VOV4.Sêdang - Ô
vâi krâ nho\ng o [ă pú hmâ! Mâu kong pơlê kơpong Tây Nguyên dế ối trâm rôh kong
tô mơdrăng khăng khoăng ó, xua tung pơla hên khế hiăng luâ ôh tá ai kong mêi. A
kong pơlê Lâm Đồng, xua tơdroăng ki hbrâ tơnáu têa [ă xúa hên troăng hơlâ ki
pêi pro tơdrêng, malối cho ‘na mơnhông mơdêk pêi chiâk deăng tiô túa kơmăi
kơmok chal nếo nôkố, kong pơlê kố hiăng châ rak tơniăn bê têa vâ tôh ăm mâu hdrê
loăng pêt. Ngế chêh hlá tơbeăng cheăng tung Rơ’jiu Việt
Tơdroăng pêi chiâk deăng xúa kơmăi kơmok rơxông nếo hiăng kum kong pơlê Lâm Đồng chiâng kong pơlê ối má môi lâp tơnêi têa ‘na pêi lo kơchâi drêh tơniăn krúa le\m tiô pơkâ VietGAP [a\ (Glô-bô Gap) GloboGAP. Hên kế tơmeăm khoăng pêi lo ing chiâk deăng tơniăn krúa dâi le\m xua mê tê kế tơmeăm khoăng ke#n kong têa ê châ dâng 80% kơxo# liăn pêi lo dêi kong pơlê. Ing tơdroăng pêi chiâk deăng xúa kơmăi kơmok rơxông nếo hiăng kum hên kuăn pơlê [a\ khu tê mơdró chiâng kro mơdro\ng. Kố xuân cho troăng prôk ki tơtro kum kuăn pơlê Lâm Đồng pêi pro tơtro tơdroăng pơkâ xiâm tơnêi têa ‘na mơjiâng thôn pơlê nếo. Nôkố pêi lo liăn rêm hơnăm ing pêi chiâk deăng dêi kong pơlê châ lối 45 rơtuh liăn tung môi hectar; [a\ kơpong pêt kơchâi drêh, reăng tung hngêi nhe#ng dêi khu tê mơdró, rơpo\ng kuăn pơlê châ 500 rơtuh liăn troh 1 rơtal liăn tung môi hectar. Drêng kong tô khăng khoăng môi tiah nôkố, mâu kơpong pêi chiâk deăng xúa kơmăi kơmok rơxông nếo dêi kong pơlê tơdjâk ôh tá hên. Pôa Phạm S, Kăn pho\ hnê ngăn Vi[an kong pơlê Lâm Đồng tối ăm ‘nâi: {a\ kơpong ki pêt kơchâi drêh, reăng, xua hnê mơhno pêi pêt kế tơmeăm khoăng tung hên hơnăm kố nah, vâi krâ nho\ng o hiăng xúa kơmăi kơmok rơxông nếo, xúa túa tôh têa kơd^ng; tơdrêng amê, kui tah trâp drô rơchoâ hno têa, [a\ axoăng têa tôh ăm dêi pó, xua mê tơdjâk xua kong tô khăng khoăng dêi kơpong pêt kơchâi drêh, reăng ôh tá hên. Laga, tiô tối hdrối tung hneăng la ngiâ, mâu kơpong kong ngo, kơpong pêt kơchâi drêh, reăng kô ôh tá bê têa tôh. Xua mê, kong pơlê tơku\m kui tah trâp dro rơchoâ hno têa [a\ tôh kơd^ng têa vâ kơdroh tro lup ăm kuăn pơlê pêi chiâk deăng.
A pơlê kong kơdrâm Đà Lạt [a\ mâu tơring ki pêi chiâk deăng xúa kơmăi kơmok rơxông nếo môi tiah Đức Trọng, Đơn Dương [a\ hía hé, hên kuăn pơlê pêi chiâk deăng [a\ khu tê mơdró dê pêi pêt kơchâi drêh, reăng tung hngêi nhe#ng. Kố cho túa pêi xúa kơmăi kơmok rơxông nếo, kơmăi kố gá chiâng tôh xêh [a\ chiâng tơpâ xêh. Xua mê, tơdroăng bê tơniăn on tơhrik cho tơdroăng pơkâ châ tơ-[rê hôm vâ mơnhông cheăng kâ ăm kuăn pơlê pêi chiâk deăng.
