VOV4.Sêdang - Ô vâi krâ nho\ o [ă pú hmâ! Hiăng lối 30 hnăm kố, [ơrô khăm pơlât [ă hlá nhâ loăng dêi [ok thái pơkeăng Đinh Văn Ấp, hdrông kuăn Hrê, a pơlê kong kơdrâm Plêi Ku, kong pơlê Gia Lai hiăng chiâng tíu ki hmâ, khăm pơlât tê kơtê ăm mâu ngế kơtiê [ă mâu hdrông kuăn ngo. Poâ ôh ti xê kum hên ngế châ rak dêi ivá mo le#m mê ối pro ăm tơdroăng sôk ro loi tơngah ‘na tơdroăng ki kơnía git tơniăn le#m dêi tơdroăng rêh ối ăm mâu ngế ki châi ta mo ki pôa hiăng pơlât. {ai chêh dêi Nguyễn Thảo, ngế chêh hla tơbeăng cheăng tung Rơ’jiu Việt Nam ai mơnhên tối ‘na tuăn tơmiât dêi ngế [ok thái pơkeăng kố.

                 {a\ poâ Hoàng Anh Phố, kot mâ hơnăm 1957, ối a troăng Phan Đình Phùng, pơlê kong kơdrâm Pleiku [ă thái pơkeăng Đinh Văn Ấp ôh tá xê to thái pơkeăng ki châ nhuo#m má môi, mê ối cho ngế ki kum poâ hên má môi. Poâ Phố tối ăm ‘nâi, kơtăn kố 20 hơnăm, poâ châi troăng klêa râ ó. Kơdrâi re#ng hlâ há, môi ngế poâ păn roăng che#m mơ’rêh 3 ngế kuăn ối ku\n, tơdroăng cheăng ti tơniăn ôh há, poâ Phố ôh tá ai liăn vâ pơlât. Mơhúa khât, ‘nâi troh kơbong pơlât dêi thái pơkeăng Đinh Văn Ấp, mê poâ Phố hiăng châ pơlât prêi le#m, pơtối pêi cheăng păn roăng che#m mơ’rêh dêi kuăn ‘ne#ng. Hên hơnăm hiăng hluâ, kuăn hiăng kân, tơdroăng rêh ối kơdroh iâ tơdroăng ki pá puât, poâ Phố xuân ôh tá la lâi hiêt hnoăng ki mơngế thái pơkeăng hdrông kuăn ngo Hrê hiăng kum pơlât poâ mo le#m môi tiah nôkố. Poâ Hoàng Anh Phố tối: Drêng á châi, á ối koi châ plâ khế, kâ tơmeăm ôh tá lo\n, ôh tá kâi pêi cheăng. Poâ tâ châi ôh tá kâi lăm pêi cheăng, ôh tá ai liăn roê pơkeăng tơ’nôm, poâ ối ăm tơ’nôm liăn nếo. Troh nôkố á hiăng mo le#m, hiăng kâi pêi cheăng. Á mơnê hên ‘nâng, hâk vâ ‘nâng [ok thái pơkeăng. A púi tơngah, thái pơkeăng Đinh Văn Ấp đi đo mo dâi vâ pơtối pơlât ăm mâu ngế kơtiê mơtiah á.

Xuân pá puât mơtiah mê há, hiăng vâ chê 30 hơnăm kố jâ Nguyễn Thị Mai Hương kot mâ hơnăm 1934, ối a thôn Pleiku Rôh, bêng Yên Đổ, pơlê kong kơdrâm Pleiku, đi đo troh khăm pơlât a thái pơkeăng Đinh Văn Ấp. Apoăng, jâ Hương châi hveăn kơxo# 7, rơkong tơvê, kơxêng rơkong ‘răng, pá puât tung tơdroăng ôu kâ. Pơrea\ng kố ối pro jâ pá puât tung prôk lăm, đi đo kơtong, ôh tá kâi pêi cheăng. Drêng châ pơlât prêi, pơtối châi kơxêng tung châ xua hơnăm hiăng krâ, jâ Hương pơtối pơlât tê kơtê rêm hâi. Thái pơkeăng Đinh Văn Ấp hiăng chiâng mơngế ki kum jâ kân k^n, cho mơngế nho\ng o xiâm dêi jâ Hương:Sap hâi trâm nho\ng Ấp, mê tơdroăng châi hiăng châ pơlât prêi. Nôkố pâk trum ôh tá xo liăn, trum xuân ôh tá xo liăn, liăn pơkeăng xuân ti xo ôh há: Mêh hơ-ui khât mâu ngế kơtiê. Meh ối ai ivá to\ng kum ki klâi mê meh to\ng kum hlối. A nếo prêi le#m, rơpo\ng meh hâk vâ [a\ a há. Pá puât mê meh ăm phái, ăm kơ-[a\n tơxông, kơchâi plâi pôm tung kơdrum, meh xuân lâk, meh ăm. Hơnăm ki lâi xuân ăm mơtiah mê.

