VOV4.Sêdang - Hơnăm 2015, hdró tơdroăng ki kal [ă mâu kong pơlê a kơpong Tây Nguyên drêng tơkêa po rơdâ ‘mâi rơnêu troăng kân Hồ Chí Minh, troăng kân kơxo# 14 hiăng mơjiâng klêi [ă hiăng ăm rơxế kơtâu. Troăng kân hiăng pro klêi, cho troăng ki kal má môi dêi kơpong Tây Nguyên châ tơkâ hluâ tơdrăng [ă mâu kong pơlê a kơpong peăng mâ hâi lo pá hdroh, môi tiah: Bình Phước, Bình Dương, Pơlê kong kân Hồ Chí Minh. Ôh ti xê to pro chiâng ngiâ méa ki nếo ‘na troăng klông, troăng nếo kố ối môi tiah tơdroăng pêi pro hnoăng cheăng kâ ki nếo a kơpong Tây Nguyên ki hiăng ai hên kế tơmeăm ki kơnía git xêh hdrối. Khu chêh hlá tơbeăng cheăng tung Rơ’jiu Việt Nam a kơpong Tây Nguyên ai chêh tối mâu tơdroăng ki hơ’lêh mê dêi Tây Nguyên drêng troăng kân hiăng châ po rơdâ.

Pơxiâm sap pơlê kân Đak Tô, tơring Đak Tô, kong pơlê Kon Tum tiô troăng peăng hdroh tơnêi têa troh a tíu tơkăng kong péa kong pơlê Dak Nông [a\ Bình Phước, troăng kân Hồ Chí Minh tơkâ hluâ kơpong Tây Nguyên xo\n 600 km, hơnăm kố hiăng châ mơjiâng pro troăng le\m kân rơdâ, mơjiâng troăng tơkâ hluâ mâu [a\ng deăng kơxu, tơkâ hluâ mâu kong loăng hngó [a\ tơkâ hluâ mâu kơdrum kơphế [a\ tiu.

            Tung hơnăm, klêi kơ’nâi hên roh chu a pơlê kong kân Hồ Chí Minh, ai drêng chu lăm pôu dêi kuăn, ai drêng chu lăm pơlât, pôa Lý Văn Dũng, 57 hơnăm, ối a tôh kơpho# 1, bêng Trần Hưng Đạo, pơlê kong kơdrâm Kon Tum, kong pơlê Kon Tum hlê ple\ng ki pơxúa dêi troăng kân 4 hơlâ troăng rơxế prôk kố: Á cho ngế kuăn pơlê akố, á đi đo prôk tơkâ hluâ troăng kố. Mâu hơnăm hdrối nah, drêng tá hâi ai troăng kân Hồ Chí Minh, mê troăng kân kố ‘mêi ‘nâng, kuăn pơlê prôk lăm chiâk deăng lơ mâu rơxế pơto tơmối, rơxế kân pơto kế tơmeăm, prôk lăm pá puât. Drêng ai troăng kân Hồ Chí Minh, mê kuăn pơlê sôk ro, ai on tơhrik bâ eăng drô troăng, ai troăng kân le\m rơdâ, mê tâi tâng mâu kơpong kuăn pơlê rêh ối ai tu\m tâi tâng, tâi tâng pơrá tơ’lêi ăm kuăn pơlê, ai tíu tê têa kơxa\ng, têa châu, tơdroăng prôk lăm tơ’lêi hlâu.

            Troăng kân kơxo# 14 cho troăng kân ki ai krâm rơxế kơtâu má môi a kơpong Tây Nguyên, [a\ lối 6 rơpâu roh rơxế ô tô [a\ chât rơpâu rơxế ki ê kơtâu a drô troăng kân kố rêm hâi. Tâi tâng mâu kế tơmeăm khoăng vâ tê ngi kong têa ê pơrá châ pơto, kơtâu drô troăng kân kố, chu a mâu tơraih rơxế a pơlê kong kân Hồ Chí Minh, ki hên kuăn pơlê, rêm hơnăm kô ai môi roh prôk troăng kân kố chu a pơlê kong kân vâ trâm dêi nho\ng o, roê kế tơmeăm khoăng lơ khăm pơlât. Môi hơnăm troăng hiăng kêi đeăng, cho môi hơnăm kum kuăn pơlê prôk lăm tơ’lêi hlâu – kơdroh chôu prôk lăm, môi hơnăm mâu khu tê mơdró pêi lo châ hên liăn. Pôa Đặng Hữu Minh, Kăn pơkuâ Ko\ng ti pêi cheăng tiô rơnó 999, môi tung mâu khu tê mơdró pơto tơmối a pơlê kong kơdrâm {uôn Ma Thuột, kong pơlê Dak Lak tối ăm ‘nâi: Troăng kân hiăng kêi đeăng tâi tâng, klêi kơ’nâi séa ngăn dêi ko\ng ti, mâu roh rơxế kơtâu pơto tơmối, mê hlo châ tơ-[rê ‘nâng. Nah, mơ’no liăn hên hơ’lêh chêng rơxế, nôkố hiăng kơdroh mơ’no liăn roê chêng rơxế dâng 40%. ‘Na roê têa châu, têa kơxa\ng xuân châ kơdroh 30%, mơ’no liăn rơnêu rơxế xuân kơdroh dâng 30% há.

            Ôh tá xê to pro um méa le\m ‘na troăng klông a kơpong Tây Nguyên, troăng kân Hồ Chí Minh hiăng kêi đeăng, cho kum mơnhông cheăng kâ. Klêi kơ’nâi troăng kân ki tơkâ mâu kong pơlê châ rơnêu, mâu khu mơ’no liăn cheăng hiăng troh [a\ kơpong Tây Nguyên hên tâ. A hneăng hôp mơhnhôk mơ’no liăn cheăng a kơpong Tây Nguyên, tơku\m po a khế 5 hơnăm 2015, mâu kong pơlê kơpong Tây Nguyên hiăng mơhnhôk 13 tơdroăng tơkêa bro ki kân, [a\ kơxo# liăn mơ’no lối 16 rơpâu 600 rơtal liăn. Kon Tum, kong pơlê ki hdrối nah troăng kân ‘mêi ‘mâk, đi đo pá puât vâ mơhnhôk khu mơ’no liăn veăng kum cheăng, mê tung hơnăm kố, pơtối châ mơhnhôk troh 7 rơpâu 700 rơtal liăn, hên má môi tung kơpong. Troăng kân hiăng kum mơnhông tơdroăng cheăng kâ mâu kong pơlê, hlo nhên cho troăng kân hiăng châ rơnêu kân le\m rơdâ. Mâu khu tê mơdró a kơpong Tây Nguyên, a Bình Phước, Bình Dương, pơlê kong kân Hồ Chí Minh hiăng khên mơ’no liăn cheăng, roê tơ’nôm hên rơxế vâ pơto mơngế, kế tơmeăm, vâ pêi cheăng kâ, tê mơdró. Pôa Trần Việt Hùng, Kăn pho\ pơkuâ Khu hnê mơhno cheăng Tây Nguyên tối, mơhnhôk mơ’no liăn cheăng a Tây Nguyên hơnăm 2015 vâ mơnhên tơdroăng ki tơtro ing tơdroăng mơjiâng pro troăng kân Hồ Chí Minh, [a\ hiăng ăm phêp rơxế chiâng kơtâu:Tơdroăng ki mơjiâng troăng kân hiăng ăm phêp rơxế kơtâu, gá pro mâu khu mơ’no liăn cheăng [a\ kuăn pơlê [a\ khu kăn pơkuâ mâu kong pơlê Tây Nguyên ai troăng prôk lăm. {a\ khu mơ’no liăn cheăng kô tơmiât vâ pơtối mơ’no liăn lơ lăm a Tây Nguyên hên tâ.

            {a\ pôa Phạm Ngọc Nghị, Kăn hnê ngăn Vi[an kong pơlê Dak Lak mơnhên tối:‘Na tơdroăng cheăng kâ, mê mâu rơxế pơto kế tơmeăm kơtâu tơ’lêi hlâu tâ, ing mê, kế tơmeăm khoăng pêi lo ing chiâk deăng dêi kong pơlê Dak Lak [a\ Tây Nguyên tối tơdjuâm, mê kuăn pơlê xuân châ xúa, kế tơmeăm khoăng châ to kơnâ, tơdroăng tê mơdró drô troăng kân tơ’lêi hlâu, tơdroăng rêh ối kuăn pơlê xuân châ mơnhông tơtêk.

            {a\ kong pơlê Dak Nông, troăng kân Hồ Chí Minh tơkâ hluâ kong pơlê hiăng mơjiâng pro kêi [a\ hiăng ăm phêp rơxế chiâng kơtâu, tung la ngiâ kô pêi lo tơ’nôm liăn ngân ăm tơnêi têa. Pôa Ngô Xuân Lộc, Kăn pơkuâ [ơrô Vi[an kong pơlê Dak Lak tối ăm ‘nâi:

            ‘’Tung hơnăm 2015, kong pơlê hiăng mơhnhôk mâu khu mơ’no liăn cheăng mơjiâng troăng kân ki kal kố, [a\ kơlo liăn mơhnhôk mơ’no vâ chê 2 rơtal dollar. Pák^ng tơdroăng tơkêa pro ki kân ‘na kơmăi kơmok, mê mâu khu mơ’no liăn cheăng ki ê ‘na kơvâ pêi chiâk deăng, pêt kong xuân ai, hiăng [a\ dế po rơdâ mâu tơdroăng tơkêa pro vâ hơnăm 2016 kô pêi cheăng, mâu tơdroăng tơkêa pro kân ‘na păn mơnăn mơnoâ [a\ pêt loăng plâi, ing mê, xuân mơnhên kô kum pêi lo hên liăn ngân ăm kong pơlê, pêi lo tâk lối 1 rơpâu rơtal liăn tâng pơchông [a\ hơnăm hdrối.

            Troăng kân hiăng mơjiâng pro kêi đeăng, tung hơnăm apoăng hiăng châ tơ-[rê cheăng kâ – rêh ối pơlê pơla. Mơni kô ai tơ’nôm tơdroăng hơ’lêh ó rơdêi tâ mê nếo tung mâu hơnăm la ngiâ, drêng hiăng mơjiâng pro kêi troăng kân le\m rơdâ ăm kơpong Tây Nguyên pơtối mơnhông tơtêk ing mâu kế tơmeăm khoăng ki hiăng ai tơ’lêi hlâu dêi tơná.

A Sa Ly chêh [a\ tơbleăng