Hlo ai tơmeăm khoăng [ă pêi cheăng tơ-[rê dêi tơdroăng mơnhông pêt loăng yâu păn hdrong xo prế tung kong pơlê, hơnăm 2012, pôa Lê Sáu ngế lêng hơnăm hiăng krâ, ối a cheăm Đinh Lạc, tơring Di Linh, kong pơlê Lâm Đồng khên ‘no lối 2 rơtal liăn mơjiâng hngêi kơmăi pro prế hdrong vâ tê ăm kong têa ê.

Kơnôm ing rơkê hlối [e\ng [eăn tung pêi cheăng tê mơdró, ‘nâi tơmiât tơdroăng ki tro, ing tơdroăng pro 5 tă prế hdrong/khế, pôa Lê Sáu pơtối po rơdâ túa pêi cheăng [ă troh nôkố hiăng ai prế hdrong vâ pro prế le\m châ 2,5 ta#n/khế, tơmeăm xo ing prế hdrong pro tê tung tơnêi têa [ă kong têa ê tơniăn, tê a kong têa Nhuk, Ấn Độ.

Ôh tá xê to tíu kuăn pơlê tê tơmeăm pê lo ing chiâk deăng, mê hngêi kơmăi pro prế hdrong dêi pôa Lê Sáu ối kum lối 30 ngế a kong pơlê kô châ pêi cheăng drêng toh chôu ai tơdroăng cheăng pêi tơniăn. Khoh ai tiah mê kơnôm ing tơmeăm ki pê lo le\m tơ’nôm [ă luât pơkâ pro tơ’lêi hlâu dêi Tơnêi têa:

‘’Ta troh nôkố, tơdroăng mơnhông pêt loăng yâu kố xuân kơnôm ing kuăn pơlê hiăng pê lo prế hdrong ki dâi le\m. {ă xuân kơnôm ing luât pơkâ dêi Tơnêi têa hiăng pro tơ’lêi hlâu ăm pin châ tê ăm kong têa ê tơmeăm ki pê lo, châ tê ăm hên kong têa tung lâp plâi tơnêi’’.

Ôh tá xê to tung kơpho# mê a mâu cheăm kơpong hngế hngo môi tiah Gia Bắc, Sơn Điền, Bảo Thuận, Gung Ré, Tân Châu dêi tơring Di Linh hiăng hlo hên túa pêi cheăng tê mơdró kâ dêi mâu lêng hơnăm hiăng krâ cho mâu kuăn ngo pro pơxúa hên ‘na cheăng kâ. Drêng tơdroăng rêh ối cheăng kâ tơniăn, mâu lêng hơnăm hiăng krâ kố hiăng kum mâu ngế tung khu ki ối xahpá ‘na liăn ôh tá ai liăn vâ pêi cheăng kâ, ôh tá hlê kih thuât pêi cheăng kum ăm hdrê pêt [ă hên ki ê vâ vâi mơnhông cheăng kâ, mơ-eăm hơ’leh tơdroăng rêh ối cheăng kâ ăm dêi rơpo\ng hngêi.

Tiô pôa Lê Văn Cường, Ngế pơkuâ khu pêi cheăng tơru\m pêt loăng mắc ca tơring Di Linh, môi tung mâu tíu tơdjêp pêi cheăng ki kal pro tơ’lêi hlâu ăm mâu ngế tung khu lêng hơnăm hiăng krâ pêi cheăng kâ tê mơdró cho xiâm liăn ăm mung tơ’lêi ing mâu khu tơru\m cheăng ăm mung liăn, [ă tâi tâng kơxo# liăn che\n lối 75 rơtal liăn:

‘’Peăng Khu pêi cheăng tơru\m xuân châ Tơnêi têa kum ‘no liăn pêi pêt tiô pơkâ VietGAP. Á mơ-eăm mơdêk ki châ tơ-[rê dêi loăng mắc-ca ing tơdroăng pêt troh uâ mơliê. Kơnôm hiăng pro lo tơmeăm krúa le\m mê hiăng châ tê ăm kong têa Hàn Quốc‘’.

Xúa kơxo# liăn pêi cheăng tro tơdroăng, rah troăng hơlâ pêi cheăng tê mơdró tơtro mê mâu ngế tung khu pêi cheăng châ xo sap ing 200 troh 500 rơtuh liăn/hơnăm. Nôkố rêm râ tung khu châ mâu lêng hơnăm hiăng krâ tơring Di Linh mơjiâng lối 30 túa pêi chiâk deăng, veăng kum lối 2.400 ngế lêng hơnăm hiăng krâ ai tơdroăng rêh ối rế mơnhông tơ-[rê, kro mơdro\ng, kơxo# mâu ngế tung khu kơtiê bu ối 2% nếo ai tơdroăng rêh ối.

Pôa Hoàng Văn Cường, Kăn hnê ngăn Khu lêng hơnăm hiăng krâ tơring Di Linh ăm ‘nâi, ôh tá xê to tơmâng mơnhông cheăng kâ mê mâu ngế tung khu ối pêi tro hnoăng cheăng pơlê pơla, veăng pêi tu\m tơdroăng xua Khu mơhnhôk, tung mê ai tơdroăng veăng ‘no hnoăng mơjiâng tuăn pâ ăm mâu vâi pú ki kơtiê xahpá:

‘’Mâu ngế, mâu rơpo\ng hngêi ki kro mơdro\ng veăng tơ’lo liăn ‘măn kơd^ng dêi khu môi tiah liăn mơjiâng hngêi ru\m tuăn dêi lêng, pro tơ’lêi hlâu ăm mâu ngế tung khu tơná mung vâ tơniăn tung rêh ối. Mơhnhôk mâu ngế tung khu rế mơ-eăm pêi cheăng tơniăn’’.

Tiô pôa Phạm Duy Bình, Kăn pho\ hnê ngăn Khu lêng hơnăm hiăng krâ kong pơlê Lâm Đồng, kơnôm ing pơkâ nhên [ă tơbleăng tơdrêng troh rêm râ mâu tíu pêi cheăng mê ki tơ-[rê dêi tơdroăng cheăng dêi Khu lêng hơnăm hiăng krâ tơring Di Linh châ pơxúa hên. Tung mê ki tơ-[rê cho tơdroăng kum dêi rơpó kơdroh tah hrâ mơnguâ săm kơtiê, mơ-eăm pêi cheăng pro kro mơdro\ng ki tơxâng.

‘’Vâ tối ing tơdroăng pơkâ nhên [ă tối tơbleăng tơdrêng mê tơdroăng ki tơ-[rê dêi Khu lêng hơnăm hiăng krâ tơring Di Linh [ă mâu túa pêi cheăng mê ăm hlo tơ-[rê hên. Ing mê, veăng mơnhông cheăng kâ tơchoâm dêi tơring [ă veăng pêi tro tơdroăng săm kơtiê re\ng krá tơniăn‘’.

Tơdrêng [ă tơdroăng mơhnhôk mơnhông cheăng kâ, Khu lêng hơnăm hiăng krâ tơring Di Linh ối mơjiâng tơ-[rê 65 túa hnê mơhnhôk tung mơjiâng thôn pơlê nếo. Rêm hơnăm đi đo pro tơniăn ai lối 97% rơpo\ng hngêi pêi cheăng châ mơnhên tối rơpo\ng rêh ối tiô troăng nếo. Tâi tâng khu tơru\m cheăng pêi krá rơdêi. Tơdroăng mê ăm hlo, Khu lêng hơnăm hiăng krâ tơring Di Linh hiăng pơtối rak vế tro hnoăng cheăng [ă pêi tiô hiâm mơno dêi mô đo#i Pôa Hồ, tơxâng cho hlá cờ ki djâ troăng apoăng tung mơnhông pơlê tơná rế kro mơdro\ng.

Quang Sáng chêh

Gương tơplou [ă tơbleăng