VOV4.Xơ Đăng - Lối 2 hơnăm hdrối nah, kâu lak ƀô̆ Xua mâu vâi o pâ nhuô̆m a tơring Čư̆ Mgar, kong pơlê Dak Lak hiăng tơbleăng hên tơdroăng cheăng pêi pro troh mâu vâi o hok tro kơtiê, xơpá a kong pơlê. Mâu tơdroăng cheăng pêi pro ai pơxúa dêi kâu lak ƀô̆ hiăng kum rak ngăn, hnê hriâm mâu vâi o, tŏng kum vâ vâi o pơtối mơeăm hriâm tâp tro tâ.

Tơdah kơxuô tơmeăm mơ’nui hơnăm ai phái, têa tôu ro kơhôp ƀă mâu tơmeăm xúa tung hriâm tâp, H’Yến Niê, lâm 8B, Hngêi trung râ má péa Ngô Mây, cheăm Ea Mdroh, tơring Čư Mgar, phiu ro xua kơxuô tơmeăm kố kum nôu pâ kơdroh môi iâ kơxô̆ liăn rôe tơmeăm kâ rêm hâi. Ƀă o hlối ai tơ’nôm tơmeăm xúa ki kal kum tung tơdroăng hriâm tâp. Kơxô̆ kơxuô tơmeăm kố cho ing tơdroăng tơkêa bro ‘’Kum troăng prôk hơngế’’, Kâu lăk ƀô̆ kum vâi o hâk pâ tơring Čư Mgar xuân diâp rêm khế tung vâ chê 1 hơnăm hiăng hluâ, mơhnhôk H’Yến thăm mơ-eăm hên tâ tung hriâm tâp:

‘’Tung pơla kố nah á châ tơdah hnoăng liăn hriâm rơkê kum troăng prôk hơngế, châ mâu thái cô tŏng kum rêm khế djâ tơmeăm diâp ăm troh a hngêi. Pakĭng mê á ối veăng lâm hriâm tuăn pâ, châ mâu thái cô hnê tơ’nôm môn toán, văn, nâl Ăng-glê, châ pơchuât mơ-éa hơ’muăn ƀă xah tơdroăng xah hêi. Á tá phiu ro ƀă loi tơngah tâ, á o kô mơ-eăm hriâm hên tâ, loi nguăn, tơmâng rơkong nôu pâ vâ thái cô ôh tá khéa’’.

Kum troăng prôk hơngế cho tơdroăng tơkêa bro châ mâu Kâu lăk ƀô̆ kum vâi o hâk pâ dêi tơring Čư Mgar pêi pro sap apoăng hơnăm 2021 ăm hok tro pá puât ƀă hok tro hdroâng kuăn ngo tung tơring. Pơtối mê, mâu khu tơrŭm cheăng tung kâu lăk ƀô̆ kô tơdjêp, mơhnhôk rêm ngế ai tuăn pâ ‘’kum’’ ăm môi ngế hok tro ai tơdroăng rêh ối pá puât ƀă troăng tŏng kum liăn hriâm rêm khế tung pơla mâu vâi o lăm hriâm, ton troh drêng mơgêi râ hriâm. Kơlo tŏng kum cho 240 rơpâu liăn rêm khế ƀă rêm ngế vâi hok tro râ mâm non ƀă râ má môi, 290 rơpâu liăn rêm khế ƀă rêm ngế hok tro râ má péa. Tung hơnăm 2021, kâu lăk ƀô̆ hiăng tơdjêp tŏng kum ăm 103 ngế o, ƀă tâi tâng kơxô̆ liăn vâ chê 150 rơtuh liăn.

Kâu lăk ƀô̆ xuân ai hên tơdroăng tơkêa bro ki ê ƀă hok tro kơpong hdroâng kuăn ngo, môi tiah: Lâm hriâm tuăn pâ hnê tơ’nôm tê kơtê ăm hok tro, diâp hdrê pu pái ăm mâu rơpŏng pá puât păn; hnê klê têa tê kơtê ăm vâi hdrêng, mơjiâng hngêi tuăn pâ lơ diâp mâu Kơtuh kơxop hlá mơ-éa vâ mơdêk khôi túa lĕm tro ăm mâu vâi o.

Ki rơhêng vâ tối, tung roh pơreăng COVID – 19 roh má pŭn xông tâ tú, kâu lăk ƀô̆ xuân ai hên tơdroăng tŏng kum hok tro môi tiah tơdroăng kơxop mơ-éa hriâm ăm o lơ diâp phôn râng kŏng tŏng kum hriâm mơ’no tơdrêng tung um tiô troăng măng Internet. O H’Mít Knul, hok tro lâm 8B, Hngêi trung râ má péa Ngô Mây, cheăm Ea Mdroh, tơring Čư Mgar, châ tơdah phôn râng kŏng ƀă sim 4G ing tơdroăng tŏng kum:

‘’Tung pơla kố nah mê á tơdah châ môi to phôn râng kŏng vâ hriâm online. Phôn râng kŏng kum á hriâm hôm tâ. Á pâ mơnê hên mâu thái cô ƀă mâu xăng tăm ki tŏng kum hiăng kum á vâ hriâm hôm tâ ƀă la ngiâ xông kân á pói vâ kô tăng châ môi tơdroăng cheăng pêi tơniăn vâ tŏng kum mâu vâi o kơtiê pá puât môi tiah á hâi kố’’.

Châ mơjiâng sap khế 8 hơnăm 2019, Kâu lăk ƀô̆ xua Vâi o hâk pâ ối tung Hô̆i đong đô̆i tơring Čư Mgar ƀă cho khu tơrŭm cheăng tung tơdroăng Pleăng hnoăng cheăng Tơnêi têa kơpong Tây Nguyên (ối tung Tíu xiâm pleăng hnoăng cheăng Tơnêi têa, Khu xiâm Đoân droh rơtăm). Kâu lăk ƀô̆ nôkố ai 32 ngế, rêm ngế môi tơdroăng cheăng laga ai tơdjuôm pơkâ cho rak ngăn, hnê hriâm mâu vâi o hok tro a kơpong pá puât.

Ngoh Mai Văn Chuyền, thái hngêi trung râ má péa Ngô Mây, pơkuâ Kâu lăk ƀô̆ tối:

‘’Tơdroăng ki pá puât dêi mâu vâi o tâng châ tŏng kum dêi tâi tâng rêm ngế, dêi pơlê pơla mê xuân cho tơdroăng ki mơhnhôk ăm mâu vâi o hlo ki kơnâ dêi tơdroăng kum, tơdroăng tŏng kum dêi tâi tâng rêm ngế ăm mâu vâi o mê la ngiâ kố kô cho môi ƀai hriâm hiâm mơno ăm mâu vâi o tung la ngiâ. Tung la ngiâ mê ƀă troăng pêi ƀă tơdroăng ki xiâm pêi cheăng môi tiah mê kâu lăk ƀô̆ dế tơmiât troh mâu tơdroăng ki krá tơniăn, ton xŏn ƀă ai tơdroăng ki tơdjâk trâu hơngế troh mâu vâi o ƀă troh pơlê pơla, mơjiâng tơdroăng ki tơmâng dêi rêm ngế troh tơdroăng hnê hriâm ƀă xông kân dêi vâi hdrêng, ki rơhêng vâ tối cho vâi hdrêng a kơpong hơngế hơngo, kơpong thôn pơlê’’.

Tung hơnăm 2021, kâu lăk ƀô̆ hiăng mơhnhôk châ vâ chê 1 rơtal liăn vâ pêi pro mâu tơdroăng. Ing mê tŏng kum hrĭng vâi hdrêng ƀă hok tro châ kum. Nâ Lý Thị Hồng Tri, Kăn pơkuâ tơdroăng pleăng hnoăng cheăng tơnêi têa kơpong Tây Nguyên, ối tung Tíu xiâm pleăng hnoăng cheăng tơnêi têa, Khu xiâm pơkuâ Đoân droh rơtăm, mơnhên, kố cho môi tung mâu kâu lăk ƀô̆ pleăng hnoăng cheăng xua pơlê pơla ki má môi a Dak Lak ƀă hiăng ai hên tơdroăng veăng kum hên tung mâu tơdroăng tŏng kum hbrâ mơdât pơreăng COVID-19, châ Khu xiâm pơkuâ Đoân droh rơtăm kheăn kơdeăn tung hơnăm hiăng hluâ.

‘’Kâu lăk ƀô dêi ngoh Mai Văn Chuyền mê mơ-eăm tung tơdroăng pleăng hnoăng cheăng. Akố cho thái cô laga mâu pú xuân kơhnâ ƀă mâu tơdroăng pêi mâu pú cho pơxúa, mơ’no tơdroăng ăm hok tro. Pơtih hnê ăm mâu vâi o ki hriâm lót, rơpŏng kơtiê ôh tá ai liăn ngân vâ lăm hriâm. Kum kơxop mơ-éa chêh, mơ-éa hriâm drêng mâu vâi o hbrâ mot hơnăm hriâm, ếo hơtô, ƀaoh hiêm khăm pơlât. Hnê mơhno mâu hok tro a kơpong hơngế hơngo ăm mâu vâi o chiâng hên tơdroăng ƀă mơ-eăm tơkâ hluâ pá puât’’.

Mơgêi hơnăm 2021, mâu khu tơrŭm cheăng Kâu lăk ƀô̆ xua vâi o hâk pâ tơring Čư Mgar pơtối hôp khu, rơtế tơpui tơno vâ mơ’no mâu pơkâ pêi cheăng pleăng hnoăng cheăng tung hơnăm nếo. Xuân xua pơkâ tơdjuôm cho hnê mơhno troh vâi hdrêng kơpong pá puât, Kâu lăk ƀô̆ pơtối pơkâ mâu tơdroăng ki ai pơxúa, xuân môi tiah diâp theh ƀaoh hiêm khăm pơlât ăm hok tro pá puât, po lâm hriâm ‘na tơdroăng nếo, tơdroăng rêh ối ăm mâu vâi o châ trâm vâ pơtối rơtế mâu vâi o.

Kơnôm mê, tơ’nôm hên vâi hdrêng châ tŏng kum, pro tơ’nôm tơdroăng ki hâk vâ ƀă kơxô̆ liăn vâ pơtối hriâm, păn tơdroăng pói vâ, chiâng ngế ai pơxúa ăm rơpŏng, pơlê pơla.

H’Xíu H’Mok chêh

A Sa Ly tơplôu ƀă tơbleăng