Pêi chiâk xúa kơmăi rơxông nếo – cho troăng pêi dêi Tây Nguyên – Hâi 1 lơ 02.11.2015
Thứ hai, 00:00, 02/11/2015

VOV.Sêdang - Mâu kong pơlê kơpong Tây Nguyên nếo po klêi Hneăng hôp Đảng [o# tung khế 10 hdrối kố nah. Pák^ng mâu tơdroăng ki xiâm dêi rêm kong pơlê, mê troăng hơlâ tơdjuôm tung mơnhông mơdêk cheăng kâ kơpong Tây Nguyên pơrá tối rơdêi hnoăng mơnhông mơdêk pêi chiâk deăng tiô chal nếo nôkố. Khu chêh hlá tơbeăng cheăng tung Rơ’jiu Việt Nam a Tây Nguyên ai chêh tối tơdroăng mê.

 Tơbleăng tơdroăng kal kí hneăng hôp Đảng [o# mâu kong pơlê ăm hlo, Lâm Đồng cho tíu ki má môi a kơpong Tây Nguyên hiăng mơnhông mơdêk cheăng kâ ó má môi tung hneăng cheăng hiăng hluâ a kơpong, châ lối 14%. Pêi chiâk deăng xúa kơmăi kơmok rơxông nếo a kong pơlê Lâm Đồng hiăng mơnhông mơdêk ó rơdêi, kum dâng 1 kơpêng 3 chiâng kơnâ, kum mơnhông mơdêk kơvâ pêi chiâk deăng kong pơlê vâ chê 8,5%, châ péa xôh tâng pơchông [a\ lâp tơnêi têa. Kố cho tơdroăng ki má môi dêi kong pơlê Lâm Đồng châ pôa Nguyễn Thiện Nhân, Kăn cheăng tung Khu xiâm kal kí, Kăn xiâm hnê ngăn Vi[an Mât tra#n Tơnêi têa Việt Nam khe#n kơdeăn drêng veăng hôp [a\ xông tơpui a hneăng hôp Đảng [o# kong pơlê pơla kố nah: Ki nhên khât pêi chiâk deăng a kong pơlê Lâm Đồng tung pơla kố nah cho vâ mơnhên châ tơ-[rê dêi túa pêi cheăng mơnhông tơtêk nếo. Tơdroăng pêi chiâk deăng dêi kong pơlê Lâm Đồng xông tơtêk má môi lâp tơnêi, ôh tá xê xua hên liăn ngân, xua mâu tơdroăng ki ê. Xúa khoa hok kih thuât tung pêi chiâk deăng cho má môi tung mơnhông tơtêk pêi chiâk deăng dêi kong pơlê Lâm Đồng; hdrê nếo, dâi le\m, pêi lo hên kế tơmeăm khoăng, túa rak ngăn tiô rơxông nếo, kơmăi kơmok tôh têa kế tơmeăm khoăng tung chiâk deăng tiô rơxông nếo. Tơru\m khu tê mơdró [a\ rơpo\ng kuăn pơlê pêi chiâk deăng, [a\ tơru\m pơla mâu rơpo\ng kuăn pơlê, mơjiâng khu tơru\m cheăng tiô troăng nếo. Pin kal mơ-eăm vâ lối tơdế kơxo# rơpo\ng kuăn pơlê pêi chiâk deăng, pơlê pêi cheăng tiô túa tơru\m cheăng, khu pêi chiâk deăng vâ mơdêk pêi lo kế tơmeăm khoăng dêi mâu rơpo\ng, tơdroăng ki krá tơniăn, tơbriât cheăng dêi kơvâ pêi chiâk deăng [a\ pơlê pêi chiâk deăng tiô rơxông vâi krâ nah dêi kong pơlê Lâm Đồng.

2-11 Nguyen Thien Nhan.jpg

Pôa Nguyễn Thiện Nhân, Kăn xiâm hnê ngăn Vi[an Mât tra#n Tơnêi têa Việt Nam xông tơpui a hneăng hôp



2-11 hoa.jpg
Tơmối lăm ngăn kơdrum reăng

Ối achê kong pơlê Lâm Đồng, Dak Nông cho kong pơlê pêi chiâk deăng. Kơnôm thăm pêi cheăng tiô khoa ho\k kih thuât tung pêi chiâk deăng, 5 hơnăm kố nah, ki kơnâ dêi kế tơmeăm khoăng pêi lo ing chiâk deăng dêi kong pơlê hiăng tâk 45 rơtuh tâk 70 rơtuh dollar môi hectar, kum thăm pêi lo liăn rêm pơ’leăng mâ mơngế tâk vâ chê 36 rơtuh 500 rơpâu liăn, tơkâ hluâ 9 rơtuh liăn tâng pơchông [a\ tiô pơkâ. Hneăng hôp Đảng [o# kong pơlê Dak Nông mơnhên pêi chiâk deăng xúa kơmăi kơmok rơxông nếo cho môi tung 3 tơdroăng ki xiâm kal tơku\m mơ’no liăn mơnhông mơdêk tung la ngiâ kố. Kố xuân cho tơdroăng hnê mơhno dêi pôa Đinh Thế Huynh, Kăn cheăng tung khu xiâm kal kí, Kăn pơkuâ ‘na pơtâng tối mơhnhôk kuăn pơlê tơnêi têa drêng veăng hôp [a\ xông tơpui hnê mơhno hneăng hôp Đảng [o# kong pơlê. Pôa Đinh Thế Huynh tối rơdêi, Dak Nông ối hên kế tơmeăm khoăng vâ mơnhông mơdêk, tơnêi tơníu, kong kế, tơmeăm khoăng tung kơdâm tơnêi, kal châ mơnhông tơtêk châ tơ-[rê. Tung mê, kal thăm xúa khoa hook kih thuât, thăm tơbriât cheăng kâ, ki má lối kế tơmeăm khoăng pêi lo ing chiâk deăng dêi kong pơlê, môi tiah tiu, kơphế, kơxu; xúa ki rơkê dêi khoa hok kih thuât kơmăi kơmok tung pêi chiâk deăng vâ pêi lo hên kế tơmeăm khoăng, dâi le\m, ivá tơbriât cheăng dêi kế tơmeăm khoăng pêi lo ing chiâk deăng. Mê xuân cho pói tơngah dêi kuăn pơlê kong pơlê [a\ Đảng [o# kong pơlê tung hneăng cheăng nếo. 
2-11 cafe.jpg

Pôa Đào Duy Tân, ối a cheăm Nhân Cơ, tơring Dak Rlâp, kong pơlê Dak Nông tối: A ‘nâi hneăng cheăng kố ai hên ngế ki rơkê cheăng, a pói tơngah pro tiah lâi kum kong pơlê mơnhông mơdêk, ki má lối kuăn pơlê pêi chiâk deăng; pro tiah lâi vâ kuăn pơlê hmiân tuăn pêi chiâk deăng, yă kế tơmeăm khoăng tơniăn.

            A peăng kơnho\ng kơpong Tây Nguyên, cho tíu ki tơru\m cheăng tê mơdró pơla pái kơpong tơnêi têa Đông Dương, tơ’lêi tung cheăng kâ, ai tíu tê mơdró [a\ kong têa ê, laga kong pơlê Kon Tum xuân mơnhên, pêi chiâk deăng cho troăng prôk ki kô châ tơ-[rê má môi. Veăng hôp [a\ tơpui tơno hnê mơhno hneăng hôp Đảng [o# kong pơlê Kon Tum, jâ Nguyễn Thị Kim Ngân, Kăn cheăng tung Khu xiâm kal kí, Kăn pho\ hnê ngăn ngăn Kuo#k ho#i pơkâ thế tung la ngiâ kố ah, kong pơlê kal pêi pro tơtro tơdroăng hơ’lêh cheăng kâ [a\ hơ’lêh pêi chiâk deăng dêi kong pơlê, vâ mơjiâng pro, xúa kơd^ng [a\ châ tơ-[rê mâu kế tơmeăm khoăng, vâ thăm mơnhông cheăng kâ [a\ hlối rak vế kong prâi, kong kế; mơnhông mơdêk pêi chiâk deăng, pêt kong, păn ká xi xo\ng tiô troăng pêi lo hên kế tơmeăm khoăng ki vâ tê; tơtro\ng pêt mâu loăng pơkeăng kơnía git [a\ păn mơnăn mơnoâ; păn ká xi xo\ng tung long têa hngêi kơmăi on tơhrik; thăm rơkê tung xúa tơnêi [a\ kong.

