Rak vế khôi túa lĕm tro Chăm: Drêng tơmeăm ki kơnía chiâng ivá mơnhông ôm hyô
Thứ hai, 05:00, 06/07/2026 Tơplôu: A Sa Ly/VOV Tây Nguyên Tơplôu: A Sa Ly/VOV Tây Nguyên
VOV.Xơ Đăng - A hâi mơdĭng Túa lĕm tro hdrông kuăn ngo Chăm roh má VI, roh hôp “Chôu ‘măn ƀă pơtối mơdêk túa lĕm tro kuăn ngo Chăm tung chal nếo” hiăng tơ’mot hên mâu ngế hriăn pleăng khoa hok ƀă khu mơdró kâ-kơvâ ôm hyô. Mâu kăn ki ai mâ amê hiăng vêh mơnhên, chôu ‘măn túa lĕm tro Chăm ôh tá xê to rak vế tơdroăng, tơmeăm khoăng, mê ối cho ivá xiâm ki vâ mơnhông kơvâ ôm hyô ƀă cheăng chal nếo ki rơkê  plĕng túa lĕm tro tung chal ki xúa măng inernet. Ing mâu tơdroăng cheăng tung măng ‘na tơdroăng, tơmeăm khoăng túa lĕm tro Chăm xuân hiăng châ mơjiâng, mơhno, po ăm roh ki tơ’lêi vâ tơbleăng mơhno ƀă tơdjêp túa lĕm tro troh a tơmối ôm hyô tung lâp plâi tơnêi.

Môi tung mâu tíu ki má môi cho tơdroăng Khánh Hòa păng ‘nâng mơhno mâ xiâm rêi kŏng ngê̆ măng internet ‘na tơmeăm kơnía khôi túa lĕm tro Chăm ƀă mơđah tơbleăng tung troăng hyôh măng internet, gum hriăn plĕng, hnê hriâm, mơđah tơbleăng ƀă tơdjêp ƀă tơmối lâp plâi tơnêi tung tơnêi ƀă lâp plâi tơnêi.

 

Tiô mâu khu tê mơdró, tơdroăng râng chêng tơmối ôh tá xê to kong kế mê ối cho mâu tơdroăng hơ’muăn khôi túa lĕm tro peăng pa rŏng rêm tơmeăm ki kơnía. Ing víu ngăn kố, khôi túa lĕm tro Chăm ôh tá xê to tơmeăm kơnía git mê kal rak vế mê dế chiâng tơdroăng ki tơ’lêi hlâu vâ mơjiâng mâu tơmeăm ôm hyô ki phá tơ-ê, pêng păm tơdroăng ki châ hlo châ tâ. Pôa Alain Nguyễn, Kăn pơkuâ Khu pơtê Hoàn Mỹ, kong pơlê Khánh Hòa tối:

“Mơ’no liăn a kong pơlê Khánh Hòa hiăng 10 hơnăm, rế hía rế hlo ki kơnâ, khôi túa lĕm tro Chăm gum ngin ai mâu tơdroăng vâ hơ’muăn. Xua mê, ngin khên tơnôu vâ mơđah tơbleăng khôi túa lĕm tro Chăm, ing mê, mơjiâng mâu tơmeăm ôm hyô khôi túa lĕm tro mâu hdrông kuăn ngo. Ôh tá xê troh Việt Nam bu hum têa kơxĭ, ôh tá xê to ai kâ hiăng hôm mê cho thế khôi túa lĕm tro vâ vâi ti tăng plĕng, vâi vêh hơ’muăn ăm kuăn cháu vâi ’’.

 

Mâu ngế ki rơkê mơnhên, pơhlêh xúa kŏng ngê̆ dế po rôh tơ’lêi djâ tơmeăm ki kơnía khôi túa lĕm tro Chăm troh achê tâ ƀă tơmối ing mâu xiâm rêi kŏng ngê̆ măng internet tơdjâk tơdjêp dêi pó rơxông nếo. Laga, vâ mơhnhôk tơmối ai tơdroăng kal vâ châ ‘nâi khôi túa lĕm tro trâu hơngế, pơhlêh xúa kŏng ngê̆ măng internet thế rơtế mơdêk ki dâi lĕm mơngế pêi cheăng. Khu hnê mơhno, ngế pêi ôm hyô ƀă pơlê pơla pêi pro tơmeăm ki kơnía kal châ hbrâ tơdroăng ‘nâi klê, túa ki vâ pơtâng tối trâu hơngế khôi túa lĕm tro troh ƀă tơmối.

