VOV4.Xơ Đăng - Gia Lai ai mâu tơdroăng ki hlâu tơ’lêi vâ mơnhông mơdêk rĕng ƀă krá tơniăn ton mâu tơdroăng ki ối ai hên tơdroăng ki tá hâi tơƀrê, tung mê, hngêi trăng, troăng klông cho tơdroăng ki kal xiâm pro kong pơlê tá hâi kâi mơnhông tơtêk. Kố cho môi tung mâu tơdroăng ki kal châ tối a rôh pêi cheăng ki nếo achê kố dêi Ngế pro xiâm hnê ngăn Chin phuh ƀă kăn pơkuâ hnê ngăn kong pơlê Gia Lai. Tiah mê, Gia Lai pâ thế Ngế pro xiâm hnê ngăn tơnêi têa ƀă mâu khu xiâm, kơvâ cheăng séa ngăn, tŏng kum kong pơlê rĕng tơbleăng troăng tơdrăng Plei Ku – Quy Nhơn, tơbleăng troăng kĭng chơ kế tơmeăm sap ing kong ngo Gia Lai troh a kơno têa kơxĭ.

A rôh pêi cheăng, pôa Hồ Văn Niên, Kăn pơkuâ hnê ngăn Đảng ủy kong pơlê Gia Lai hiăng tối mâu tơdroăng, pâ thế ƀă Tíu xiâm, Chin phuh tơdjâk troh tơdroăng ‘no liăn cheăng mơjiâng troăng prôk ƀă mâu tơdroăng ‘no liăn cheăng mơjiâng tơmeăm khoăng ki kal  a mâu tíu tung kong pơlê. Malối, pâ thế ƀă Tíu xiâm, Chin phuh mơhno liăn ‘no cheăng pơla hơnăm 2026-2030 lơ pơcháu ăm mâu khu xiâm, kơvâ cheăng xiâm kum kong pơlê Gia Lai tăng khu tơrŭm cheăng vâ rĕng tơbleăng hdrối hơnăm 2030 ƀă tơdroăng tơkêa ‘no liăn pro troăng kân tơdrăng le\m Plei Ku - Quy Nhơn. Pơkâ thế mâu khu xiâm, kơvâ cheăng xiâm tơnêi têa kum kong pơlê tơ’mot tăng liăn ODA, mê cho: Tơdroăng tơkêa Mơdêk pro troăng prôk pơlê kong kơdrâm Plei Ku ƀă mâu kơpong ki xiâm tung kong pơlê xúa liăn hngêi trak liăn mơnhông mơdêk châu Á (ADB) ƀă Tơdroăng tơkêa ‘na liăn mơjiâng tơmeăm khoăng rơchôa têa, troăng prôk xúa liăn ngân Hngêi rak liăn lâp plâi tơnêi (WB).

Ing hơnăm 2030, 3 to kong pơlê Gia Lai, Kon Tum, Bình Định hiăng pro hlá mơ-éa pơtroh tơchoâm, pâ thế Ngế pro xiâm hnê ngăn tơnêi têa séa ngăn  tơbleăng pro troăng kân le\m Plei Ku - Quy Nhơn, ki xŏn 160km, xâu dâng 4 toăng rơxế kơtâu, kơtâu tơdrêng tơdrăng ƀă troăng kân tơnêi têa kơxô̆ 19 nôkố,  kơxô̆ liăn vâ pro 56 rơpâu rơtal liăn, ing liăn ngân, liăn mung ODA ƀă tơmot hên liăn ki ê.

Pôa Phạm Minh Chính, Ngế pro xiâm hnê ngăn Chin phuh tơbleăng a rôh pêi cheăng

Kố cho troăng kân tơ’lêi hlâu má môi vâ chơ tơmeăm kơtâu pơla mâu kong pơlê Peăng kơnhŏng Tây Nguyên, Peăng Hdroh kong têa Lếo, Peăng mâ hâi lo kong têa Kul ƀă troh a kơno tuk lâp plâi tơnêi a Quy Nhơn. Vâ rĕng xúa mâu rôh mơnhông dêi Gia Lai, pôa Hồ Văn Niên, Kăn pơkuâ hnê ngăn Đảng ủy Gia Lai  pâ thế Tíu xiâm, Chin phuh mơhno xoăng liăn vâ mơjiâng pro pơla hơnăm 2026-2030 lơ pơcháu ăm mâu khu râ, khu xiâm, kơvâ cheăng xiâm tơnêi têa kum kong pơlê Gia Lai tăng khu tơrŭm cheăng vâ rĕng tơbleăng pêi tơdroăng tơkêa bro kdrối hơnăm 2030:

‘’Ngin xuân tơpui tơno ƀă mâu vâi pú a Bình Định, 2 kong pơlê mơ-eăm tơmâng mơnhông mơdêk mơjiâng pro troăng kân tơdrăng mê. Tâng vâ tối tro troăng kân tơnêi têa, Tây Nguyên hâi teăm ai troăng kân tơdrăng lê̆m. Kố cho ki xơpá kân ăm mâu kong pơlê kơpong Tây Nguyên. Ngin tơmiât tiah kố, tâng mơjiâng pro tơmeăm khoăng, malối troăng prô ôh tá châ tơmâng ‘no liăn mơjiâng pro, malối troăng kân tơdrăng lê̆m mê pơla Gia Lai tối krê, Tây Nguyên tối tơchoâm ƀă mâu kong pơlê kĭng têa kơxĭ tơdế tơnêi têa, kơpong tơdế tơnêi têa, peăng mâ hâi lo pa Hdroh tơnêi têa, peăng mâ hâi lo pa Hdroh tơnêi têa ƀă mâu kong pơlê peăng Kơnhŏng kô trâm troăng pá tung prôk lăm’’.

Xông tơpui a rôh pêi cheăng, pôa Phạm Minh Chính, Ngế pro xiâm hnê ngăn Chin phuh tối ƀă khê̆n kơdeăn mâu tơdroăng mơ-eăm dêi Đảng [o#, mâu kăn ƀă kuăn pơlê mâu hdroâng kuăn ngo tung kong pơlê hiăng châ pêi pro tung pơla  hdrối nah. Pakĭng mê, pôa Phạm Minh Chính, Ngế pro xiâm hnê ngăn tơnêi têa hiăng mơhno mâu tơdroăng u ối ki hâi pêi pro, ki pro hâi tro, mâu tơdroăng tô tuăn thế hnê tối vâ Gia Lai mơnhông rĕng ƀă krá tơniăn, Ngế pro xiâm hnê ngăn tơnêi têa tối nhên.

‘’Tơmeăm khoăng dế ôh tá ai, ƀă tơdroăng tơdjêp mơjiâng tơmeăm khoăng mê a Tây Nguyên ai têa tíu tơbleăng tâ, vâ Gia Lai ai tíu tơbleăng ối trâm hên xơpá. Bú ai 19 to troăng tê, troăng 19 kŭn hâ ho tiah mê, ti lâi kal vâ mơnhông mơdêk  vâ ăm Gia Lai châ tơdjêp ƀă mâu kong pơlê rơtâ tá, hâk tơngăm mơ-eăm ing ivá tơná hiăng ai la hâi teăm hên. A pâ thế mâu vâi pú mơ-eăm tâ nếo, khên tơnôu tâ nếo ƀă ai tuăn tơmiêt chân krá vâ ăm dêi tơná châ mơnhông tơ-brê. Nôkố bú ai pơkâ ‘na tuăn tơmiât púi vâ má môi cho tuăn tơchê̆ng tơmiât, má péa thế mơ-eăm hên tâ mơ-eăm kân tâ ‘na tơdroăng pêi pro kơtăng tâ rah tơdroăng ki kal ki xiâm vâ pêi cheăng, pêi cheăng klâi thế klêi tơdroăng cheăng ki mê’’.

