Gia Lai tăng troăng djâ tơmeăm pêi lo chiâk deăng ing kơdrum to a kơƀâng kâ lâp plâi tơnêi
Thứ năm, 05:00, 22/10/2026 Tơplôu: A Sa Ly/Nguyễn Thảo/VOV Tây Nguyên Tơplôu: A Sa Ly/Nguyễn Thảo/VOV Tây Nguyên
VOV.Xơ Đăng - Tơmeăm pêi lo ing chiâk deăng ôh tá xê to pơtê a tơdroăng ki pêi lo, mê kal châ mơdêk ki kơnâ ing tơdroăng ki uâ pơliê, kơmăi kơmok rak vế ƀă tơdjêp ƀă kơchâi kâ, ôm hyô. Troăng pêi kố po tơ'nôm kơchơ tê mơdró, tơdrêng amê hlối pro tơdroăng cheăng kâ krá tơniăn ăm mơngế ki pêi pêt. Kố cho tơdroăng ki châ tơpui tơno a hneăng hôp "Tơmeăm pêi lo ing chiâk deăng Việt: Ing kơdrum deăng troh a kơchơ tê mơdró lâp plâi tơnêi", tơkŭm po a bêng Quy Nhơn Nam, kong pơlê Gia Lai.

Ƀă tơdroăng pơtâng hnê tối “Pro chiâng ki kơnâ – Hơ’muăn tơdroăng Việt – Mơjiâng hê̆ sinh thái pêi chiâk deăng, kơchâi kâ ƀă ôm hyô têk chu chu têk’’, hôp tơno tơkŭm tung troăng tơdjêp tơmeăm pêi lo ing chiâk deăng ƀă khu tê mơdró uâ bro, pơtroh tê ƀă ôm hyô; pêi pro kơpong tơmeăm vâ mơjiâng, xúa kŏng ngê̆, mơjiâng inâi ƀă po rơdâ kơchơ mơdró lâp plâi tơnêi.

Tung mơjiâng tơmeăm, ki kal cho pơkuâ ki dâi lĕm, tơniăn tíu mơjiâng tơniăn ƀă tơxâng pơkâ dêi kơchơ mơdró. A tơdroăng uâ bro, mâu kŏng ngê̆ môi tiah tơpui ƀă pêi pro áp suât hên, têng, pro pló ai pơkuâ, tơdroăng ki tâ tung kơlía, kơxâk sinh hok ƀă ti tăng xiâm kối kơxô̆ châ tối vâ pro ton hâi khế rak, kơdroh chiâng rế hía ƀă hên tơmeăm. Tơdroăng xúa tơmeăm ki rơvât xuân gum mơdêk ki kơnâ, kơdroh mơ’no trếo ‘mêi lo pa kong.

Tối ‘na túa ki rơkê tơtro xúa kŏng ngê̆ tung păn mơnăn mơnôa ƀă pơkuâ ki dâi lĕm têa tôu, pôa Đoàn Trung Kiên, Kăn pơkuâ kơdroăng păn ro xo têa tôu NutiMilk a cheăm ‘Mang Yang, Gia Lai, tối ăm ‘nâi tơdroăng pơkuâ khu ro châ chêh tơ’nôm tơdroăng đi đo, tŏng gum séa ngăn ivá ƀă tơdroăng rêh dêi mơnăn păn.

“Ƀă tâi tâng khu ro tâk troh 12 rơpâu to, mê tơdroăng mơ’no liăn, xúa kŏng ngê̆ rơxông nếo tung pơkuâ tơdroăng chêh khu ro thế châ pêi pro. Kố cho tơdroăng pơkuâ dêi Israel. Tiah mê tung 10 phut pơtối ai tơdroăng dêi ro châ chêh, ‘na tơdroăng pêi cheăng, tơdroăng ki rêi nhâ, mơnhên ‘na ivá’’.

Ôh tá xê mơdêk ki dâi lĕm tơmeăm, tơdroăng djâ tơmeăm pêi lo ing chiâk deăng troh ƀă mơngế ki rôe xúa ing kơchâi kâ, tơdroăng hơ’muăn pơlê ƀă tơdroăng châ tâ ôm hyô xuân châ mơnhên cho troăng mơdêk ki kơnâ. Tơdroăng kố kal tơdroăng ki veăng dêi kuăn pơlê pêi chiâk deăng, ngế pế kơchâi kâ, ngê̆ nhân, ngế cheăng khoa hok ƀă khu tê mơdró pêi ôm hyô. Mâu tơdroăng hơ’muăn ‘na tơmeăm, kơchâi kâ, tơdroăng cheăng tiô khôi vâi krâ nah thế tiô a ki kơnâ khât; kuăn pơlê a pơlê kal châ veăng ƀă châ pơxúa tơdâng tơ’mô.

Jâ Nguyễn Thị Thanh Lịch, Phŏ Kăn hnê ngăn Vi ƀan kong pơlê Gia Lai tói, tơdroăng tơ’lêi hên tơmeăm ing kơpong kân rơdâ troh kơpong têa kơxĭ pro tơ’lêi hlâu vâ kong pơlê mơnhông mâu troăng pêi chiâk deăng ƀă kơchâi kâ ƀă ôm hyô. Laga, vâ pro tơmeăm ki ai hlâu mê chiâng cheăng pêi ton xŏn, kuăn pơlê pêi chiâk deăng kal châ hbrâ tơdroăng ‘nâi klê ‘na kơchơ mơdró, túa ki rơkê tê mơdró ƀă tŏng gum châ achê mâu pơkâ tê tơmeăm ngi kong têa ê.

“Pêi cheăng pêi chiâk deăng, kuăn pơlê pêi chiâk deăng rơkê thế ‘nâi châ tơmeăm dêi tơná ki pêi, châ tê môi tiah lâi. Kal hlê plĕng châ tê ngi kong têa ê a kơchơ mơdró Châu Âu mê kal tơniăn môi tiah lâi, tung kơchơ mơdró kong têa Sinuâ mê ti lâi. Mê pin kal ai tơdroăng ‘nâi klê, tơdroăng ki tơtro. Pôu râng hnoăng cheăng dêi kong pơlê, dêi kăn pơkuâ mâu khu kơvâ cheăng, kong pơlê rơtế pêi pro, mơjiâng luât krá tơniăn, mơjiâng pro troăng pơto, tŏng gum rơtế, lêi tah drêng kuăn pơlê pêi chiâk deăng trâm hên pá puât.’’

 

Tơplôu: A Sa Ly/Nguyễn Thảo/VOV Tây Nguyên

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC