Mêi kân a mâu kong pơlê peăng kơnho\ng Tơnêi têa – Hâi 1 lơ 03.08.2015
Thứ hai, 00:00, 03/08/2015

            VOV4.Sêdang - Pơtối tung măng hiăng hluâ, a mâu kong pơlê ki tơbăng [a\ achê têa kơx^ peăng kơnho\ng tơnêi têa hiăng ai kong mêi kân. A mâu kơpong ối tung kong pơlê Quảng Ninh [a\ pơlê kong kân Hải Phòng, kong mêi châ tối cho kân má môi tung 40 hơnăm vêh ngi kố, pro hên ngế hlâ [a\ hía, pro lân lu hên hngêi [a\ [a\ng prá alâi, tơdjâk troh tơdroăng rêh ối dêi kuăn pơlê. Mâu tơdroăng kố ăm hlo, rơnó mêi khía pê têi hơnăm kố kô ôh tá tơniăn. Ngin kô tối ‘na tơdroăng kong mêi têa kân lân lu vâ kuăn pơlê kơpong Tây Nguyên ‘nâi nhên [a\ ai túa hbrâ ví:

            Kong mêi kân tung kong pơlê Quảng Ninh. A tơring chuăn têa kơx^ Cô Tô, Cửa Ông kong mêi kân [a\ têa lân lu a mâu pơlê kong kơdrâm: Hạ Long, Cẩm Phả, Uông Bí, mâu pơlê kân: Đông Triều, Vân Đồn, Hoành Bồ. Kong mêi têa kân lân lu hiăng pro lối 20 ngế hlâ [a\ hía, lối 2 rơpâu toăng hngêi tơdjâk têa kân lân lu, mâu troăng kân lân lu, tơnêi tơhnah tơhnâp, kuăn pơlê ôh tá prôk lăm a kơpong ki ê, tơdjâk troh tơdroăng rêh ối pêi cheăng dêi hên rơpo\ng. Kong mêi kân têa kơx^ đik pro tuk ôh tá chiâng vâ lăm a drô têa kơx^, pro tâi tâng tơmối a tơring chuăn têa kơx^ Cô Tô kreăng ôh tá châ vêh dêi a hngêi tơná.

            A Hải Phòng, xua kong mêi kân, hên kơpong a tơring chuăn têa kơx^ Cát Hải têa kân lân lu trâu 1 met troh 12 met. Troăng kân têa lân lu tâi tâng, tơdroăng to\ng kum kuăn pơlê thế xúa plong tuk xua mê trâm pá puât, bu châ pơto mơngế, kế tơmeăm khoăng tro têa kân lân lu, mơhiu.

mua lu lon nhat trong 40 nam tai Quang Ninh.jpg
Kong mêi kân má môi tung 40 hơnăm a kong pơlê Quảng Ninh

Roh kong mêi ton hâi pro yă mâu kế kâ a Quảng Ninh [a\ Hải Phong tâk ó, ki má lối cho kơchâi drêh. Tung mê, kơchâi hông hối yă to kơnâ má môi, sap ing 3 rơpâu troh 6 rơpâu liăn môi kât. Laga drêng troh a mơngế ki roê, mê yă to kơnâ môi kât kơchâi hông hối tâk troh 10 troh 15 rơpâu liăn, tơdjâk troh tơdroăng rêh ối kuăn pơlê.

            Klêi kơ’nâi Quảng Ninh [a\ Hải Phòng, kong mêi kân rơdâ troh mâu kong pơlê kơpong tơbăng [a\ peăng kơnho\ng tơnêi têa. Kong mêi kân. Kong mêi kân a hâi lơ 29 khế 7 a kong pơlê Lạng Sơn, rơtế [ă têa hiu ing kơnho\ng pro hên tíu têa kân lu ó; hên [a\ng deăng prá alâi, troăng kân, hngêi trăng, mâu kế tơmeăm khoăng ki dế mơjiâng tơ’nhiê tâi tâng [a\ hía hé, pơlê kân Đồng Mỏ cho môi tung mâu tíu ki tơdjâk ó má môi. Troh mơ’nui măng t^ng hiăng hluâ, hngêi păn roăng vâi hdrêng pơlê kong krâm Đổng Mỏ nôkố xuân ối lân lu.

luc luong quan-doi-cuu-ho nguoi dan Quang Ninh.jpg
Khu mô đo#i to\ng kum kuăn pơlê kong pơlê Quảng Ninh

Xua tơdjâk kong mêi têa kân lân lu, tâi tâng mâu kơpong kuăn pơlê rêh ối tung pơlê kân Đồng Mỏ [a\ mâu cheăm ki achê ối tung mâu tơring Chi Lăng, Lạng Sơn hiăng ôh tá ai on tơhrik, tơdroăng rêh ối trâm pá puât. Têa kân lân lu pro môi ngế hlâ, chât toăng hngêi kuăn pơlê tro mơhiu. Ki rơhêng vâ tối, hên troăng kân tung pơlê kong krâm tơhnah tơhnâp ó.

