Nôkố hâi tâng tối tơbleăng ki klâi ing mâu kơ koan khu râ pơkuâ cheăng ‘na tơdroăng uâ pơliê kơphế [ă tơdroăng tơvât tơ’nôm mâu tơpoăng pôm ki oh tá dâi le\m, xúa mâu trếo vâi pro, lơ mâu inâi ki tê ôu kơphế oh tá xê khât ăm tơmối. La tiô séa ngăn achê pơla kố dêi Khu ngăn ‘na pơkâ pro [ă Kring vế mơngế ki rôe xúa dêi Việt Nam [ă trếo ki le\m dêi cafein tung 253 túa kơphế prăng a 4 kong pơlê, pơlê kong kân mê cho: Hà Nội, pơlê kong kân Hồ Chí Minh, Bình Dương [ă Sóc Trăng ăm hlo, ai troh vâ chê 1/3 túa ai cafein iâ (pá xôp 1 gram tung 1 lit). Malối cho ai troh 5 túa kơphế ki oh tá ai cafein. Túa séa ngăn châ mơnúa rôe a tíu tê mơdró kơphế ki pơrá phá dêi rơpó, ing mâu tíu tê ôu kơphế ki krip, ăn tin hngêi pơkeăng, kơphế tê drô hang lơng troăng, kơphế ki tê [ă rơxế trut lăm no#ng ukố umê. Kơphế ki tơvât tê hên h^n lâp tíu, tung pơla mê hên ngế rô kơphế oh tá ‘nâi kơnó ki lâi kơphế ki le\m oh tá tơvât [ă ki lâi kơphế ôh tá xê khât. Ngoh Lê Văn Chính, ối a pơlê krâm Hai Bà Trưng, Hà Nội ăm ‘nâi:

‘’Pak^ng mâu tíu tê mơdró kơphế ki kân mê nôkố tơdroăng tê mơdró ôu kơphế ki rơpâ liăn, môi tiah: kơphế tê drô troăng, kơphế tê a tíu ôu drô k^ng v^u lơ kơphế rôe djâ ahngêi ôu xuân mơhno hên ki tơ’lêi hlâu, yă rơpâ. A xuân đi đo ôu kơphế la xuân ôh tá ‘nâi kơnó ki lâi kơphế khât, [ă ki lâi kơphế ôh tá xê khât. Hmâ hlo vâi tối kơphế ki ôh tá tơvât mê a ôu oh tá ‘nâi kơnó, tơvât lơ ôh a oh tí ‘nâi. Ngế ki tê pro hơ’lêh kơphê prăng tung môi kơ[inh klêi mê tâ lôi tung kơthung hngiú, klêi mê nếo pro ăm tơmối ôu, râm xik lơ râm têa tôu ro, rơvâ ăm gá hê ai kơblok, râm príu amê. Ôh tá ‘nâi kơphế ki mê hiăng râm hơ’lâk ti lâi, gá tiah lâi’’

Pak^ng mâu kơ’lo kơphế ki yă péa pái chât rơpâu liăn a mâu tíu tê kơphế ki kân, mê kơphế ki tê drô hang lơ troăng, kơphế ki tê lăm no#ng ukố umê ai hên mơngế vâ ôu, xua yă rơpâ bú sap ing 5 rơpâu liăn môi kơ’lo. La tiô mâu ki rơkê ‘na kế kâ têa ôu tối, [ă kơxo# liăn mê, mơni mơngế ki ôu kô ôh tá châ ôu kơphế ki pro ing kloăng kơphế. Xua tâi tâng mâu tíu kơ óu uâ pơliê kơphế oh tá xê khât xuân râm tơpoăng prá nanh lơ tơpoăng alâi hơ’lâk tung kơphế vâ kơdroh yă liăn. Pk^ng mê, tơdroăng kơphế oh tá xê khât xuân hlo xiâm ing mâu ki hmâ pro tê ôu kơphế, drêng vâi hlo hên ngế rơhêng vâ ôu kơphế ki ‘’Ngeăm, xáng, le\m, ai kơbloh‘’. Túa kơphế kố cho xua râm hơ’lâk trếo pôm. ‘Na kơphế ngi oh tá hơ’lah  drêng râm pro hmâ tro mâu tơmối tối hơ’lâk pro lối hên têa.

Tung mâu hơnăm hiăng hluâ, hên mâu tíu pêi pro kơphế ki oh tá dâi le\m hiăng châ hlo [ă tơtrâ oh tá ăm tê mơdró. Mehé cho bú kơxo# ki iâ tê tung hơnăm, lối rơpâu mâu mâu tíu pêi pro kơ óu, uâ pơliê, kơphế ki mâu kơ koan khu râ pơkuâ cheăng hâi rak ngăn tâi. Pho\ giăo sư tie#n sih Nguyễn Duy Thịnh- cheăng ‘na kơvâ Ko\ng nghe# kế kâ, hngêi trung Đại học Bách khoa Hà Nội tối tiah kố:

‘’ Mâu kơ koan khu râ pơkuâ cheăng thế séa ngăn má môi vâi hôm tơvât prá nành hơ’lâk tung kơphế há, tâng tơvât thế tối vâi kho\m thế chêh a tơdrong kơphế mê ai tơvât pra nành kơ óu, ôh tá xê kơphế ki kơ óu, tâng ôh tá vâ chêh, thế xo tơvêh prâo tah, xua tâng pro tiah mê cho pro oh tá tơdrăng tung tê mơdró, thế pơxâo phâk liăn tro tiô luât hiăng pơkâ. La tâng vâi kơ óu prá nành lơ kơphế ki hiăng phôk ti mê pro oh tá krúa tơniăn’’.

Tiô mâu ki rơkê tối, kơphế ôh tá ai cafein, lơ ai la iâ, cho tú kơphế ki hơ’lâk mâu túa pôm kơ óu khoăng, tơvât tơ’nôm tơmeăm ăm gá xú.  Kế ki vâ pro kơphế oh tá xê khât mê cho cau ki xăng, alâi [ă prá nành, ai râm trếo pơkeăng. Klêi kơ óu ăm gá khoăng, mâu túa kloăng mê pro ăm gá xáng, kơ iâ, la trếo kơhiâm tung mê oh tá ai hiăng chiâng mau trếo ‘mêi ăm mơngế ki ôu. ‘Na mâu tơmeăm ki tơvât ki ê môi tiah trếo ki pro xú, pro ai kơbloh, pro le\m mơnâ kơhế ki oh tá xê khât mê mê bú xúa  tung kơmăi kơmok, ôh tá chiâng xúa râm tung kế kâ têa ôu gá kơ pro ‘mêi troh ivá. {ok thái pơkeăng Trần Văn Ký- Cheăng tung Khu khoa hok kih thua#t pro rak krúa tơniăn kế kâ Việt Nam ăm ‘nâi:

‘’Kơmăi kơmok mơdêk ki vâ pro kơ[o\ng [ă mâu kơmăi kơmok ki ê la vâi xúa tung pêi pro kế kâ môi tiah pêi pro kơphê, pro chiâng ai kơblok vâ pro kơ [o\ng hnối xúa tung pro kơphế, kóo cho xúa hbrâ dêi mâu ngế ki pêi pro kơphế tơvât. Mơngế ki tê trếo pơkeăng ôh tá ai xôi la mơngế ki rôe mê ai xôi, vâi pro gá chiâng xối tơdroăng pơkâ. Kơ koan rak ngăn tơnêi têa nôkố bú séa ngăn a tíu tê, séa ngăn môi tiah mê ôh tá tro mê thế séa ngăn a tíu pêi pro, séa ngăn a tơmeăm ki tê ukố umê a lâp lu, ki kố tơnêi têa dế lôi oh tá vâ hmâng‘’.

 Việt Nam châ tôi cho inâi pơlê xiâm kơphế dêi lâp plâi tơnêi, la mơngế ki rôe ôu kơphế Việt Nam xuân thế rôe ôu kơphế ki oh tá xê khât rêm hâi cho tơviah ‘nâng. Hên tơdroăng ‘na pêi pêi pro kơphế ki oh tá dâi le\m xuân hiăng châ hlo a kơphế ki oh tá xê khât xuân hlo a lâp lu. Xua mê, mâu kơ koan rak ngăn Tơnêi têa [ă kơ koan ngăn ‘na tơdroăng cheăng kố kal thế tơmâng pêi pro kơtăng khât vâ séa ngăn, mơnhên kơphế  ki pro, kum mơngế ki rôe ôu rah rôe xêh kơphế krúa, Pak^ng mê, mơdêk hnoăng cheăng pơxâo phâk kơtăng mâu tíu pro kơphế oh tá xê khât, oh tá krúa, kơphế ki oh tá dâi le\m vâ tơniăn ‘na ivá ăm rêm ngế kuăn pơlê, pro tíu ki krá tơniăn ăm mâu tíu pêi pro kơphế ki dâi le\m.

Gương tơplôu [ă tơbleăng