VOV4.Sêdang - Ô vâi krâ nho\ng o [ă pú hmâ! Dế pơla ối rêh nah, poâ Hồ Chí Minh, kăn xiâm hnê ngăn tơnêi têa pin hneăng apoăng mơhé tá hâi ai môi xôh lăm pôu rêm hdrông kuăn kuăn ngo a Tây Nguyên, la tuăn hiâm Poâ đi đo pâ troh tơdroăng vâ to\ng kum hên ăm Tây Nguyên ‘na rêh kâ ối, kum  tơveăng peăng hdroh rơkê ple#ng, ai hiâm mơno khên tơnôu  xông pơplâ xâ [ă bro tơleăng le#m dêi pơlê pơla, tơnêi têa. {ă mâu kuăn pơlê Tây Nguyên ki tơku\m lăm troh hriâm a peăng kơnho\ng mơhúa châ trâm Poâ, châ hmâng Poâ hnê tối, tơpui tơno, hơ’muăn tối tơdroăng ki sôk ro khât, cho mâu tơdroăng tơmiât ki hên ngế đi đo chôu vế [ă hơ‘mua\n tối ăm dêi kuăn muăn-cháu chái tơná tơmâng [ă hiâm mơno hâk tơngăm. Drêng tơbâ 125 hơnăm hâi kot mâ Poâ Hồ Chí Minh, kăn xiâm hnê ngăn tơnêi têa pin hneăng apoăng, H’Xíu, ngế chêh hla tơbeăng cheăng tung Rơ’jiu Việt Nam a kơpong Tây Nguyên ai [ai chêh ‘’Poâ Hồ đi đo ối tung hiâm mơno kuăn pơlê Tây Nguyên’’, chêh xo mâu tơdroăng ki ối pâ [ă tuăn hiâm dêi mâu ngế kuăn Tây Nguyên drêng hiăng châ trâm Poâ Hồ pâ nhoa#m.

Hiăng 60 hơnăm sap châ trâm Pôa Hồ rup ko\ng, ngế o kơdrâi Rađế hâi ki mê nah [ă nôkố hiăng krâ ai môi ngế cháu tơx^n, la tung tuăn mơno dêi mơngế hriăn chêh pro tơdroăng hơdruê cho nhak sih Linh Nga Niê kơđăm, mâu um méa [ă ki tơviah drêng châ trâm Pôa Hồ xuân ối môi tiah mê. Nhak sih Linh Nga Niê kơđăm hơ’muăn, dê sối tơx^n nah, mơhúa tiô dêi pâ (cho Y Ngông Niê Kơdăm) lăm hriâm a Việt Bắc. Drêng mê nah dế rêh ối tung kong, jâ ối chôu vế peăng ‘na kơpong pro hơkôp ai môi to hngêi ku\n dêi môi ngế pôa krâ. Hmâ [ă vâ xah hêi [ă vâi o tơx^n [ă hmâ ăm vâi o tơx^n kơ [ăn ke\o, plâi. Drêng mê nah, jâ ôh tá ‘nâi pôa mê cho kơbố, ta troh kơ’nâi mê nếo ‘nâi mê cho Pôa Hồ. Nhak sih Linh Nga Niê Kơdăm hơ‘mua\n: Hơnăm 1955, tung môi rôh têt dêi Kuo#k ho#i, ai krếo tâi tâng mâu rơpo\ng troh veăng kâ têt tơchuôm [ă dêi pó a môi kơxêi măng mê Pôa Hồ troh. Pôa kơ êng á, ê …Y Ngông, mê êh kuăn kơdrâi Rađế e\?‘’, klêi mê Pôa ru\p ko\ng [ă a môi tiah mâu hiăng kân há. Dế mê nah pâ a nếo tối ăm á ‘nâi, mê cho Pôa Hồ, kăn xiâm dêi tơnêi têa pin, kăch măng pin, drêng mê á nếo ‘nâi mê cho Pôa Hồ, 3-4 hơnăm a ối tung kong ôh tá ‘nâi mê cho Pôa Hồ, bú hlo môi tiah môi ngế pôa dêi tơná tê, Pôa mơjo pâ kơ nho\ng o ‘nâng yôh, pâ kơ mơngế. Nôkố nếo pâ, mê cho pôa ki ối pák^ng têa kuăn. Nôkố a ngăn mâu um méa ki mê, a ôh tá tơmiât dêi tơná châ hơniâp ro tiah mê, a sôk ro khât hiăng châ trâm Pôa.

Tuăn tơche#ng tơmiât dêi ngế o kơdrâi 6 hơnăm hâi ki mê nah kô ôh tá châ ai tâng jâ ôh tá châ ngăn mâu um méa dế ối tơx^n a Việt Bắc, châ môi ngế chêh hla tơbeăng mơngế Pơhlăng chêh ‘măn. Jâ kơdrâ khât [ă chiâng tơviah drêng hlo um tơná ối tơx^n châ ‘nân achê Pôa, châ Pôa ăm ke\o, thăm nếo châ pôa pin. {ă jâ, mê cho tơdroăng ki tâ hơniâp ro ki jâ ôh tá la lâi kâi piu.

Pôa Rơ-ô Y Đô, mơngế Jarai, ối a [uôn Mghăn, cheăm C|ư Pui, tơring Krông Bông, kong pơlê Dak Lak xuân ối chôu vế mâu rơkong dêi Pôa lăm pôu khu mố đo#i Tây Nguyên hbrâ vâ lăm tơplâ kum kong têa Lếo. Pôa ối chôu pâ tung tuăn, hơnăm 1957, khu lêng dêi pôa dế pro đông a Nghệ An, mê tâng ai rơkong krếo thế klâ pro 2 khu hbrâ vâ lăm tơplâ a kong têa Lếo. Drêng mê, khu lêng châ tơdah Pôa Hồ troh [ă Pôa hlối mơhnhôk mâu nho\ng o mơ-eăm. Pôa kơ-êng rêm ngế mâu tơdroăng, tơmâng khât troh tơdroăng kâ hmê, hmân ếo sap, troh hiâm tuăn dêi rêm ngế [ă ‘na pơlê pơla, tối pơchân mâu vâi ngoh, vâi o mâu lêng thế xâp ếo tơtô,  rak vế ivá mo le#m [ă mơ-eăm tơplâ. Tơdroăng mê pro ngế ki lâi xuân chiâng [riê, rơrêk lo têa mâ. Pôa Rơ-ô Y Đô hơ’muăn: Môi rôh Pôa Hồ lăm pôu mâu mố đo#i Tây Nguyên, Pôa êng ‘’Mố đo#i Tây Nguyên kâ hôm phâi? Sâp hmân ếo hôm tơtô? Mâu vâi tăm hôm pâ dêi peăng hdroh há? ‘’. Klê mê, Pôa tơpui tơno [ă tăm Giáp. Tu\m tơdroăng ki Pôa tối cho tơdroăng ki vâ bro tơtô ăm khu mố đo#i, klêi mê hmân ếo xâp. Drêng mê ngin chiâng [riê rơrêk lo têa mâ, [ă hlối pâ troh rơkong ki Pôa tơpui, tơhrâ [ă Pôa prôk vêh peăng hdroh cheăng ăm tơnêi têa, cho vâ pê klêi hnoăng cheăng pơcháu.

Tơdroăng le#m ki Pôa Hồ, pôa ôh tá pro dêi châ krip, mê Pôa cho mơngế pú hmâ, achê [ă mâu nho\ng o, môi tiah tơdroăng mơhnhôk hiâm tuăn, kum pôa Rơ-ô Y-Đô [ă mâu khu mố đo#i Tây Nguyên môi hiâm mơno tơplâ [ă kho\m châ [lêi. Klêi kơ’nâi mê, drêng lăm tơplâ a tíu tơplâ H9 (a tơring Krông Bông nôkố), pôa Rơ-ô Y Đô  xuân đi đo chôu vế rơkong dêi Pôa Hồ hnê, tơplâ xua pơlê pơla, xua vâ to\ng co peăng hdroh pâ mơjio.

Mâu ngế kuăn dêi rêm hdroâng kuăn ngo Tây Nguyên, mơhé hâi châ trâm Pôa Hồ la tung hiâm mơno rêm ngế xuân ai Pôa.  Ngoh Y Kuet Liêng, mơngế Mơnông, ối a [uôn Krong, cheăm Ea Trul, tơring Krông Bông, kot mâ tung mâu hơnăm tơnêi têa hiăng châ tơleăng le#m, bú châ ‘nâi Pôa ing rơkong hơ‘mua\n tối, mâu tơdroăng hơ‘muăn mê bú hlo Pôa tung um tivi, hla mơ-éa, hla tơbleăng tê. La drêng châ kơ êng ‘na Pôa, mâu tơdroăng ki rơrêk tung hiâm mơno ngoh chiâng ai xêh tơdroăng hâk tơngăm [ă nhoa#m pâ. Ngoh Y Kuet Liêng tối: A kot mâ drêng tơnêi têa hiăng châ tơleăng le#m, [ă hâi châ trâm Pôa Hồ, la a pâ nhoa#m kơ Pôa Hồ, xua Pôa cho kăn xiâm ki rơkê má môi dêi tơnêi têa. A púi vâ châ hriâm ing mâu tơdroăng ki ku\n má môi tung pơla rơxông Pôa ối rêh nah, xua mê tung tơdroăng rêh ối, tơdroăng tơru\m [ă kuăn pơlê [ă tâi tâng tung rơpo\ng hngêi tơná, a đi đo xo túa rêh ối ki le#m dêi Pôa [ă pro troăng rơhlâ vâ hriâm [ă hnê dêi kuăn ‘ne#ng, kue#n cháu, kum mâu ngế ki rêh ối rơtâ tá dêi tơná.

Tung rơpo\ng hngêi Y Kuet Liêng, um méa Pôa Hồ châ pro le#m, krâ a tơdế hngêi. Ngoh xuân púi vâ châ hriâm tâp túa rêh ối ki le#m tro dêi Pôa, kum mâu ngế ki rêh ối rơtâ tá tơná [ă hnê mâu kuăn cháu hriâm pêi pro tiô troăng tơdjâ ki le#m tro dêi Pôa.

Mơhé Pôa Hồ hâi môi xôh lăm troh a Tây Nguyên, hên ngế kuăn dêi Tây Nguyên hâi châ trâm Pôa, la tung hiâm mơno rêm ngế kuăn pơlê, mâu tơdroăng ki le#m ăm mâu ngế xuân u ối. Pôa Hồ xuân ối rêh tung hiâm mơno mâu ngế Tây Nguyên.

Gương tơplôu