VOV4.Sêdang - Ô vâi krâ nho\ng o [ă pú hmâ! Kong tô mơdrăng ó a kơpong Tây Nguyên la vâi krâ nho\ng o a pơlê Hra Ea Hning, cheăm Drai Bhăng, tơring C|ư Kuin, kong pơlê Dak Lak ôh tá xê tô tuăn to ‘na tơdroăng ôh tá ai têa ôu kâ hum roh, thế pơtăng tơkôm vâ hnêng têa mơtiah mâu hnăm hdrối mê hía nah, la ai tơdroăng kố, kơnôm ai ‘’tíu kơdoăng têa dêi kuăn pơlê’’ xua khu ngăn Đoân droh rơtăm tơring C|ư Kuin mơjiâng pro a cheăm [ă kuăn pơlê hiăng châ hnêng ôu hum roh ai  tơdế hơnăm kố. Drêng troh leh tơbâ hâi mơjiâng Đoân droh rơtăm lơ 26 khế 3, H’Xíu, ngế chêh hla tơbeăng dêi Rơ’jiu Việt Nam kơpong Tây Nguyên ai [ai chêh tối ‘na tơdroăng kơdôu mơ-eăm dêi khu droh rơtăm C|ư Kuin [ă tơdroăng pro tíu kơdoăng têa ăm kuăn pơlê akố.

Rêm hâi, klêi châi ing chiâk, nâ H’Lăm Hmok vâi hmâ krếo cho nôu Manh ối a pơlê Hra Êa Hning lo a ‘’tíu kơdoăng têa dêi kuăn pơlê’’ cho tíu kơdoăng têa a mơ’nui pơlê dế hnêng têa vâ kơd^ng pế pơchên, ôu kâ dêi a hngêi. Nâ tối, rơnó kố kong tô mơdrăng, rêm ngế tung hngêi ôu têa hên tâ mâu hâi ki ê, thế lăm hnêng têa 2 hdrôh. Nâ H’Lăm re#ng hnêng pêng tung plôi, kong kếo chhá tâ tung pong, hlối hum dêi ko amê, klêi mê nếo vêh a hngêi. Nâ ăm ‘nâi, ối a hngêi xuân ai klôh têa, la têa klôh bố ai to tung rơnó mêi, rơnó kố têa xiâ, iâ châ hnêng, thăm nếo sap ối ku\n nah hiăng hmâ lăm hnêng têa kơneăng, nâ xun hmâ lăm a têa kơneăng vâ hnêng ăm dêi rơpo\ng hngêi xúa ôu kâ. A hngêi xun ai têa klôh, la ôh tá vâ ôu têa klôh, hêng ôu têa kơneăng tê. Xua hiăng hmâ, ôu têa klôh tâ ôh tá rơngiâp, mơtiah tâ lê lêu. Ô têa kơneăng kố tâ mơtiah ngeăm iâ há.

            Pơlê Hra Ea Hning ai lối 320 rơpo\ng, tung mê ai lối 200 rơpo\ng ôh tá ai têa klôh vâ ôu kâ hum roh. Akố iâ ai têa mo\ng tung kơdâm tơnêi. Rêm to klôh thế pong trâu 100 met nếo tơngah ai têa. Krâ pơlê, cho pôa Y Thak {uôn Dăp vâi tối khe#n (pôa H’Nham) ăm ‘nâi, hdrối nah, tung pơlê xuân ai môi kơneăng têa la ku\n, bố ai to 3 kơneăng kleăng [ă phêa vâ ăm gá lo têa, têa lo iâ ôh tá têi. Mâu hơnăm hdrối mê hía nah, têa hmâ xiâ, kuăn pơlê thế pơtăng, thăm nếo tơbriât dêi rơpó hnêng, tơpeăng dêi rơpó vâ tơbriât hnêng têa. Sap ai ‘’tíu kơdoăng têa kuăn pơlê’’ kố, kuăn pơlê xúa têa hiăng bê iâ, ôh pá ai xếo tơdroăng tơbriât dêi pó drêng hnêng têa, kuăn pơlê lăm hnêng têa ngế ki lâi xuân ro, tó, malối a kơxo má lơ kong xêi klêi châi ing chiâk. Pôa Y Thak tối: Drêng hâi mơjiâng pro tíu kơdoăng têa kố nah, kuăn pơlê ngin hlo tơvâ tơvân, hâ hó, tơbriât dêi pó hnêng têa, la săp hiăng ai tíu kơdoăng têa kố ai têa rêm hâi, plâ khế, plâ hnăm. Mơjiâng pro tíu kơdoăng têa ăm kuăn pơlê ngin hlo ro ‘nâng. Ngin xuân mơnê kơ đoân droh rơtăm tơnêi têa, đoân droh rơtăm tơring [ă cheăm hiăng veăng tơpui tối tơmâng khât troh pơlê ngin vâ châ ai môi tíu kơdoăng têa tơ’lêi hlâu hnêng ôu kâ hum roh.

‘’Tíu kơdoăng têa dêi kuăn pơlê‘’ châ mơjiâng pro sap ing apoăng khế 9 hơnăm 2014. Kố cho tíu kơdoăng têa dêi khu droh rơtăm xua khu pơkuâ ngăn Đoân tơring C|ư Kuin tơru\m [ă kâu lăk [o# ‘’Khu rơxông nếo pơlê kong kân Hồ Chí Minh’’ kâu lăk [o# ‘’Ivá rêh ối dêi rơxông nếo; [ă khu mơhno\ng pleăng dêi hnoăng cheăng a Tây Nguyên mơhnhôk veăng rơlo liăn vâ mơjiâng pro. Mâu đoân viên rơxông nếo tung pơlê xuân hâk vâ veăng ‘no hnoăng mơjiâng tíu kơdoăng têa kum kuăn pơlê vâ re#ng châ xúa.

Tíu kơdoăng têa châ meăn krá kâk: kơdoăng têa xo\n ngi ngiâ  14 met, mơngăn 6 met, ai tíu vâ kơdê pơreăng pro têa hnăng [ă mâu tíu hum roh, tâi tâng kơxo# liăn ‘no mơjiâng pro 40 rơtuh liăn. {ă tơdroăng kơdôu mơ-eăm dêi mâu đoân viên, droh rơtăm rơxông nếo, veăng ‘no hâi pêi cheăng, kơ’nâi lối tơdế khế hnê mơjiâng pro, tíu kơdoăng têa hiăng pro klêi [ă pơcháu ăm tơná pơlê xúa, ai tiu tơdroăng púi vâ sap nah dêi kuăn pơlê. Ngoh Y Sier Mđok, đoân viên droh rơtăm cheăm Drai Bhăng tối: Môi tiah rêm hơnăm troh rơnó kố têa pơxiâm xiâ [ă tâng ôh tá pro tíu kơdoăng têa tá, kô ôh tá ai tíu vâ ‘măn rak têa, têa ôh tá bê vâ ôu hum roh jíu, ai têa kơneăng mê pơxúa ăm kuăn pơlê hên. ‘Na ki pơxúa ga xuân ối rak vế khôi túa le#m tro, ‘’kơneăng têa’’ [ă mơngế Rơđế gá ai pơxúa kal khât, ai kơneăng têa kố [ă mâu kuăn pơlê tung pơlê cho môi tơdroăng ki sôk ro.

Pro tíu ‘’kơdoăng têa ăm kuăn pơlê’’ ôh tá xê pơxúa to ‘na hnêng  ôu hum roh mê ối hên ki pơxúa ‘na khôi túa, vêa vong [ă kuăn pơlê. Hlê ple#ng hên tơdroăng kố, mê khu ngăn Đoân droh rơtăm tơring C|ư Kuin hiăng mơ-eăm tơkâ hluâ hên tơdroăng xahpá, tơru\m krá khât [ă khu râ kăn tơring, cheăm vâ mơjiâng tíu kơdoăng têa re#ng kêi bố tung pơla iâ hâi, djâ tơdroăng sôk ro ăm kuăn pơlê. Ngoh Y Lai Niê, kăn hnê ngăn Đoân droh rơtăm tơring C|ư Kuin tối ăm ‘nâi: Kố cho môi tíu kơdoăng têa ki kuăn pơlê tơkôm hiăng ton ti\n, ngin veăng ‘no iâ hnoăng cheăng dêi rơxông nếo tung pơtối rak vế  tơmeăm khoăng xuân mơtiah pro le#m ăm têa. Tíu kơdoăng têa Drai Bhăng ối châ rah xo pro tíu tơku\m po mâu rôh mơd^ng xối kơneăng têa rêm hơnăm. Tung la ngiâ, ngin pơtối pâ khu râ kăn vâ mơjiâng pro nếo mâu tơmeăm khoăng tơviah nếo tung hnoăng cheăng pêi mơnhông mơdêk chăang kâ rêh ối, kring vế tơniăn pơlê pơla, cheăm bêng tíu tơkăng kong dế nôkố.

{ă mâu tơdroăng pêi pro ai pơxúa khât kố, tơmeăm khoăng khu droh rơtăm mơjiâng pro ‘’Tíu kơdoăng têa dêi kuăn pơlê’’ dêi khu pơkuâ ngăn Đoân droh rơtăm tơring C|ư Kuin hiăng châ khu pơkuâ ngăn Đoân droh rơtăm kong pơlê Dak Lak mơnhên cho tơmeăm khoăng ki pơxúa hơnăm 2014.

Gương tơplôu