Phŏ yăo sư, Tiê̆n sih Ngô Văn Doanh, ngế pêi cheăng tung Hô̆i đong Tơmeăm kơnía khôi túa lĕm tro tơnêi têa mơnhên:

“Krá ‘na kih thuât mê cho hôm ‘nâng, tơ’lêi hlâu ăm mơđah tơbleăng, lĕm tro, rĕng. Laga kal khât thế hlê plĕng mâu ki kơnâ khôi túa lĕm tro, tơdroăng ‘nâi klê iâ mê bu tối tơdjuôm tê. Ki má lối cho tơmối a kong têa ê, drêng vâi mot akố, tơdroăng ‘nâi klê tơmối hiăng tơ-ê, ôh tá xê to prôk lăm hêi tê, mê vâi ối ai tơdroăng ‘nâi klê  tâ tá ngế hnê mơhno’’.

Pakĭng tơdroăng mơdêk ki dâi lĕm tơmeăm ôm hyô khôi túa lĕm tro, tơdroăng po kơchơ tơmối lâp plâi tơnêi ƀă mâu tơmeăm ki phá krê xuân kal châ tơmâng hên tâ. Môi troăng prôk nếo châ tơmâng má  môi cho mơnhông mơdêk ôm hyô Halal ƀă khôi túa lĕm tro Khôp Islam Chăm.

 

Tiô mâu ngế hriăn plĕng, rơtế ƀă tơdroăng ki thăm hên tơmối troh ing Trung Đông ƀă mâu kong têa khôp Islam, tơdroăng mơjiâng mâu tơdroăng mơdró châ pơkâ Halal tơdjêp xúa mâu tơmeăm khôi túa lĕm tro Chăm kô po tơ’nôm tơnêi ki rơlối mơnhông ăm kơvâ ôm hyô. Ngoh Huỳnh Thanh Tâm, Hô̆i Dân tộc học và Nhân học Pơlê kong kân Hồ Chí Minh mơnhên:

“Mơhé, pơlê pơla mơngế khôp Islam a Pơlê kong kân Hồ Chí Minh ôh tá kơdrâm laga kố cho tíu xiâm cheăng kâ má môi dêi lâp tơnêi têa, dế mơhnhôk hên khu mơ’no liăn cheăng, tơmối ing Trung Đông kô chiâng xúa mâu tơdroăng mơdró ôm hyô Halal, ƀă khôi túa lĕm tro Khôp Islam Chăm tung pơlê kong kân Hồ Chí Minh’’.

 

Ƀă Khánh Hòa – kong pơlê ai hên Thôt Chăm ki má môi rơtế pơlê pơla mơngế Chăm rêh ối hiăng ton - rak tơmeăm ki kơnía đi đo pêi pro ƀă hnoăng ki xiâm dêi pơlê pơla. Jâ Thái Thị Lệ Hằng, Kăn pơkuâ Khôi túa lĕm tro, Tơ’noăng Ivá ƀă Ôm hyô kong pơlê Khánh Hòa tối, drêng kuăn pơlê tơdrêng veăng rak ƀă mơnhông ki kơnâ khôi túa lĕm tro, tơmeăm ki kơnía ôh tá xê to rak mê ối mơjiâng cheăng pêi krá tơniăn ing mơnhông ôm hyô.

“Ti lâi pin ôh tá rak vế, ôh tá mơnhông mâu ki kơnâ khôi túa lĕm tro vâ tơmối ôm hyô troh Khánh Hòa vâi tối akố ai pơlê pơla mơngế hdrông kuăn ngo Chăm, pêng păm khôi túa lĕm tro hdrông kuăn ngo, ai hên tơmeăm ôm hyô ki má môi vâ châ tâ châ hlo? Ing mê, hnê hriâm ki kơnâ vâi krâ nah, mâu tơdroăng khôi túa lĕm tro cho hía lôi kô chiâng rak’’.

Kô chiâng hlo, tung chal xúa kŏng ngê̆ măng internet, rak vế khôi túa lĕm tro Chăm ôh tá rak mê cho rak mâu ki kơnâ dêi tơdroăng rôh ton nah cho mơjiâng ivá nếo ăm tơmeăm ki kơnía. Drêng kŏng, mơngế ‘nâi klê ƀă pơlê pơla rơtế prôk, khôi túa lĕm tro Chăm kô ôh tá xê to rak mê ối chiâng tơdroăng mơnhông ôm hyô, gum mơjiâng kơvâ kơmăi kơmok khôi túa lĕm tro ƀă mơđah tơbleăng um méa Việt Nam troh ƀă lâp plâi tơnêi.

 

Tơplôu: A Sa Ly/VOV Tây Nguyên

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC