VOV4.Sêdang - Cho môi to cheăm hơngế hơngo ối tung kơpong ki lăm bro kăch măng hdrối nah, ai lối 80% cho kuăn pơlê hdrông kuăn ngo K’ho rêh ối. Mơhé tơdroăng rêh ối cheăng kâ dêi kuăn pơlê klêi hâi châ tơleăng ối trâm hên xahpá, troăng prôk xuân tá hâi ai, la kơnôm châ Đảng [ă tơnêi têa tơmâng ngăn, to\ng kum ‘no liăn mơjiâng bro tơmeăm khoăng, kum cheăng kâ, rơtế [ă ivá mơ-eăm dêi tơná kuăn pơlê, mê cheăm Lộc Bắc, ối tung tơring Bảo Lâm, kong pơlê Lâm Đồng hâi kố hiăng chiâng môi kơpong ki kro mơdro\ng, kuăn pơlê rế hía rế kơdrâm [ă dế hơ’lêh nếo, rế hía rế xông tơtêk tung rêm hâi.

Mơhé 40 hơnăm hiăng tơkâ hluâ, tơdroăng rơtế [a\ mâu mố đo#i ki ê pleăng dêi châ chăn, mơheăm chhá tung roh tơplâ xâ Mih bro tơleăng le#m hdrông mơngế a kơpong đông kăch măng Lộc Bắc kố xuân ối châ thươ\ng tă Hoàng Minh Đỏ, kăn [o# pêi cheăng kăch măng xuân ối pâ vế, ôh tá la lâi kâi piu. Poâ ‘mu\n tối, drêng dế 20 hơnăm nah, poâ veăng tung khu Droh rơtăm djâ troăng ahdrối, klêi mê chiâng mố đo#i ối tung tiêuh đoân 320 peăng mâ hâi lo pá hdroh tơnêi têa. Troh hơnăm 1954, poâ pêi cheăng a peăng kơnho\ng tơnêi têa. A rơnó tô hơnăm 1959, poâ veăng tung Đoân B90 xua Khu xiâm pơkuâ mố đo#i mơjiâng, rah xo mâu kăn [o# ki ai hiâm mơ’no kâi chân, ‘nâi mơ-eăm, kơhnâ krâu tung pêi cheăng a peăng hdroh tơnêi têa. Bố tung vâ chê 3 khế mơjiâng đông, pro tíu ki tơru\m pơla peăng kơnho\ng [a\ peăng hdroh tơnêi têa, sap kong pơlê Dak Lak troh Lâm Đồng, Thươ\ng tă Hoàng Minh Đỏ rơtế [a\ mâu mố đo#i hiăng po rơdâ tơdroăng cheăng kăch măng châ 18 tung kơxo# 19 pơlê dêi hdrông kuăn ngo Mạ achê têa kroăng Đồng Nai, mơhnhôk kuăn pơlê a mâu pơlê tơniăn ăm khu mố đo#i ki lăm pêi cheăng sap kơpong khu 5 mot a Lâm Đồng. Sap ho\ng mê, kơpong đông peăng kơnho\ng Lâm Đồng cho tíu ối, păn roăng mâu kăn [o# dêi khu pơkuâ cheăng Đảng kong pơlê Lâm Đồng, Khu pơkuâ cheăng Đảng kơvâ lêng [a\ khu mố đo#i Kuân khu VI, tơdrêng amê, xuân cho tíu pơtê chêng dêi khu mố đo#i ki kum mâu kong pơlê kơpong peăng tơdế [ă pá hdroh tơnêi têa.

            Xuân tiu Thươ\ng tă Hoàng Minh Đỏ, pơtối tơdroăng pâ nhuo#m tơnêi têa, pâ nhuo#m kăch măng, kuăn pơlê hdrông kuăn ngo K’ho akố đi đo mơ-eăm, ru\m môi tuăn, tơkâ hluâ pá puât vâ xông tơtêk, rơtế [a\ Đảng [a\ Tơnêi têa mơjiâng kơpong kăch măng kố rế mơnhông tơtêk: Sap hâi châ tơleăng le#m troh nôkố, đi đo pêi pro tiu troăng rơhlâ dêi Đảng, Tơnêi têa. Môi tiah mơhnhôk kuăn pơlê xe#n ối pơlê nếo, pêi cheăng kro mơdro\ng, hiăng kum tung rêh ối dêi kuăn pơlê. Kuăn pơlê xuân hmiân tuăn pêi cheăng kâ, tơ’lêi hlâu tung tơdroăng rêh ối, tơdroăng gâk kring xuân tơniăn tâ.

            Ho\ng tơdroăng tơmâng ngăn, to\ng kum khât dêi Đảng [a\ Tơnêi têa, tung pơla kố nah Lộc Bắc hiăng mơ’no chât rơtal liăn vâ mơjiâng hngêi trăng, klông troăng. Ho\ng tơdroăng mơ’no liăn châ pơxúa [a\ châ tơ-[rê kố hiăng kum hơ’lêh hên ăm um méa kơpong kăch măng akố. Mâu toăng hngêi trá, kơlá pơlái nah, nôkố ôh tá ai xếo mâu toăng hngêi meăn [a\ kât xi măng krá kâk, kân rơdâ, tơdroăng rêh ối ‘na kế tơmeăm khoăng, hiâm mơno đi đo châ mơnhông tơtêk. Poâ K’Thường, mơngế hdrông kuăn ngo K’ho, ối a thôn 2, cheăm Lộc Bắc, sôk ro tối: {a\ kơpong hdrông kuăn ngo a Lộc Bắc, kơnôm Đảng [a\ Tơnêi têa hiăng tơmâng, pro tơ’lêi hlâu ‘na mung liăn vâ kơdroh kơklêa xăm kơtiê, kơnôm mê cheăm hiăng mơnhông mơdêk cheăng kâ, pơtối rak vế mơhno mơjiâng túa le#m tro, hnê mơhriâm tiu chal nếo.

            Nôkố kuăn pơlê akố hiăng ‘nâi xúa khoa hok kih thuât tung pêi cheăng tiu túa pêi lo kế tơmeăm khoăng ki dâi, kơnâ liăn. Pak^ng pêt vâ chê 500 ha hdrê chếi nếo, 200 ha plâi hôt, [a\ pơtối pêt nếo vâ chê 600 ha kơphế tung [a\ng ki kơphế hiăng krâ, kuăn pơlê hdrông kuăn ngo akố ối păn mơnăn mơnoâ, pêi lối 30 ha klâng, pêi lo hên báu phái ki dâi le#m. Thăm pêi lo liăn ngân, rêm pơ’leăng mâ mơngế châ vâ chê 15 rơtuh liăn môi ngế môi hơnăm, tâk 5 rơtuh liăn môi ngế môi hơnăm tâng pơchông [a\ 3 hơnăm hdrối. Kơnôm mê, kơxo# rơpo\ng kơtiê xuân hiăng chu kơdroh u ối 10%, ôh tá ai xếo rơpo\ng kơklêa.

            Tiu poâ Âu Phương Chính, kăn pho\ hnê ngăn Vi[an cheăm Lộc Bắc tối, ôh tá xê to tơdroăng cheăng kâ hiăng châ mơnhông mơdêk, mê tơdroăng gâk kring kal kí [a\ tơniăn tung pơlê pơla dêi cheăm Lộc Bắc xuân đo đo châ kring vế tơniăn păng ‘nâng. Ki rơhêng vâ tối, kuăn pơlê pơtối pêi pro, rak vế khôi túa khên tơnôu, cho tíu lăm bro kăch măng nah, tơru\m cheăng pơla nho\ng o Xuăn [a\ mơngế hdrông kuăn ngo a kơpong kố rế hía thăm rế krá tơniăn, tơdroăng ru\m môi tuăn rế hía rế krá tơniăn tâ. Poâ Âu Phương Chính, tối: Klêi kơ’nâi mơjiâng bro troăng725 lăm troh a pơlê cheăm, ai troăng le#m yă tê kế tơmeăm khoăng tung kơchơ xuân tơniăn tâ. {a\ tơnêi têa xuân tơmâng to\ng kum mơ’no liăn mơjiâng mâu troăng kân vâ prôk lăm pêi cheăng, kuăn pơlê xuân mơ-eăm xêh, roê xêh kơmăi pơchoh chêk deăng, mơ-eăm xêh vâ kâi châ hlu\n ho\ng kơtiê. Hdrối nah, kuăn pơlê ối tơkôm to tơnêi têa to\ng kum tê, mê nôkố hiăng ‘nâi mơ-eăm xêh tung pêi cheăng kâ.

             40 hơnăm klêi kơ’nâi hâi châ tơleăng le#m, ho\ng tơdroăng môi tuăn môi hiâm mơno [a\ kho\m mơ-eăm mơjiâng pơlê dêi Đảng [o#, khu râ kăn pơkuâ [a\ kuăn pơlê, pơlê cheăm lăm bro kăch măng Lộc Bắc dêi tơring Bảo Lâm, kong pơlê Lâm Đồng dế đi đo hơ’lêh nếo tung rêm hâi.

A Sa Ly tơplôu