Athế ton châ dâng 30 phut kơto rơxế hon đa tiô troăng ki ku\n, tơkâ luâ hên rơnâk, chu thông, mê ngin nếo châ troh a thôn Dà Mpô, cheăm Liêng Srônh, tơring Đam Rông, kong pơlê Lâm Đồng. Kố cho tíu ki rêh ối dêi lối 200 rơpo\ng kuăn pơlê Mông ki lo ing mâu kong pơlê peăng Kơnho\ng mot ối. Vâ chê 20 hơnăm rêh ối tung kong, mâu rơpo\ng akố bu xúa to on kơđe\ng têa pơtrol, ôh tá châ xúa on tơhrik tơnêi têa.

Pôa Sùng Seo Giáo, apoăng châ hlo Khu ngăn ‘na on tơhrik tâp trăng, hnhâng troăng kơxái on tơhrik troh a tơrêm hngêi dêi kuăn pơlê tung thôn, xuân ai kơdrâm kơdre\ng mâu vâi krâ troh vâi hdrêng bố bố xuân tá hâk nâ, phiu niu. Ai rơpo\ng ki ‘nâ ối lăm rôe hdro pế hmê on tơhrik, tơvi, kơtuh hngiú, la hiăng vâ chê 3 hơnăm kâ têt hdrối mê hía nah, troh nôkố xuân tá hâi teăm ai on tơhrik vâ xúa.

‘’Troăng kơxái on tơhrik hiăng châ hnhâng troh akố dâng 3 hơnăm. Vâi krâ pói tơngah châ on tơhrik vâ xúa bâ eăng, klêi mê, pro hngêi rôe kơmăi uâ báu, kơmăi hrik têa tôh klâng. La nôkố, pêt kơphế kuăn pơlê athế xúa kơmăi hrik têa kơtâu [ă pơtrol mê athế ‘no liăn hrê rôe têa châu hên ó ‘nâng, tâng ai on tơhrik kơtâu [ă môtô ga kô chía tâ iâ. Kuăn pơlê bô bố xuân pói rơhêng vâ khu kăn pơkuâ cheăm re\ng tơmâng, to\ng kum vâ kuăn pơlê akố châ xúa on tơhrik’’.

roăng kơxái on ki mơju ivá troh a thôn Dà Mpô hiăng troh a thôn pơlê la kuăn pơlê tá hâi châ xúa on tơhrik

Ing kong pơlê Vĩnh Long tiô dêi kuăn kơnốu mot ối tung thôn Dà Mpô mơjiâng tơdroăng rêh ối nếo lối 15 hơnăm kố, rơpo\ng pôa Phạm Văn Chiến xuân tá hâi môi hdroh châ xúa on tơhrik tơnêi têa vâ khoh bâ eăng a kơmăng, lơ xúa tung rêh ối, cheăng kâ. Pôa Chiến hdroh dêi hiâm, pôa rêh hiăng ton, hơnăm hiăng krâ vâ chê hlâ, la tơdroăng rêh ối tâ hâi la lâi châ xúa on tơhrik, ôh tá ai troăng prôk lăm hiăng hmâ, la á bu hơ-ui khu rơxông kuăn cháu la ngiâ.

‘’Xua á kơtiê mê khoh troh rêh ối akố vâ tí tăng pêi cheăng vâi tăng tơdroăng rêh kâ ối. Á pói rơhêng vâ tơnêi têa to\ng kum mơjiâng pro troăng prôk, on tơhrik vâ rơpo\ng hngêi châ ai tơdroăng rêh chía niân tâ, ăm kuăn cháu châ hriâm rơkê, kơdroh ki xahpá’’

Môi víu thôn Dà Mpô

            Tuăn mơno dêi pôa Chiến xuân cho tơdroăng ki tô tuăn tơchuôm dêi hr^ng ngế kuăn pơlê Dà Mpô, tung mê ai tá vâi hdrêng. O Dương Thị Phương, hok tro lâm 8, Hngêi trung râ má môi Dà Rsal, thôn Dà Mpô, cheăm Liêng Srônh pói rơhêng vâ pôi tá ai xếo tơdroăng ki hriâm [ai [ă on kơđe\ng têa châu, [ă prôk hriâm drô troăng ki trâp, hliâk.

            ‘’Á pói rơhêng vâ châ ai troăng prôk le\m vâ tơ’lêi lăm hriâm [ă ai on tơhrik vâ ngin châ hriâm niân tâ’’.

            Ti xê to lối 2000 rơpo\ng kuăn pơlê a Dà Mpô ki tơkôm on tơhrik, kơtăn mê ôh tá hơngế, 80 rơpo\ng kuăn pơlê a thôn Pang Pế Nậm, cheăm Dà Rsal xuân rêh ối achê troăng kơxái on tơhrik la xuân tá hâi châ xúa on tơhrik.

Pôa Thái Văn Phúc, Kăn hnê ngăn Vi [an cheăm Dà Rsal, tơring Đam Rông tối tiah kố: Hên hơnăm hiăng luâ, mâu rơpo\ng akố hmâ xúa kơ-[in ak kui, on têa châu, rơpo\ng ki lâi dah ai xêh liăn vâi krâ hmốu on ki kơtâu [ă hyôh tô mâ hâi, la bú chiâng xúa 1 to pul on tê.

‘’Troăng kơxái on tơhrik ki troh a thôn Dà Mpô a cheăm Dà Rsal ai dâng 80 rơpo\ng rế pêi chiâk deăng rế rêh kâ ối la nôkố tá hâi châ xúa on tơhrik. Vi [an hnê ngăn cheăm hiăng hôp kuăn pơlê [ă ai hlá mơ-éa pơtroh ăm tơring vâ pâ xúa on tơhrik ăm mâu rơp\ng ki ai troăng kơxái on tơhrik ki hnhâng tơkâ luâ’’.

Tơdroăng tơkêa bro vâ hnhâng kơxái on tơhrik ăm kuăn pơlê a Dà Mpô hiăng châ Vi [an hnê ngăn tơring Đam Rông pơcháu ăm Khu xiâm pơkuâ ngăn ‘na mơjiâng pro tơmeăm khoăng dêi tơring pro xiâm ‘no liăn. Laga, hiăng châ 3 hơnăm kố, xua ai hên tơdroăng ki tơvâ tung tơdroăng pêi pro mê xuân tá hâi teăm châ ai on tơhrik ăm mâu rơpo\ng xúa. Pôa Nguyễn Hải Thái, Kăn pho\ ngăn tíu xiâm pơkuâ ngăn ‘na mơjiâng tơmeăm khoăng tơring Đam Rông tối, xua troăng prôk hơngế, pá puât, ai mâu tíu ki ‘nâ athế pâ phep mâu rơpo\ng vâ tâp trăng, mê tơdroăng hnhâng kơxái on tơhrik khoh chiâng trâm pá:

‘’Dế nôkố, tơring hiăng ‘no liăn hnhâng troăng kơxái on tơhrik troh a go thôn Dà Mpô. Kuăn pơlê khoh tá hâi châ xúa on tơhrik akố xua tá hâi klêi mơjiâng tíu ki ‘măn kơmăi vâ mơdêk, mơju ivá on. Klêi mê nếo, ngin xuân athế pro mơjiâng troăng prôk, la lâi hiăng mơjiâng klêi ah mê ngin nếo tâp trăng [ă hnhâng kơxái on ăm kuăn pơlê’’.

La lâi kuăn pơlê a Dà Mpô nếo ai on tơhrik vâ kum tung pêi chiâk pêi deăng, tơniăn ăm tơdroăng rêh kâ ối châ tơkâ luâ tơdroăng kơtiê; vâi hdrêng ôh tá ai xếo tơdroăng hriâm [ai [ă on têa châu? Mê cho tơdroăng ki êng kal châ ai tơdroăng tiâ mơnhên.

Tuấn Anh chêh

Nhat Lisa tơplôu [ă tơbleăng