VOV4.Sêdang - Ô vâi krâ nho\ng o [ă pú hmâ! Rơnó Hơngui, drêng hyôh kong prâi hiăng tô iâ, reăng loăng pleăng tơpo tum khêi tung dế mâu kong loăng ki drêh le#m dêi Tây Nguyên, xuân cho rôh mâu vâi droh dêi hdrông mơngế Churu a tơring Đơn Dương, kong pơlê Lâm Đồng brôk dêi pó lăm tăng on veăng. Túa tơlá ki tăng kơnốu ki xiâm kối ga cho xua tiu khôi hmâ, vêa vong ngế kơdrâi cho ngế ki pơkuâ xiâm tung on veăng, kố xun cho tơlá dêi mơngế Churu. Mơhé túa tơlá mê hiăng ai sap ton nah la troh nôkố xun u ối.

Drêng môi ngế vâi drôh Churu hiăng púi vâ môi ngế vâi rơtăm ki lâi ‘lo, ngế droh ki mê kô prếo vêh a hngêi vâ tối dêi nôu pâ, vâ tăng mơngế leăm óng mế. Tung pơla 3 khế a rơnó hơngui rah xo hâi, djâ dêi reăng, plâi kâ, vâi hmâ tối dêi ‘’kế tơmeăm ki mơjiâng tung kơdrum hngêi’’ lăm trôh a hngêi peăng kơnốu [ă mơnúa êng, tơpui v^ng hnối tối tiah kố: ‘’Rơpo\ng pó hôm u ối kơpôu đâi ki lâi tá hâi teăm tê, lơ rơlối, tá hâi teăm krâ kơ-ât, ăm rơpo\ng ngin mung môi to kơpôu đâi hôm chiâng há? Rơnó pêi klâng báu hơnăm kố, rơpo\ng ngin ôh tá ai kơpôu vâ pơchoh chiâk klâng. Pó hôm ăm há?

Tâng peăng hngêi kơnốu hơngâ, hngêi peăng kơdrâi lo vêh, [ă tơkêa kô lăm trôh hên hdrôh, tơkôm tá trôh a chơ phut ki nôu pâ, vâi krâ peăng hngêi kơnốu ăm xo dêi kuăn mê nếo lôi. Lăm trôh roh kơ’nâi ah nếo, peăng nho\ng o hdrông mơngế kơdrâi kô lăm kơdrâm mơngế [ă lăm a kơmăng vâ nho\ng o tung pơlê mâ tá ‘nâi. Ngế drôh ki mê kô ôh tá prôk adrêng [ă khu vâi ki kơdrâm, hbrâ xâo lơ peăng hngêi kơnốu lơ hơngâ nếo, mê kuăn pơlê kô ‘nâi, kô kơmêi lim. Roh kố, peăng hngêi kơdrâi rế tơpui lông, rế kơdôu mơ-eăm kho\m châ xâng mâ ăm ngế rơtăm dêi rơpo\ng ki mê. Tâng ngế rơtăm hơngâ, mâu ngế kơnốu-cho nho\ng o hdrông hdrê dêi peăng hngêi kơdrâi kô tăng troăng kho\m châ xâng hơnâng a ko\ng dêi ngế rơtăm ki mê. Drêng hơ’răng ko\ng dêi ngế rơtăm ki mê hiăng ai hơnâng truâ, tơkéa vâ tối ngế rơtăm ki mê hiăng chiâng ngế dôh păng ‘nâng. Tâng lơ ôh ti vâ, ngế rơtăm blui lôi hơnâng ki mê vâ mơdrếo ăm peăng hngêi ngế drôh (vâi ối tối uâ pôe dêi hơnâng), mê peăng hngêi kơnốu athế hơbrâ dêi kơpôu, drôu vâ chêl ăm peăng hngêi ngế drôh ki mê. Drêng péa pâ hiăng vâ môi tuăn dêi pó, peăng hngêi ngế drôh kô hơhbrâ tu\m tâi tâng mâu tơmeăm vâ pơko\ng, vâ pơchâi dôh. Peăng hngêi ngế rơtăm kô ai êng, tơpui tối trôh ‘na tơmeăm khoăng vâ pro pơko\ng ăm prế, [ă châ vâi krâ-nho\ng o dêi péa pâ rơtế ru\m môi tuăn. Pôa Nguyễn Văn Phúc-Kăn [o# tíu xiâm ‘na mơhno mơjiâng túa le#m tro dêi tơring Đơn Dương, kong pơlê Lâm Đồng tối ăm ‘nâi: Pak^ng hơnâng, pri [ă mâu tơmeăm ki ê ối ai tơ’nôm kên bông [ă kên drêh, kên bông cho vâ ăm ngế kơnốu, kên drêh cho vâ ăm mâu vâi miê, vâi jâ, mâu vâi nâ, hmâ vâ iâ, vâ hên cho xua peăng hngêi kơnốu hiăng pâ tiah mê, peăng hngêi kơnốu pâ thế ăm tơmeăm khoăng hên to lâi peăng hngêi kơdrâi kô ăm tu\m to mê, klêi mê ah, peăng hngêi kơdrâi nếo châ xo dôh.

A hâi pơko\ng, a kơxo má, peăng hngêi kơdrâi rơtế [ă hngêi kơnốu athế pro mâu tơdroăng ki vâ pơchâi dôh vêh a hngêi ngế kơdrâi. Klêi kơ’nâi rơkong pơchân tối dêi vâi krâ [ă xing xoăng tơmeăm khoăng ki kơnâ git xua nôu pâ, vâi krâ xing xoăng ăm nôu ngế drôh kơxon, hnối [á péa ngế-cho dêi kuăn [ă dêi dôh. Tơdroăng ki [á kên ăm péa ngế drôh rơtăm ki mê cho tơlá ki púi vâ ăm prế ối dêi pó hơniâp le#m, đi đo châ ối rơtế [ă dêi pó tung tơdroăng ki hơniâp le#m, mơhé pá puât xuân môi tiah niân hơnok xơrá hơ-ui vâ-pâ mơjo dêi pó. Klêi kơ’nâi pro mâu tơdroăng ki mê, peăng hngêi kơdrâi krếo tâi tâng nho\ng o peăng hngêi kơnốu lo a leăn ôu drôu xiâm, rơngêi, ting ting êng tiâ dêi pó [ă mơnúa to\n chêng-tơgôu koăng. Sap ing chơ phut ki mê, mâu tơdroăng ki tơhôu tơhêng, iăng êh, hêng hôu dêi pó pơla péa pâ kô châ xut tah tâi. Khu vâi krâ dêi péa pâ pơrá ôu kâ, rơkâu ăm prế on veăng ki nếo mê. Tiu túa tơlá, ngế dôh kô châi ối pá hngêi ngế kơdrâi, vâi krâ péa pâ kô mơnúa tơdroăng pêi cheăng ki pá puât ăm prế péa ngế tung hơnăm ki apoăng. Jâ Ma Bio, hdrông kuăn ngo Churu a tơring Đơn Dương, kong pơlê Lâm Đồng tối ăm ‘nâi: Môi hơnăm kơ’nâi mê, peăng hngêi kơnốu ăm dêi kuăn kơnốu liăn ngân, kế tơmeăm, tâng hngêi ai kơpôu ăm kơpôu, ai kế ki klâi ăm kế ki mê, môi tiah hmân ếo, mơnge#n hơtâu. Klêi mê, hngêi peăng kơdrâi ăm tơmeăm kơ prế on veăng, klêi mê, êng prế on veăng vâ ối tơchuôm [ă nôu pâ lơ lo ối phá xêh.

Mơhé ối [ă nôu pâ, vâi krâ lơ ối phá xêh, mê ngế dôh xuân đi đo kơhnâ khât tung tơdroăng kum cheăng ăm nôu pâ-vâi krâ peăng hngêi dêi kơdrâi, pêi cheăng, rêh ối tiu túa tơlá, hơ-ui vâ, khíu pâ dêi pó, rak roăng dêi pó krâu khât, tơrak vế hiâm mơno ki kôh nhuo#m, hâk vâ [ă vâi krâ pơla péa pâ.

Tiu khôi hmâ dêi hdrông mơngế Churu a Lâm Đồng, ngế kơdrâi pơkâ tâi tâng mâu tơdroăng cheăng ki kân ki kuăn tung rơpo\ng hngêi. Hmâ tung pơla pơko\ng, xuân tơná prế ki ‘no dêi liăn ngân, kế tơmeăm, [ă drêng hiăng ai kuăn ‘ne#ng, vâi xuân pơrá châ xo inâi kơjôi dêi nôu. Laga, hnoăng cheăng [ă tơdroăng athế pêi pro dêi ngế kơnốu ôh tá xê tiah mê, vâi ngăn ti lo klâi. Môi ngế kơnốu Churu, inâi Gia Lang tối tiah kố: Tiu túa tơlá dêi hdrông mơngế Churu, mê peăng ngế kơdrâi ki xo á, mê á athế châi ối peăng hngêi kơdrâi. Peăng ngế kơdrâi lơ peăng ngế kơnốu xuân môi tiah, tơdâng dêi pó, mơhé kơdrâi xo kơnốu la hnoăng cheăng ki xiâm xuân cho peăng kơnốu, xua kơnốu cho ngế ki pôu râng hên tơdroăng cheăng hngăm tung rơpo\ng hngêi.

Túa tơlá xo kơnốu dêi hhdrông mơngế Churu nôkố xuân ối rak vế a hên pơlê cheăm dêi Tây Nguyên, veăng kum rak vế ‘na tơdroăng ki le#m tro, thăm pro rế kro ăm mơhno mơjiâng túa le#m tro dêi kơpong tơnêi  ukố. Vâ ing mê, rêm rơnó hơngui trôh, mâu vâi drôh dêi hdrông mơngế Churu tâ phoih tung hiâm mơno, hêk tung hiâm mơno vâ tơkôm chơ phut châ xâng hơnâng ăm hơ’răng ko\ng dêi ngế ki tơná hiăng khíu pâ, mơjo mơnâ. Tơnêi tơníu kơpong Tây Nguyên pơtối ai nếo tơdroăng ki vung vế iâ tung ko xua pló drôu xiâm ôu hâk suâ a hâi pơko\ng ki hiăng vâ dêi pó pơla vâi drôh rơtăm.

Nhat Lisa tơplôu