            A kong pơlê Bắc Giang, kong mêi kân pơtối ai tung to lâi hâi hiăng hluâ pro têa kân lu ó, têa rơlêa a mâu tơring môi tiah Yên Thế, Sơn Động [a\ hía hé. A cheăm Vân Sơn, ối tung Sơn Động, têa rơlêa lân lu 7 hectar báu a chê têa kroăng, têa long; troăng tung thôn pơlê Khả, Nà Hin, Khe Rín tro têa kân lân lu, troăng kân tro têa lân lu ôh tá chiâng prôk lăm. Têa rơlêa hiăng pro 6 troăng têa ki hiu troh a têa kriăng kuăn a cheăm Đồng Tiến, tơring Yên Thế ôh tá châ prôk lăm pá kong, lân lu 45 rơpo\ng, tơđôu mâu kế tơmeăm khoăng, mơhiu vâ chê 10 hectar báu, alâi, [a\ hên kế tơmeăm khoăng ki ê dêi kuăn pơlê. Mâu pơlê hiăng mơhnhôk khu cheăng teăm xe\n mâu rơpo\ng tung kơpong lo ing kơpong ki rơ-iô troh a tíu tơniăn; tơdrêng amê, pơtroh mâu khu cheăng séa ngăn mâu tíu têa kân lân lu ó [a\ mơ’no mơngế pêi cheăng plâ hâi plâ măng.

nhieu cong ty nganh than Quang Ninh bi thiet hai nang do mua lu.jpg
Hên ko\ng ti kơvâ mơjiâng pro kơchâ kong pơlê Quảng Ninh tro lu\p xua kong mêi tân kân lân lu

A kong pơlê Hoà Bình, kong mêi kân xuân hiăng tơhnah tơhnâp kơnâng kâng k^ng drô troăng kơpong ngo Ông Tượng kơtâu drô troăng kân kơxo# 6, sap tôh 5 troh tôh 3, bêng Phương Lâm, pơlê kong kơdrâm Hoà Bình, kong pơlê Hoà Bình. Troăng kân Đồng Bảng – Suối Nhúng km 5+500 tro tơhnah tơhnâp kơnâng kâng drô k^ng troăng dâng 50 met kho#i; a km 5+900, ối tung Đồng Bảng – Phúc Sạn – Tân Mai tro tơhnah tơhnâp hmốu kơnâng ki kâng drô k^ng troăng dâng 20 met kho#i pro chôm troăng kân. Kăn hnê ngăn Vi[an kong pơlê Hoà Bình hiăng tơbleăng, tơpui phôn pơkâ thế mâu kong pơlê ki mê re\ng séa ngăn tâi tâng mâu tíu ki têa kân lân lu ó [a\ tơhnah tơhnâp vâ tơbleăng kuăn pơlê [a\ mâu ngế ki vê rơxế. Mâu khu ki mơ’no liăn cheăng [a\ khu ki pơkuâ rơchoâ long têa thế po rơdâ mâu túa tơniăn rơchoâ long têa.

sau-quang-ninh-huyen-cat-hai-o-hai-phong-bi-lu-nhan-chim.jpg
Klêi kơ’nâi kong pơlê Quảng Ninh, tơring Cát Hải a pơlê kong kân Hải Phong tro têa kân lân lu

Tiô tíu xiâm pơtâng tối rơxoh kong prâi Tơnêi têa, troh hâi kố lơ 03 khế 8, mâu kong pơlê peăng kơnho\ng tơnêi têa [a\ pá kơnho\ng peăng tơdế tơnêi têa ai mêi krâ kơvâ, mêi kân rơdâ, ai tíu mêi kân, têa mêi sap 100 troh 300 mm, ai tíu ‘na lối 400mm. Xua mê, mâu kong pơlê peăng kơnho\ng tơnêi têa kal hbrâ ví têa kân lân lu, têa rơlêa, tơnêi tơhnah tơhnâp. Khu hnê mơhno Tơnêi têa ‘na hbrâ ví kong prâi pro ôh tá tơniăn – Vi[an Tơnêi têa ti tăng to\ng xo mâu ngế hliăng tiâ tối kố cho roh kong mêi têa kân lân lu ó, ton xo\n, [a\ mêi rơdâ lâp lu, kong prâi ôh tá tơniăn [a\ hiăng ai tơbleăng tơpui phôn dêi mâu khu xiâm, kơvâ cheăng [a\ mâu kong pơlê, pơlê kong kơdrâm, pơlê kong kân peăng kơnho\ng tơnêi têa [a\ peăng tơdế Tơnêi têa, pêi pro thâ tơdrêng mâu túa hbrâ ví xúa vâ xua têa kân lân lu, to\ng xo kuăn pơlê a mâu kơpong ki tơdjâk xua kong prâi pro.

A Sa Ly tơplôu

  

 

 

Tags:

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC