VOV4.Sêdang - Kăch măng khế Tơheăm hơnăm 1945 cho môi tung mâu tơdroăng ki hdró eăng bâ dêi tơdroăng pro tơleăng le\m, kring vế tơnêi têa dêi hdroâng mơngế Việt Nam. Tơdroăng tơplâ hiăng kơtăn hơngế la ki pơxúa [lêi trâng [ă [ai hriâm ton nah dêi Kăch măng khế 8 xuân ối ki kơnía, thăm rế eăng bâ. Nôkố, mâu tơdroăng ki kơnía mê xuân ối hlo [ă châ pơtối rak vế a mâu tíu tơbleăng kế tơmeăm tung lâp tơnêi têa ing rơpâu um méa, tơmeăm kơnía ton nah. Mê cho vâ mơhno tối ki rơdêi dêi hiâm tuăn pâ nhoa#m tơnêi têa, tơplâ khên tơnôu dêi mâu lêng [ă kuăn pơlê Việt Nam vâ châ tơniăn ăm hdroâng mơngế. Ngế chêh hlá tơbeăng dêi Rơ’jiu Việt Nam ai [ai chêh ‘’Hdró ki kơnía rơdêi dêi Kăch măng khế Tơheăm ing mâu tơmeăm ton nah’’

            Tung lối rơpâu kơtâ um, tơmeăm khoăng ki chêh tối ivá ki ó rơdêi dêi hneăng pêi pro dêi Kăch măng khế 8 dế châ rak vế a Hngêi ‘măn kế tơmeăm roh nah dêi tơnêi têa Việt Nam, tí tăng xo ‘măn hlá đơn tung hneăng Kăch măng Khế Tơheăm hơnăm 1945 [ă khu hlá tơbeăng ki ai 9 kơtâ hlá tơbeăng kăch măng pơla sap hơnăm 1925-1945 cho mâu tơmeăm ki kơnía, chêh tối dêi hlá tơbeăng kăch măng Việt Nam tung pơla kố veăng kum kal khât tung hnê tối tiô troăng hơlâ mơjo pâ tơnêi têa; tơkuăm [ă ‘mâi rơnêu mâu lêng dêi kăch măng xông pơplâ xâ vâ rak vế tơnêi têa, tâi tâng lâp tơnêi têa hiăng xông pơplâ xâ a Khế Tơheăm hơnăm 1945 [lêi trâng, mơjiâng tơnêi têa Việt Nam Dân chuh Ko\ng hoa. Ing mâu hlá tơbeăng ki hiăng châ chôu ‘măn mê a hngêi ‘măn tơmeăm khoăng, môi tiah: Tạp chí đỏ,Tranh đấu, Dân cày, Việt Nam Độc Lập, Cờ Giải phóng, Cứu Quốc [ă hía hế hiăng ăm hlo, pak^ng mâu hlá tơbeăng dêi Khu xiâm Đảng, mâu khu râ, kơvâ cheăng a tâi tâng mâu kong pơlê, pơlê kong kân a rơxông ki mê nah pơrá kơtôa tơdroăng chêh in hlá tơbeăng. Mâu hlá tơbeăng ki kố hiăng chiâng tíu ki tơplâ krá rơdêi, tơtro [ă mâu hnoăng cheăng dêi kăn [o#, đảng viên [ă mâu khu ki to\ng kum tơnêi têa tung roh tơplâ dêi kăch măng. Pôa Dương Trung Quốc, ngế ki hriăn cheăng tơdroăng roh ton nah, Kăn xiâm chêh tôm xo rơkong Khu hriăn ngăn khoa hok roh nah Việt Nam tối ăm ‘nâi: Tung rơxông ki mê nah, hlá tơbeăng ki hên hmâ chêh in kơtôa a mâu kơpong ki hiăng châ tơleăng le\m, tung kơpong ki cheăng dêi kăch măng, thăm nếo chêh in mơ’no tung kơpong ki tro khu xâ pơkuâ. Tung mê ga ai hên mơngế ki ai tuăn hiâm kăch măng, [ă hiâm mơno khên tơnôu [ă tơdroăng ki hloh hlê rơkê ple\ng dêi tâi tâng troăng hơlâ khu râ kăch măng mot tung tơdroăng rêh ối kuăn pơlê [ă ga dế vâ kum ăm rêm ngế vâ môi tuăn, môi hiâm tung tơdroăng cheăng ki vâ xông pơkuâ dêi tơnêi têa [ă mơjiâng khu pơkuâ tiô hiâm mơno kuăn pơlê vâ.

