VOV4.Xơ Đăng - Kum mâu droh rơtăm châ mung liăn, mơjiâng mâu câu lak bộ vâ rơtế tơpui tơno hnâ tối tơdroăng ki hlê plĕng ‘na pơxiâm pêi cheăng lơ tơkŭm tơ’noăng ‘na pơxiâm pêi cheăng cho túa ki kong pơlê Dak Lak dế tơbleăng tŏng kum, rơtế ƀă mâu  droh rơtăm, malối mâu rơtăm thôn pơlê ki pơxiâm vâ pêi cheăng.

Klêi kơ’nâi 3 hơnăm păn kơpáu kân, ngoh Huỳnh Ngọc Hội, ối a thôn 10, cheăm Ea Bar, tơring Ƀuôn Đôn, kong pơlê Dak Lak hiăng ai tíu tê tơniăn. Dâng môi hơnăm ngiâ kố, ngoh Hội po rơdâ klôh păn sap ing 350 met karê tâk 2.000 met karê. Rêm khế, ngoh tê sap ing 20 troh 30 rơpâu to kơpáu hdrê ƀă kơlo yă 300 liăn môi to, ƀă 4 khế môi xôh tê 1 tâ̆n kơpáu kân ƀă yă 65 rơpâu liăn/kilô.

Ngoh Huỳnh Ngọc Hội (ếo prăng) pơxiâm tăng cheăng pêi châ tơƀrê ƀă troăng păn kơpáu kân vâ tê

Ngoh Hội xuân mơjiâng ƀă pro tôh trương Tôh tơrŭm cheăng  droh rơtăm păn kơpáu kân tơring Ƀuôn Đôn ƀă 25 ngế tơrŭm pêi. Rơtế ƀă hnê mơhno kih thuât, tê hdrê ăm droh rơtăm, ngoh Hội ối rôe kơpáu kân ƀă ti tăng troăng pro kơpáu vâ mơdêk ki dâi lĕm ƀă ki kơnâ dêi kơpáu. Ngoh Huỳnh Ngọc Hội tối ăm ‘nâi, tung tơdroăng pơxiâm tăng cheăng pêi, ngoh hiăng châ khu pơkuâ Đoân droh rơtăm tơring tŏng kum ƀă hnê mơhno pro mơ-éa, xuân môi tiah tơbleăng tíu tê. Kơnôm mê kum ngoh chôa ‘lâng tơkâ hluâ mâu tơdroăng pá puât vâ mơnhông troăng păn mơjiâng.

‘’Khu pơkuâ Đoân droh rơtăm tơring tŏng kum thăm mơhnhôk ƀă vâ nhŏng o tơkŭm mơnhông păn ƀă tơbleăng á ƀă mâu khu ki rôe, tŏng kum ‘na liăn lơ ‘na pro mơ-éa vâ tơmeăm châ tê tơ’lêi hlâu tâ. Châ tơdroăng tŏng kum dêi Khu pơkuâ Đoân droh rơtăm tơring xuân môi tiah mâu khu cheăng, kơvâ cheăng a tơring mê troăng pêi cheăng á mơnhông mơdêk po rơdâ, ƀă pro tơmeăm ki ‘măn tung kơtuh hngíu vâ tê tâi tơmeăm ăm kuăn pơlê tơniăn tâ, tơmeăm kô châ yă kơnâ tâ’’.

Tiô ngoh Nguyễn Quang Trung, Kăn pơkuâ hnê ngăn cheăng Đoân droh rơtăm tơring Ƀuôn Đôn, Tôh tơrŭm cheăng droh rơtăm păn kơpáu kân tơring Ƀuôn Đôn cho tôh tơrŭm apoăng dêi droh rơtăm châ mơjiâng a tơring ối tung Khu pơkuâ Đoân droh rơtăm tơring. Rơtế ƀă mê, Khu pơkuâ Đoân droh rơtăm tơring xuân mơjiâng Kâu lăk ƀô̆ pơxiâm tăng cheăng pêi droh rơtăm mơhnhôk kơdrâm đoân viên droh rơtăm veăng.

Veăng mâu kâu lăk ƀô̆ ‘na pơxiâm tăng cheăng pêi, tơdjêp tê tơmeăm ăm droh rơtăm cho troăng pêi dêi khu pơkuâ đoân vâ tŏng kum droh rơtăm pơxiâm tăng cheăng pêi.

Vâ pro tơ’leie hlâu ăm droh rơtăm thôn pơlê tung tơring pơxiâm tăng cheăng pêi, mơjiâng cheăng pêi, khu pơkuâ Đoân droh rơtăm hiăng tŏng kum vâ droh rơtăm châ mung mâu kơxô̆ liăn kơjo, mơjiâng mâu kâu lăk ƀô̆ pêi cheăng kâ, tôh cheăng kâ, tôh veăng tơlo liăn. Troh nôkố, mâu khu râ đoân tơring Ƀuôn Đôn dế pơkuâ vâ chê 67 rơtal liăn mung ƀă mơngế ki loi tơngah. Ai 33 ngế krê ƀă troăng pêi châ tơdah kơxô̆ liăn pơxiâm tăng cheăng pêi ing Kơxô̆ liăn tơnêi têa tăng cheăng pêi ƀă mâu kơxô̆ liăn  dêi tơring. Tơring xuân tơtrŏng mơjiâng ƀă mơnhông mơdêkmâu troăng pêi, troăng pêi nếo châ tơƀrê cheăng kâ vâ po rơdâ tung droh rơtăm. Kơnôm mê, tung 3 hơnăm ngiâ kố, tơdroăng pơxiâm tăng cheăng pêi, mơjiâng cheăng pêi a Ƀuôn Đôn ai hên pơhlêh ƀă trâu hơhngế, tơxâng tơdroăng pơkâ, pói vâ dêi droh rơtăm.

‘’Mâu troăng pêi dêi droh rơtăm, mâu ngế krê xuân hiăng ai hên tơdroăng châ tơƀrê, ki rơhêng vâ tối cho mâu pú hmâ xuân khên tơnôu djâ mâu tơmeăm dêi tơná veăng mâu roh tơ’noăng xua tơring lơ kong pơlê tơkŭm po. Ngin pơtối hnê troăng prôk la ngiâ ƀă tối tơbleăng teăm tơdrêng ăm đoân viên droh rơtăm tơring ‘nâi mâu tơdroăng tơdjâk troh mâu troăng pơkâ pêi, troăng hơlâ dêi kong pơlê. Rah xo mâu tơdroăng ki nếo ƀă ai tơmeăm tơtro ƀă troăng prôk la ngiâ tơdjuôm tung mơnhông mơdêk cheăng kâ dêi kong pơlê vâ pơtối hnê mơhno, kum mâu pú hmâ vâ kêi đeăng’’.

Ngoh Y Lê Pas Tơr, Kăn phŏ hnê mơhno má môi tơdroăng cheăng Đoân kong pơlê, Kăn hnê ngăn Khu droh rơtăm Việt Nam kong pơlê Dak Lak mơnhên, tung 4 hơnăm ngiâ kố, tơdroăng pơxiâm tăng cheăng pêi, mơjiâng cheăng pêi tung droh rơtăm a Dak Lak rế hía rế mơnhông mơdêk ƀă châ tơƀrê hên. Mâu ngiâ méa droh rơtăm pơxiâm tăng cheăng pêi châ tơƀrê hiăng mơjiâng tơdroăng ki troh lâp lu, mơhnhôk mâu droh rơtăm ki ê hâk vâ mơ-eăm xông tơtêk.

‘Nâi tơdroăng kal vâ pơxiâm tăng cheăng pêi, mơjiâng cheăng pêi dêi droh rơtăm, khu pơkuâ Đoân mâu râ hiăng ƀă dế tơrŭm ƀă mâu khu cheăng, kơvâ cheăng a kong pơlê vâ pro tơ’lêi hlâu, troăng pêi tơ’lêi tŏng kum droh rơtăm pơxiâm tăng cheăng pêi, mơjiâng cheăng pêi. Ki rơhêng vâ tối, mơhé tơkâ hluâ mâu tơdroăng pá puât xua tơdjâk dêi pơreăng tung pơla kố nah laga a mâu tơring, pơlê kong krâm tung kong pơlê, mâu troăng pêi nếo, troăng pêi ki rơkê xuân châ mâu pú hmâ hơnăm ối nếo ti tăng plĕng, tơdjâk dêi pó vâ thăm pêi pro tơdroăng pơxiâm tăng cheăng pêi dêi rêm ngế krê.

‘’Má môi, ‘na hnê mơjiâng, hnê tơ’nôm klêi mê hnê mơhno mê xuân thế hriăn plĕng mâu troăng pêi ki tơtro, ki rơhêng vâ tối tung pơla ai pơreăng xông tâ tú. Má péa nếo mê mâu kơxô̆ liăn mê ngin xuân vâ tơdjêp, hnê mơhno ăm mâu pú hmâ vâ châ achê ƀă kơxô̆ liăn kân tâ. Má pái nếo mê cho tơdroăng mơ-eăm tơdjêp, tơrŭm ƀă mâu khu vâ pro ti lâi ai hên troăng pơla rơxông khu mơdró hdrối ƀă mâu rơxông khu mơdró kơ’nâi, klêi mê xuân môi tiah cho tơdjêp, tê tơmeăm ƀă tơdjêp mâu khu rơkê, khu tê mơdró ki ô eăng vâ vâi kô hnê túa ki rơkê tơtro, mơhnhôk ăm droh rơtăm’’.

Ƀă tơdroăng tŏng kum ing khu râ kăn pơkuâ ƀă mâu đoân theh, hên droh rơtăm a Dak Lak hiăng khên tơnôu tơkâ hluâ mâu tơdroăng pá puât vâ pơxiâm tăng cheăng pêi, mơjiâng cheăng pêi. Mâu tơdroăng pá puât ‘na liăn ngân, mơ-éa, tíu tê chôa ‘lâng châ tơleăng kô kum tơdroăng pơxiâm tăng cheăng pêi, mơjiâng cheăng peie dêi droh rơtăm thôn pơlê thăm chiâng tơ’lêi tâ. Ing mê mơhnhôk troh lâp lu tơdroăng pêi, mơnhông châ tơƀrê păng ‘nâng dêi rêm troăng pêi pơxiâm tăng cheăng pêi dêi droh rơtăm./.

H’ Xíu rah chêh

A Sa Ly tơplôu ƀă tơbleăng

            - -