            Đăi tươ\ng Trần Đại Quang, Kăn cheăng tung khu xiâm kal kí, Kăn xiâm pơkuâ Ko\ng an, Kăn pơkuâ hnê mơhno cheăng Tây Nguyên veăng hneăng hôp [a\ hnê mơhno hneăng hôp Đảng [o# 2 kong pơlê Dak Lak, Gia Lai, pôa Trần Đại Quang tối rơdêi troăng mơnhông mơdêk pêi chiâk deăng tiô troăng kơmăi kơmok. Tiô Đăi tươ\ng tối, péa kong pơlê kố cho ai hên kế tơmeăm khoăng vâ mơnhông mơdêk, tơnêi bazan, tung hneăng cheăng la ngiâ kal tơku\m pơkuâ, hnê mơhno mơ’no liăn cheăng pêi chiâk deăng, xúa ki rơkê dêi khoa ho\k – kơmăi kơmok tung pêi chiâk deăng, tê mơdró vâ thăm pêi lo hên kế tơmeăm khoăng, dâi le\m, ivá tơbriât cheăng dêi kế tơmeăm, thăm re\ng mơjiâng thôn pơlê tiô troăng nếo. Po rơdâ troăng hơlâ kố, pôa Trương Phước Anh – Kăn pơkuâ ‘na pêi chiâk deăng [a\ mơnhông mơdêk thôn pơlê kong pơlê Gia Lai tối ăm ‘nâi: Tung la ngiâ ah, kơvâ pơkuâ ngăn ‘na pêi chiâk deăng thăm pơtâng tối, thăm hlê ple\ng, pro môi tuăn [a\ kho\m mơ-eăm tung pêi tơdroăng kal kí, dêi khu tê mơdró [a\ kuăn pơlê tung pêi pro hnoăng cheăng hơ’lêh kơvâ pêi chiâk deăng tiô túa pêi lo kế tơmeăm khoăng ki kơnâ [a\ mơnhông mơdêk krá tơniăn [a\ mơjiâng thôn pơlê tiô troăng nếo. Séa ngăn, hơ’lêh, tơ’nôm mâu pơkâ kơvâ tiô troăng tơ’lêi tung kơchô tê mơdró; pơkâ túa cheăng [a\ tơru\m [a\ kơchô tê mơdró ing mâu khu tê mơdró [a\ mâu khu ki roê kế tơmeăm khoăng; thăm xúa khoa hok  kơmăi kơmok, pêi cheăng [a\ kơmăi kơmok tâi tâng; mơjiâng [a\ tơ’nôm hdrê pêt, mơnăn păn ki kơnâ liăn dêi kong pơlê [a\ tơtro [a\ kong prâi hơ’lêh.

            Hneăng hôp Đảng [o# mâu kong pơlê tung kơpong Tây Nguyên châ tơ-[rê hên tu\m túa; ing tơku\m po, tơdroăng xiâm dêi mơ-éa kal [a\ mơngế pêi cheăng hneăng cheăng nếo. Ai môi tơdroăng nếo, phá tơ-ê mê cho: tâi tâng mâu kong pơlê tung kơpong pơrá kơdroh túa pơkâ mơnhông tơtêk, iâ tâ tâng pơchông [a\ hneăng hdrối, bu a kơlơ 7,5 troh 9%. Tơdroăng hơ’lêh kố kum mơhno troăng mơnhông nếo ‘’Hrá la ga tơniăn kâk’’ dêi tơdroăng cheăng kâ, tung hneăng cheăng nếo kố tơtro\ng to ‘na pêi chiâk deăng.

A Sa Ly tơplôu [a\ tơbleăng

Tags:

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC