pơkuâ tơring, cheăm, thôn, pơlê vâ tơku\m xo mâu ngế ki pêi cheăng. Kế kâ, tơmeăm ngin hbrâ pơtroh mot tơku\m a mâu tíu tung kong vâ tu\m kế kâ ăm mâu ngế ki pêi cheăng.

Hnê kih thua# ahdrối vâ pêt

Tung pơla pêt 420 ha kong ki châ pơcháu tung hơnăm kố, Ko\ng ti pêi cheăng tiô rơnó môi tung khu pêt kong Kon Braih xúa hên ngế pêi cheăng cho kuăn pơlê ki rêh ối tung pơlê, cheăm vâ kuăn pơlê ai tơ’nôm liăn ngân. Pák^ng mê, ối ăm phêp lối 40 rơpo\ng xúa mâu [ăng tơnêi vâ pêi cheăng kâ tung la ngiâ tung pơla loăng tá hâi teăm kân. Vâi krâ nho\ng o sôk ro xua ai túa tơru\m pêt kong nôkố dêi Ko\ng ti. Ngoh A Vị, môi ngế kuăn pơlê a tơring, cheăm ki veăng pêt kong ăm ‘nâi: Á lăm prôk pêt kong ai liăn vâ hrê tung rơpo\ng hngêi. Mê nếo pêt kong a ngo l^ng vâ ăm gá ai xâp rơngiâp, hbrâ mơdât tơdroăng ki tơnêi hơpok le#m tro hiu. Vâi krâ nho\ng o lăm prôk pêt kong gá hên. Kuăn pơlê sôk ro khât.

Kơnôm ing tơdroăng ki pơxúa, hnoăng pôu râng dêi tơdroăng cheăng dêi kuăn pơlê a tơring, cheăm tung pêt kong xuân môi tiah tung plâ rôh rak ngăn kong tung xo ah hmôi mê [ăng tơnêi kong hiăng pêt dêi ko\ng ti pêi cheăng tiô rơnó môi tung khu pêt kong Kon Braih pơrá ai hlo ối rêh hên, châ rak ngăn [ă pêt mơjiâng tro. Pôa Võ Hồng Huy, kăn pho\ pơkuâ ngăn Ko\ng ti tối, ki khât gá ăm hlo rơhêng vâ pêt kong, rak ngăn kong kuăn pơlê athế hlo kong gá pro ai pơxúa ăm hên tơdroăng: Drêng pơxiâm xo dêi hnoăng cheăng pêt kong tung [ăng tơnêi a cheăm kố, ngin hiăng tơpui tơno [ă cheăm, [ă thôn vâ vâi krâ nho\ng o pêi chiâk pêi deăng a tơnêi ki kố. Nôkố ai hên vâi krâ nho\ng o hiăng pêt báu, pêt tơvât tung [ă tơnêi ki ngin pêt kong tiô túa pêi chiâk pêi deăng, pêt kong tơdjuâm môi tíu. Troh nôkố pro tơ’lêi hlâu ăm vâi krâ nho\ng o ai tơnêi vâ pêi cheăng kâ. Vâi krâ nho\ng o pêt báu, prá, a lâi, plâi pôm tung mê gá le#m ăm loăng hngó.

Châ pơxúa ing pêt kong, kuăn pơlê vâ mơ-eăm pêt kong

Rơtế [ă tối tơbleăng pêi pro hên troăng hơlâ kơhnâ vâ rak ngăn [ăng tơnêi kong dế ai dế nôkố, tung hơnăm kố kong pơlê Kontum pêt nếo lối 1 rơpâu 100 ha kong [ă yă ai 43 rơtuh liăn môi ha xua khu pơkuâ ngăn ‘no liăn cheăng mâu tơdroăng tơkêa bro ‘no hrê ho\ng tơdroăng Khu ki rak ngăn [ă pêt mơjiâng kong. Kong pơlê xuân mơ-eăm mơdêk tơdroăng ki xâp rơngiâp kong dêi kong pơlê sâp 62,3% nôkố tâk troh 63,75% a hơnăm 2020. Kố cho mâu troăng hơlâ pêi pro ki nhên, ki re\ng  dêi kong pơlê vâ pro châ tơdroăng hnê mơhno dêi Ngế pro xiâm hnê ngăn Chin phuh ‘na ‘mâi mơnhông kong krá tơniăn ton kơpong Tây Nguyên.

Katarina Nga tơplôu [ă tơbleăng