VOV4.Sêdang - Môi tiah hiăng hên hdroh ngin tơbleăng, rơchoâ long têa Krông Pač thượng, kong pơlê Dak Lak cho tơdroăng tơkêa ki kân, kơxô̆ liăn ‘no lối 4.400 rơtal liăn, la trâm hên tơdroăng ki ôh tá tơniăn mê klêi kơ’nâi 12 hơnăm tơbleăng, xuân ai ôh tá iâ mâu tơdroăng ki xơpá, tơvâ tơvân. Ki xơpá kân má môi dế nôkố cho hnoăng cheăng ‘mâi xĕn kuăn pơlê, vêh pro pơlê nếo. Mâu ngế ki rơhêng vâ lăm troh mê tá hâi ai tíu vâ ối, ngế ki hiăng lăm ối, mê ôh tá hmiân tuăn ‘na tơdroăng rêh ối nếo. Tung pơla mê, hên tơdroăng ki rơ-iêo dế vâ chê trâm.

Pôa Vàng Seo Pao cho môi tung mâu rơpŏng ki apoăng a kơpong long têa Krông Pách thượng cheăm Čư San, tơring MDrak lăm troh ối a pơlê nếo kơxô̆ 1, cheăm Čư Êlang, tơring Ea Kar, kong pơlê Dak Lak. Pôa Pao châ pôk pro kăn phŏ thôn pơtân tung pơla tơkôm mơjiâng thôn khât. Pôa ăm ‘nâi, rôh apoăng, kơxô̆ rơpŏng troh kơpong pro pơlê nếo hên, la a [ă tơnêi kố kơxô̆ mơngế troh bú iâ, rêm măng tĭng bú 1 troh 2 rơpŏng tê. Ki xiâm tơdjâk troh tơdroăng mơhno xoăng tơnêi pêi chiâk ăm kuăn pơlê.

Mâu rơpŏng ki nếo troh bú châ xoăng ăm tơnêi ối hâi xoăng ăm tơnêi pêi chiâk, mâu rơpŏng ki ‘nâ hiăng châ xoăng ăm tơnêi pêi kâ la hâi bê tiô dêi kong pơlê hiăng kĭ pơkâ. Tung pơla mê, ai rơpŏng ki ‘nâ châ mơhno xoăng tơnêi klêi mê ai mâu ki ê troh tơbriât xo tơnêi ki mê, vâi chiâng ôh tá khên pêi tơnêi ki mê. Pôa Vàng Seo Pao, tô tuăn tối tiah kố, tơdroăng mê kô pro pá ăm tơdroăng xĕn kuăn pơlê lăm ối pơlê nếo tung la ngiâ.

“Mâu rơpŏng ki troh akố, hngêi ki hiăng lăm ối la klâng ôh tá ai vâ pêi, tơnêi vâ pêi chiâk hâi hlo vâi mơhno ăm ulâi. Nôkố, hâi tơleăng klêi tơdroăng ‘mâi xe\n hngêi trăng ‘na tơnêi tơníu, hâi gu tơbăng tơnêi. Hên ngế tối nôkố, tăm thế tối ăm khu ngăn tơdroăng tơkêa bro dêi kong pơlê thâ rĕng gu tơbăng tơnêi vâ ai tơnêi pêi, tâng hmếo pơ tiah kố ngin ôh tá ‘nâi rêh tiah lâi ah, xo ki klâi vâ kâ, vâ rêh ối. Khu ngăn tơdroăng tơkêa bro kong pơlê pêi cheăng rơhéa iâ, tơdroăng kŭn hâi chiâng pêi mê 500  rơpŏng kuăn pơlê tá tơleăng mơnhên ti lâi ah, xo  tơnêi ing lâi ah vâ ăm vâi rêh kâ ối’’.

Tơdroăng pro pơlê nếo tơdroăng tơkêa bro kâng rơchôa Krông Pa] thượng xuân ối hên tơdroăng tơvâ tơvân

Pôa Trần Văn Thanh, Kăn hnê ngăn cheăm Čư Êlang tơring Ea Kar ăm ‘nâi, riân troh  lơ 19/8, cheăm hiăng tơdah 130 rơpŏng, dâng 600 pơ’leăng mâ mơngế, a cheăm Čư San, tơring MDrak troh lăm ối a pơlê nếo xo# 1. Nôkố, hlo ai mâu ngế ing tíu ê troh tơbriât tơnêi ƀă mâu rơpŏng ki pro pơlê nếo. Mơhé cheăm hiăng rơtế ƀă mâu ƀơrô kơvâ cheăng dêi tơring veăng tơmâng tơleăng mơnhên, tối kuăn pơlê ki tơbriât mê cho xôi tiô mâu pơkâ dêi luât. Mâu ngế ki tơbriât mê xuân oh tá vâ loi, hiăng pơtroh ăm kơ koan Kŏng an tơleăng mơnhên, mơ-eăm pôi tá tơdjâk troh tơdroăng kuăn pơlê pro pơlê nếo:

“Hiăng hên rôh hnê tối, mơhnhôk, tối mơnhên krếo troh a Vi ƀan cheăm pêi cheăng, ôh tá ai xiâm ki lâi ăm hlo ki tro luât vâ vâi ăm cho tơnêi vâi, la vâi ối mơhnŏng  kơnhing. Hồ sơ mê ngin dế pê klêi ƀă ai tŭm hlá mơ-éa tro tiô luât vâ pơtroh ăm Kŏng an tơring séa ngăn pơkâ tro tiô kơ luât. Vâi tơbriât mê tơdjâk troh tuăn tơmiât dêi kuăn pơlê troh. Ngin xuân teăm hơlêm kuăn pơlê, hnê tối ăm kuăn pơlê cho tơnêi châ pơcháu mê kuăn pơlê thế pêi, ‘na ngin, ngin kô kring vế ƀă hlối tơhrâ tiah kố, rak tơniăn hlối rơtế ƀă kuăn pơlê vâ pôi tá ai tơdroăng ki tơvâ tơvân mê’’.

Kal thế rĕng tơkâ luâ tơdroăng tơvâ tơvân a kơpong pro pơlê nếo vâ châ môi tuăn dêi kuăn pơlê

Pakĭng kơpong pro pơlê nếo xo# 1, kong pơlê Dak Lak ối mơhno ăm kơpong pro pơlê nếo xo# 2 ăm kuăn pơlê a kơpong long têa Krông Pách thượng, a cheăm Čư\ Bông, tơring Ea Kar. La tiô Ƀơrô ngăn pêi chiâk deăng ƀă mơnhông thôn pơlê tơring Ea Kar, kơpong pro pơlê nếo xo# 2, xuân hâi châ ăm kuăn pơlê pêi xua dế tơkôm tơleăng mơnhên ‘na tơnêi ƀă tơdroăng ‘no liăn mơjiâng pro tơmeăm khoăng.

‘Na ki xiâm lơ hrá pro pơlê nếo, teăng mâ ngế pơkuâ ‘no liăn cheăng, pôa Phạm Văn Hạ, Ngế pơkuâ Khu rak ngăn tơdroăng tơkêa bro mơjiâng tơmeăm khoăng xúa tung pêi chiâk ƀă ngăn troăng prôk kong pơlê Dak Lak ăm ‘nâi, kơpong pro pơlê nếo kơxo# 1 ƀă 2 hdrối nah pơcháu ăm Vi ƀan tơring Ea Kar (pơkuâ ton nah) pêi pro. Tung pơla tơbleăng vâ pêi hdrối nah hiăng hlo ai mâu tơdroăng ki ôh tá tro, ki oh tá ‘ló bro tíu pêi cheăng ki rak ngăn pá vâ châ pêi pro.