Văng An Khê, tíu ki achê tíu tơkăng kong pơla Gia Lai ƀă kong pơlê Bình Định

Ngế pro xiâm hnê ngăn tối kong pơlê Gia Lai hâi mơnhông tơdâng ƀă tơmeăm khoăng ai hlâu, ki rơdêi, ki tơ’lêi, mâu tíu pêi cheăng tơmeăm khoăng mơjiâng pro ối trâm hên xơpá cho tíu ki pá vâ lêi tah. ‘Na tơdroăng pâ thế mơjâng troăng kân tơdrăng lê̆m Plei Ku - Quy Nhơn, tiú xiâm ƀă mâu khu xiâm kơvâ cheăng veăng rơtế ƀă kong pơlê.

Pôa Phạm Minh Chính pơkâ thế hdrối tâ Gia Lai thế pơtối rak tơmeăm khoăng tung tơêi têa, séa ngăn tơbleăng ƀă tơdroăng pêi cheăng tơrŭm tro tiô tơdroăng:

 ‘’Pơcháu ăm Gia Lai cho kơ koan tơnêi têa ai hnoăng chiâng tí tăng ‘nâi plĕng ‘no liăn mơjiâng pro troăng kân ing Gia Lai troh Bình Định klêi mê troh Quy Nhơn (kong pơlê Bình Định) ƀă troh a Tíu tê mơdó tơkăng kong Lệ Thanh (Gia Lai) ƀă tơdroăng tơrŭm cheăng. Mâu vâi pú ai iâ liăn ‘no veăng gu tơbăng tơnêi, ‘na Tíu xiâm tơnêi têa krếo, tăng mâu khu tơrŭm rơtế ƀă vâi pú.

Vâ môi tuăn, rĕng pro rế tro, thăm rế tro, ôh tá kơnôm mâu ki ê. Tâng pin xo liăn tơnêi têa mê thế kơ’nâi hơnăm 2030, thăm nếo kơ’nâi hơnăm 2045 hâi ‘nâi nhên pin hôp châ pêi pro. La xúa kơxô̆ liăn tơrŭm pơla tơnêi têa ƀă kuăn pơlê mâu vâi pú thế ‘nâi ‘no pêi kơdĭng’’.

Tơdrêng ƀă mâu tơdroăng pơkâ ‘na troăng prôk, a rôh pêi cheăng ƀă Ngế pro xiâm hnê ngăn Chin phuh pôa Phạm Minh Chính, pôa Nguyễn Văn Niên. Kăn pơkuâ hnê ngăn Đảng ủy kong pơlê Gia Lai xuân tối troh tơmeăm khoăng rơchôa Ia Mơr (tơring Čư Prông). Mê cho, riân troh nôkố ai lối 4.700 ha kong ki chiâng xêh kal thế pơ’lêh, pâ thế Chin phuh tơbleăng ăm Kuô̆k hô̆i a roh hôp má 3 ‘na tơdroăng tơbleăng tơdroăng tơkêa bro.

Tơdrêng amê, kong pơlê xuân tối thế Ngế pro xiâm hnê ngăn Chin phuh ăm phêp pơ’lêh tơnêi tíu pêt kơxu hlâ ƀă ôh tá kâi xông kân pơ’lêh pêt mâu hdrê loăng ki ê; pakĭng tí tăng ‘nâi plĕng nôkố vâ pơtối mơdêk mơnhông cheăng kâ rêh ối pơlê pơla, tơniăn ‘na lêng - kring vế tơniăn, tơdroăng ‘na kuăn ngo, loi tĭng tiô khôp, mơjiâng khu cheăng kal kí kơpong Tây Nguyên.

VOV Tây Nguyên 

Gương tơplôu [ă tơbleăng