Túa pêt plâi tô-mat tung hngêi
nhe#ng a Đơn Dương
Tung pơla kố nah, Ko\ng ti on tơhrik kong pơlê Lâm Đồng hiăng thăm
mơ’no liăn cheăng [a\ xúa hên kơmăi kơmok rơxông nếo, vâ on tơhrik tơniăn le\m,
đi đo ai tơniăn on tơhrik. Ki rơhêng vâ tối cho a rơnó tô khăng khoăng nôkố, on
tơhrik kong pơlê Lâm Đồng thăm tơ’nôm 100 kơmăi ki axoa\ng on tơhrik; tơdrêng
amê mơhnhôk kuăn pơlê axoa\ng dêi pó tôh kế tơmeăm khoăng, vâ ví tơdroăng
tơku\m tôh môi hdroh, on tơhrik ôh tá kâi kơtâu, tơniăn bê on tơhrik vâ hrik
têa tôh kế tơmeăm khoăng [a\ kum tơdroăng rêh ối dêi kuăn pơlê. Pôa Nguyễn Văn
Dũng, Kăn pho\ pơkuâ Ko\ng ti on tơhrik Lâm Đồng tối ăm ‘nâi, pêi pro tơdroăng
pơkâ xiâm mơjiâng kong pơlê Lâm Đồng chiâng kong pơlê pêi chiâk deăng xúa kơmăi
kơmok rơxông nếo, kơvâ on tơhrik hiăng hbrâ mơjiâng troăng kơxái on tơhrik 110
KV, 22 KV troh mâu kơpong châ pơkâ; pêi pro túa xing xoăng bê on tơhrik 3 pha
ăm mâu rơpo\ng kuăn pơlê [a\ khu tê mơdró pêi pêt kơchâi drêh, reăng, plâi kâ
ai xúa kơmăi kơmok tôh kơd^ng, pê hyôh tung hngêi nhe#ng, mơno on bâ eăng tung
hngêi nhe#ng: On tơhrik a kố vâi đi đo
kal, pơtih on tơhrik vâ mơ’no vâ trâ bâ eăng ăm kơdrum pêt reăng kuk, trâ bâ
eăng tu\m túa kơchâi drêh. Tâng ôh tá ai on tơhrik tung môi péa chôu, mê kô
tơdjâk troh pêi lo kế tơmeăm khoăng. Xua mê, ngin xing xoăng mơngế ki gâk ngăn,
xuân môi tiah hbrâ tơnáu mâu kế tơmeăm khoăng, re\ng rơnêu tâng lơ tơ’nhê on
tơhrik. Drêng pơtê, kơdroh mơ’no on tơhrik, mê thế tơbleăng teăm tơdrêng ăm
kuăn pơlê, khu tê mơdró vâ vâi hbrâ tung pêi chiâk deăng tơtro má môi.
{a\ hngêi nhe#ng
kân rơdâ 100 hectar, châ tơdế [a\ng tơnêi pêt reăng nôkố, Ko\ng ti reăng Dalat
Hasfarm a tơring Đơn Dương nôkố cho môi tung mâu khu pêi cheăng hmâ má môi dêi
on tơhrik Lâm Đồng. On tơhrik hiăng kum tung tơdroăng pêi pêt dêi Ko\ng ti, ing
tơdroăng kl^ng, lôu hngêi nhe#ng, tơdroăng tôh têa, tơdroăng pê hyôh khía tung
hngêi nhe#ng, mơ’no on bâ eăng, hnôu hngiú [a\ hía hé. Tâi tâng kơxo# liăn xúa
on tơhrik tung pêi cheăng dêi ko\ng ti kố lối 1 rơtal liăn môi khế. Pôa Vũ Quốc
Việt, Kăn pơkuâ [ơrô kih thua#t, Ko\ng ti reăng Dalat Hasfarm tối ăm ‘nâi, cho
khu tê mơdró pêi cheăng xúa kơmăi kơmok rơxông nếo, kơmăi chiâng tôh xêh, tơpâ
xêh, xúa hên kơmăi kam ư\ng, xua mê on tơhrik tung mâu hơnăm hdrối nah cho
tơdroăng ki châi ko khât dêi ko\ng ti, laga nôkố on tơhrik hiăng tơniăn: Hdrối nah tơdroăng ki ôh tá bê on tơhrik,
tơpâ đi đo, khu tê mơdró lup hên liăn ngân vâ roê têa châu vâ pơtôu kơmăi mơ’no
on tơhrik. Laga achê pơla kố, ki rơhêng vâ tối hơnăm kố nah, tơdroăng tơpâ on
tơhrik hiăng iâ. Drêng ai tơdroăng tơ’nhê on tơhrik mê, mê tơleăng re\ng, mơ’no on tơhrik teăm tơdrêng. Ing mê, kơxo#
liăn dêi khu tê mơdró mơ’no liăn roê têa châu vâ mơ’no on tơrik [a\ kơmăi tuh
tuh kơdroh hên.

Túa pêt plâi dâu krúa le\m, tôh
têa môi tiah inoâ a Đà Lạt
Achê mâu kơdrum pêt plâi tô-mat tum khêi xúa kơmăi kơmok tôh têa
môi tiah inôa, tê [a\ yă sap 50 rơpâu troh 80 rơpâu liăn môi kilô, jâ Lê Thị
Vũ, ngế pơkuâ kơdrum pêt kơchâi drêh, plâi pôm tung hngêi nhe#ng a pơlê kân
Liên Nghĩa, tơring Đức Trọng tối ăm ‘nâi: xuân a tơnêi kố, hdrối nah pêi pêt
tiô khôi hmâ vâi krâ nah, xua mê pêi lo liăn iâ, hên rơnó tro lup tâi, ôh tá
‘nâi pro ti lâi. Sap ing hâi mơjiâng hngêi hlâm, xúa kơmăi tôh têa môi tiah
inôa [a\ kơd^ng têa, mơhé mơ’no liăn apoăng hên, laga hmiên tuăn, ôh tá tơdjâk
‘mêi xua kong prâi, lơ oâ hdrong, pơrea\ng kâ ‘nhiê. Xua mê, pêi lo liăn dêi
rơpo\ng jâ tâk hên. Jâ Vũ tối: On tơhrik
tơniăn kum kuăn pơlê pêi chiâk deăng. Lâp kơdrum kố, tâng ôh tá ai on tơhrik
tơniăn, mê ôh tá chiâng vâ pêi chiâk deăng xúa kơmăi kơmok rơxông nếo. Tâng ôh
tá ai on tơhrik mê loăng plâi tung hngêi nhe#ng kô ho\n, kô u\m tâi tâng. Kơnôm
on tơhrik tơniăn, xua mê a nếo pêi cheăng xúa kơmăi kơmok rơxông nếo kố.
{a\ tâi tâng
[a\ng deăng lối 300 rơpâu hectar tơnêi pêi chiâk deăng, kong pơlê Lâm Đồng nôkố
ai lối 55 rơpâu hectar kơchâi drêh, pêi lo châ 2 rơtuh 500 rơpâu ta#n rêm hơnăm, châ 11%
kơchâi drêh lâp tơnêi têa. Lâm Đồng nôkố cho kong pơlê châ troh 45% kơxo# reăng
ki hiăng pôe tơkâng lâp tơnêi têa, [a\ lối 2 rơtal 700 rơtuh xiâm tơkâng rea\ng
môi hơnăm, tung mê ai 74% tê ke\n kong têa ê. Mâu tơdroăng mê hiăng mơnhên ki
châ tơ-[rê dêi tơdroăng mơnhông mơdêk pêi chiâk deăng xúa kơmăi kơmok rơxông
nếo dêi kong pơlê Lâm Đồng, ki rơhêng vâ tối cho tung rơnó tô mơdrăng khăng
khoăng ó nôkố./.
A Sa Ly tơplôu [ă
tơbleăng
Viết bình luận