Rơnó mêi têa lân lu hơnăm 2020, kơpong long têa Krông Pa] thượng ai troh 5 rôh tro têa lân lu ó. Tơdroăng xĕn kuăn pơlê nôkố châ kong pơlê Dak Lak pơkâ thế pro kơtăng vâ ví tơdroăng tro tơ’nhê kế tơmeăm

Pơtối pro pơlê nêo xo# 1, lơgât tơnêi kơpong klâng pêt báu 22 ha ƀă peăng ki po rơdâ 110 ha hiăng châ Vi ƀan tơring Ea Kar vê hdró tơnêi la nôkố tâi tâng file chêh ‘măn lơgât ki xiâm nah hiăng hía. Chiâng ôh tá ai tŭm tơdroăng ki vâ ‘mâi rơnêu pro lơgât ƀă vâ xo ngăn um xup hdró mê, chiâng tơdjâk kân troh tơdroăng gu tơbăng tơnêi. Vâ ‘nâi xiâm tơdroăng vâ pêi pro, kal thế pêi pro nếo vê, xup hdró nếo tơnêi. Ƀă kơpong pro pơlê nếo xo# 2 nôkố dế ‘no liăn mơjiâng pro, kô pro klêi tơmeăm khoăng a kơpong tơnêi. ‘Na tơnêi pêi kâ, nếo bú a rôh pơtroh hlá mơ-éa ăm râ kơpêng kĭ vâ pơ’lêh chiâng tơnêi xúa pêi chiâk ing tơnêi kong.

Pôa Phạm Văn Hạ ăm ‘nâi, Khu kăn Đảng kong pơlê, Vi ƀan kong pơlê dế hnê mơhno pêi kơtăng, mâu kơvâ cheăng, rêm râ dế mơ-eăm tơmâng veăng pêi troh mơ’nui hơnăm kố kô pê klêi tơdroăng gu tơbăng tơnêi kơpong long têa ƀă pro pơlê nếo ăm lối 700 rơpŏng kuăn pơlê, dâng 4 rơpâu pơ’leăng mâ mơngế. Tô tuăn ‘na têa lân lu rung rơnó mêi, pôa Hạ ăm ‘nâi:

“Mơ’nui hơnăm têa kô lân lu mê ngin kô pêi pro tơdroăng vâ tơkâ luâ ki xahpá mê. Nôkố, ki kal má môi cho  xe\n kuăn pơlê, mâu rơpŏng ối a ‘nâi, kơdó têa a’nâi, pơtih a ‘ngêi 486m tơngi tê drêng têa lu kuăn pơlê ôh tá tro tơdjâk. Kuăn pơlê ối pa xôp rơchôa hiăng xĕn lăm ối tíu ê tâi. Ngin hiăng ‘nâi nhên hâi khế ôh tá ton, tơniăn ăm kuăn pơlê hiăng tơkôm plâ 10 hơnăm kố, kuăn pơlê rĕng vêh a pơlê nếo rế kơdroh ki xơpá, tơdroăng rêh ối rế tơniăn tâ’’.

Kơ’nâi 12 hơnăm tơkôm, tơdroăng tơkêa kâng rơchôa rơpâu rơtal liăn Krông Pa] thượng hiăng châ pro, kuăn pơlê xiâm môi tuăn ƀă lăm ối a tíu ki nếo. Laga, tơdroăng pro pơlê nếo mê nôkố dế trâm pá, tơvâ tơvân ‘na tơnêi tíu ƀă tơnêi pêi kâ. Vâ kuăn pơlê hmiân tuăn ăm ối a tíu ki nếo hlối châ tơniăn tung rêh ối, mâu râ kong pơlê Dak Lak thế re\ng pêi tơdroăng tơkâ luâ xơpá ki tơvâ tơvân nôkố.

Ki pro kơtăng mê kal thế châ pơ’lêh ƀă tơdroăng tơmâng pêi ing râ kong pơlê, troh tơring, cheăm, ai tiah mê ‘nôi nếo kâi vâ châ mơhnhôk vâ kuăn pơlê môi tuăn.

Công Bắc chêh

Gương tơplôu ƀă tơbleăng