          Pak^ng tơdroăng ki chêh tối dêi hlá tơbeăng kăch măng, ai hên mâu tơmeăm ki kơnía, hlá mơ-éa xiâm dêi tơdroăng roh ton nah Kăch măng khế 8 hơnăm 1945 xuân dế châ rak vế tung hngêi ‘măn rak tơmeăm khoăng tơdroăng ton nah dêi tơnêi têa, môi tiah Tơdroăng pơkâ Hneăng hôp kân Quốc dân, Khu pơkuâ ngăn lêng dêi Vi [an ngăn ‘na tơdroăng djâ xông pơplâ xâ, tăm po\ng dêi Khu kăn xiâm Việt Nam hơnăm 1944-1945; tăm po\ng dêi Khu kăn xiâm pơkuâ ngăn Việt Minh peăng kơnho\ng sap hơnăm 1941-1945 [ă hía hế. Kố cho mâu um méa, tơmeăm khoăng ki vâ mơhno tối tơdroăng ki hiăng hbrâ tu\m rêm hnoăng dêi Măt tra#n Việt Minh ăm tơdroăng ki vâ xông pơplâ xâ pơkuâ rak dêi tơnêi têa hơnăm 1945 dêi hdroâng mơngế.

          A mâu hngêi ‘măn rak kế tơmeăm roh ton nah, khu lêng a tơnêi têa pin, ki hdró nhên dêi Kăch măng Khế tơheăm ối châ mơhno tối a mâu kơtâ um, tơmeăm khoăng ki le\m ro, mơnhên tối tơdroăng cheăng ki ai khât dêi hneăng lâp tơnêi têa xông pơplâ xâ a Khế Tơheăm hơnăm 1945, tung mê, mơnhên tối hnoăng cheăng pơkuâ dêi Đảng Ko\ng san Việt Nam [ă Pôa Hồ Chí Minh, Kăn xiâm hnê ngăn hneăng hdrối ki kân ke\ng tung hnoăng cheăng pro tơleăng le\m ăm hdroâng mơngế. Tung lối 300 kơtâ um, tơmeăm khoăng a roh mơđah tơbleăng ‘’Mơhno tối rơnó khía rơxăm roh ton nah’’ dêi Hngêi ‘măn rak tơmeăm khoăng roh nah dêi Khu lêng Việt Nam, ai hên mâu tơmeăm dêi Kăch măng Khế 8 roh ton nah [ă Hâi mơjiâng tơnêi têa lơ 2 khế 9 hơnăm 1945 roh apoăng tơbleăng tối troh a kuăn pơlê môi tiah kơtong tâ liăn ki kuăn dêi pôa Phan Quang Hiền, ngế ki cheăng tung Đội Cứu quốc quân hiăng xua vâ tâ kơthô pơtroh tơdroăng kal dêi mâu pôa Hòang Quốc Việt, Đào Văn Trường tung pơkuâ djâ tâi tâng kuăn pơlê tung lâp tơnêi têa xông pơplâ xâ tơbriât pơkuâ xo dêi tơnêi têa a Khế 8 hơnăm 1945 a Việt Bắc; kơtong piăng dêi nâ Lê Thị Thọ, a pơlê Cao, kong pơlê Phú Thọ xúa vâ chiân phái ăm kơ koan xiâm Đảng hơnăm 1945; Hlá kơthô dêi pôa Hồ Chí Minh, Kăn xiâm hnê ngăn tơnêi têa hneăng hdrối pơtroh ăm kuăn pơlê tung lâp tơnêi têa ahdrối hâi Tâi tâng kuăn pơlê xông pơplâ xâ a khế 8 hơnăm 1945, krếo thế, kơbông krếo thế tơru\m [ă Măt tra#n Việt Minh thế kuăn pơlê veăng xông pơlâ xâ vâ tơbriât pơkuâ dêi tơnêi têa Kăch măng khế Tơheăm hơnăm 1945 [ă hía hế. Thie#u tuơ\ng Nguyễn Xuân Năng, Kăn pơkuâ ngăn Hngêi ‘măn rak tơmeăm khoăng roh ton nah khu lêng Việt Nam tối ăm ‘nâi: Pák^ng mâu um ki châ ‘măn tơbleăng a Hngêi ‘măn rak tơmeăm lêng roh ton nah Việt Nam [ă ai tá mâu um ki ê ngin athế lăm troh a Thong ta#n xah Việt Nam [ă mâu tíu ki ‘măn rak um vâ ‘măn tơbleăng akố, xuân chiâng vâ tối hnoăng cheăng dêi Kăch măng Khế Tơheăm hiăng mơnhên tối tu\m têk, ing xiâm rêi ki ai tơdroăng cheăng dêi Đảng tung pơla vâ hbrâ thế mơhnhôk tâi tâng kuăn pơlê xông pơlâ xâ a Khế Tơheăm tá troh a mâu tơdroăng ki ai a mâu kong pơlê, môi tiah Thái Nguyên, Quảng Ngãi, Huế, Pơlê kong kân Hồ Chí Minh. Ki rơhêng vâ tối cho a Hà Nội cho mâu um xup roh mitting a hâi lơ 19 khế 8 a Plông kân dêi Hngêi hơdruê xuâng kân xuân môi tia Rơkong tơpui mơjiâng phá xêh dêi tơnêi têa a hâi lơ 2 khế 9 a Plông Kân Ba Đình. Mê cho um ki kơnía git má môi.