                 Rơnêh tung môi rơpo\ng hdrông kuăn ngo Hrê a Quảng Ngãi, thái pơkeăng Đinh Văn Ấp cho hok tro peăng hdroh ki rơkê châ rah xo hriâm a hngêi trung hnê mơjiâng thái cô kơpong kong ngo rơxông tơplâ xâ Mih nah. Nôkố, [a\ púi tơngah pơlât mâu ngế tamo châi to\ng kum mơngế, poâ hiăng pâ hriâm kơvâ pơlât pơrea\ng [a\ pơkeăng rêi hlá nhâ. Poâ Đinh Văn Ấp tối ăm ‘nâi, tung 30 hơnăm ngăn pơkeăng [a\ pơlât a Gia Lai ôh tá la lâi poâ hiêt rơkong hnê pơchân dêi mâu [ok thái pơkeăng ki hneăng hdrối nah [a\ rơkong pơchân tối dêi Poâ Hồ ‘’Ngăn mâu ngế ki tamo châi thế rak ngăn mơtiah nôu rak ngăn dêi kuăn ‘ne#ng’’: {a\ á, tơdroăng cheăng to\ng kum mơngế cho má môi ‘nâng. Pơlât tá hiâm mơno dêi tơná, ăm pơkeăng tơtro, ôh tá xê xua pơkeăng kơnâ mê ôh tá ăm, ôh tá xê pơkeăng ki kố kơnâ liăn mê ăm hên tâ, pơrea\ng ki lâi ăm ôu pơkeăng ki mê. Pêi ‘na kơvâ ngăn pơkeăng [a\ khăm pơlât [a\ pơkeăng rêi hlá nhâ thế pâ dêi pó, pâ rơkong Hải Thượng pơchân tối a nah, pơchân tối á, tơchên tơdroăng ‘na ngăn pơkeăng, thế ai hiâm têm rơpiât, rơkê tu\m túa, trâm dêi pó ngăn dêi rơpó mơtiah nho\ng o, mơhriâm tơdroăng ki le#m tro vâ chiâng mơngế ki le#m, hriâm ‘na pơkeăng nếo tơtro.

                 Lối 30 hơnăm pêi ‘na kơvâ ngăn pơkeăng [a\ pơlât a Pleiku, pak^ng tơdroăng ki le#m tro pơlât mâu ngế ki châi tamo, thái pơkeăng Đinh Văn Ấp ối hnê hên hok tro, rơtế veăng pơlât kum kuăn pơlê. {a\ ‘na hiâm mơno ngăn pơkeăng xuân cho tơdroăng ki apoăng ki tâi tâng mâu thái pơkeăng, hok tro poâ thế hlê ple#ng. Ngoh Trần Tiến Sỹ, kot mâ hơnăm 1966, khu ki cheăng tung kơvâ ngăn pơkeăng, pơlât [a\ pơkeăng rêi hlá nhâ pơlê kong kơdrâm Pleiku, hok tro dêi poâ Đinh Văn Ấp tối ăm ‘nâi: Trâm thái pơkeăng Đinh Văn Ấp, tơdroăng ki apoăng á hriâm a thái pơkeăng mê cho hiâm mơno [a\ tơdroăng cheăng. Thái pơkeăng Đinh Văn Ấp hiăng hnê mơhno, hnê mơhriâm túa tơdah, rak ngăn mâu ngế tamo châi. {a\ tơpui pơlât mâu ngế tamo châi tiu tơdroăng Poâ Hồ hnê, mê cho hiâm mơno [a\ tơdroăng cheăng, hriâm tơdroăng ki le#m tro dêi thái pơkeăng. Ngin châ thái pơkeăng Đinh Văn Ấp pơchân, thế ngăn mâu ngế tamo châi kơtiê mơtiah nho\ng o tung rơpo\ng hngêi, vâ tơdah [a\ hơlêm [a\ tơdroăng ki châi dêi mâu ngế tamo châi. {a\ kal mơ-eăm pơlât tơtro vâ kơdroh tơdroăng châi tamo ăm mâu ngế tamo châi, pơlât mâu ngế tamo châi [a\ hiâm mơno dêi mâu ngế [ok thái pơkeăng.

                 Dế nôkố, mơhé hiăng 85 hơnăm, laga rêm hâi thái pơkeăng Đinh Văn Ấp xuân ối mo dâi, lôu péa khăm pơlât tơdah [a\ pơlât ăm mâu ngế kơtiê ki tamo châi. {a\ poâ, tơdroăng khăm pơlât cho tơdroăng ki kân má môi. Mơngế thái pơkeăng pơlât to\ng kum mâu ngế ki tamo châi, ôh tá xê to pơlât ăm mâu ngế tamo châi mo le#m, mê ối kum ăm vâi loi tơngah ‘na mâu tơdroăng ki le#m tro dêi tơdroăng rêh ối./.

A Sa Ly tơplôu