          Tung tơmeăm khoăng ‘na Kăch măng khế Tơheăm a Hngêi ‘măn rak tơmeăm khoăng lêng roh nah Việt Nam, khu ke\ng dêi khu hlu\m ke\ng [ă [ai hơdruê Quốc ca dêi pôa Văn Cao, Ngế chêh bro tơdrá hơdruê cho tơmeăm khoăng ki kơnía git má môi. Mâu khu ke\ng ki pro [ă meăm hlái, Khu rêi prôa, tôu hơkâ Vệ Quốc  ki hiăng châ xo khu ke\ng dêi lêng Pơhlăng a Hà Nội. Hâi lơ 2 khế 9 hơnăm 1945, khu ke\ng kố hiăng hlu\m [ai ‘’Tiến quân ca’’ hiăng chuât ro tung hâi Pôa Hồ pơchuât Rơkong mơjiâng tơnêi têa tơniăn phá angiâ tâi tâng kuăn pơlê, mơjiâng tơnêi têa Việt Nam Dân chủ cộng hòa. Châ hlo mâu tơmeăm khoăng ki ai tơdjâk troh Hâi mơjiâng tơnêi têa ki kal, ngoh Nguyễn Văn Thanh, ối a kong pơlê Thái Nguyên [riê rơ-rêk tung hiâm mơno tối: Á hlo ke\ng meăm hlái hdrối nah ga ôh tá xê le\m môi tiah nôkố. La mâu ki chêh bro tơdrá, mâu ngế ki xúa ke\ng hlái kố hlu\m [ai Tiến quân ca tơmâng ga ro ‘nâng, mơhno tối tơdroăng ki hơniâp ro dêi hâi châ tơleăng le\m [ă mơjiâng tơnêi têa ki păng ‘nâng. Á hlo tâi tâng mâu tơdroăng ki mê cho ing hiâm mơno mơjo pâ tơnêi têa, mê vâi nếo ai hiâm mơno ki kơhnâ khât vâ hlu\m khoh chiâng ro rih [ă krip tơngăm ó tiah mê.

          71 hơnăm hiăng hluâ la mâu tơmeăm khoăng dêi hneăng tâi tâng lâp kuăn pơlê xông pơplâ xâ dêi Kăch măng khế 8 hơnăm 1945 [ă Hâi mơjiâng tơnêi têa lơ 2 khế 9 xuân ối troh hâi kố [ă la ngiâ. Tung mâu hâi rơnó rơxăm roh ton nah, mâu hlá mơ-éa, tơmeăm khoăng châ ‘măn tơbleăng a mâu hngêi rak tơmeăm veăng kum tối ‘na hiâm mơno ki hâk tơngăm dêi hdroâng kuăn ngo dêi rêm rơxông mơngế Việt Nam, ki rơhêng vâ tối cho [ă rêm rơxông chal nếo ‘na roh tơplâ pro tơleăng le\m hdroâng mơngế, mơjiâng [ă kring vế tơnêi têa.

Nhat Lisa tơplôu [ă tơbleăng