VOV4.Xơ Đăng - Klêi kơ’nâi mâu rơnó pơtê ki hên ối to tung hngêi vâ hbrâ mơdât pơreăng COVID-19, rơnó pơtê hriâm hơnăm kố mâu vâi o phô̆m xông kân, vâi hdrêng a kong pơlê Kon Tum hiăng châ veăng mâu tơdroăng pêi cheăng ki tơná hâk vâ. ‘Nâi nhên tơdroăng kố, mâu Tíu xiâm, Hngêi mơhno túa lĕm tro, khu pú hên, ngế krê a Kon Tum hiăng mơjiâng hên tíu xah hêi vâ vâi hdrêng ai tơ’nôm tơdroăng rah xo mơnhông mơdêk tơdroăng ki tơná rơkê.

Ôh tá kho a kong tô mơdrăng  ó dêi rơnó pơtê hriâm, khu 30 ngế vâi o hok tro ing lâm 6 troh lâm 8, hngêi trung râ má péa Nguyễn Sinh Sắc, a pơlê kong kơdrâm Kon Tum hâk vâ pơtâp tơdroăng ‘na Đô̆i. O Lã Đình Hòa An, hok tro lâm 6Y, ăm ‘nâi, o hlo dêi tơná chiâng tơdroăng tô hơkâ mê vâ veăng hriâm lâm  pêi tơdroăng ‘na Đô̆i xua Tíu xiâm Mơhno túa lĕm tro ngăn mâu vâi rơtăm, mâu phô̆m xông kân mâu vâi o kong pơlê Kon Tum po tung rơnó pơtê hriâm.

Ƀă Lã Đình Hoà An, rơnó pơtê hriâm hơnăm kô pêng hên tơdroăng sôk ro ƀă tâ ro khât ‘nâng:

“Rơnó pơtê hriâm hơnăm kố ngin châ tơrŭm ƀă dêi rơpó veăng xah hêi mâu tơdroăng ki pơxúa mê ngin o tâ hơniâp ro xua kơ’nâi 2 hơnăm  COVID mê ngin rơtế ƀă dêi rơpó xah hêi nếo.  Châ trâm hên dêi pú hmâ, tơpui tơno, trâm xah hêi ƀă tơbâ mâu tơdroăng ki ro ton nah ki a hiăng pơtê ôh tá châ xah tung pơla ai pơreăng COVID. Rôh kố pakĭng lâm hriâm, mê á xuân veăng hriâm ƀă lâm ki xah hêi mê cho lâm hnê pơtâp ivá, lâm hnê klê têa, xuân môi tiah hriâm tơdroăng kố tơdroăng mê’’.

Mâu vâi o pơtâp tôu hơkâ, lâm hriâm tơdroăng ‘na Đô̆i

Nâ Đặng Linh Ngọc, nôu o Nguyễn Gia Hân, 6 hơnăm, hngêi ối a Tôh 1, bêng Duy Tân ăm dêi kuăn hriâm lâm tuih  xuâng a troăng Hoàng Thị Loan, ăm ‘nâi:

“Hlo o ối a hngêi hâk vâ ‘na môn  tuih, xuâng, rơhdruê, ƀă kơchuâ um. Vâi muăn hiăng klêi hriâm a hngêi trung, pakĭng chôu ối a hngêi mê á xuân vâ mâu muăn troh a tíu xiâm hnê hriâm hlối xah hêi. Má péa nếo, mâu vâi muăn kô châ pơtâp ivá  ăm mo lĕm châ cho tơdroăng pêi pro dêi mâu vâi muăn ối a hngêi. Xuân hmâng mâu vâi pâ dêi vâi o ki ê  tơbleăng ‘na tíu xiâm hnê hriâm, mê á vâ ăm muăn veăng hriâm vâ mơdêk ăm gá hlê plĕng’’.

Rơnó mơdrăng hơnăm kố, rơtế ƀă lâm hriâm tuih xuâng, hneăng hnê tơdroăng ‘na tuih xuâng hơdruê ƀă hên tơdroăng xah hêi ki ê, a rơnó pơtê hriâm hiăng hmâ, môi tiah: hriâm: kơchuâ, pơtâp rêi prôa Organ, pơtâp voh, hriâm ‘na lêng ƀă hên ki ê, vâi o a kong pơlê Kon Tum ối ai mâu tơdroăng rah xo ki nếo, mê cho: Tơdroăng vâ tí tăng ‘nâi ki nếo, mê cho: Tơdroăng xah hêi túa ki n dêi mâu vâi o; Hngêi mâu vâi o; Tuih xuâng tik tok…

Ƀă tơdroăng vâ pơtâp, mơdêk rơkê plĕng tơdroăng xah hêi ki ro mơdêk ivá mo lĕm ăm vâi o, a kong pơlê Kon Tum pakĭng kơchuâ chêh ‘na mơhno túa lĕm tro dêi Tơnêi têa a rơnó pơtê hriâm kố, mê ối ai hên khu tơrŭm cheăng, mâu ngế tung tơdroăng tơkŭm po mâu plông xah hêi ăm mâu vâi o. Tiô pôa Phạm Văn Thắm, Kăn phŏ pơkuâ Tíu xiâm mơhno túa lĕm tro, Pơtâp ivá dêi vâi o phô̆m xông kân ƀă mâu vâi hdrêng kong pơlê Kon Tum tối, kố cho tơdroăng ăm hlo ki tơ-brê pro hên túa, hên tơdroăng tơbriât dêi rơpó tơdroăng ki lĕm ƀă mâu ngế ki xúa cho mâu vâi o:

“Mê cho tơdroăng pơlê pơla ‘na mơhno túa lĕm tro. Tơkéa vâ tối tơdroăng mơhno túa lĕm tro vâi pêi pro hên  ‘na mơhno túa lĕm. Lâm hriâm rêi prôa, lâm hơdruê, lâm xuâng. Pagong pro ôh tá xê kơtăn kố 10 hơnăm bú to a tíu xiâm ôh tá pro ai tơdroăng tơ-briât dêi rơpó. Thế ‘no liăn rôe tơmeăm, rôe rơxế, tơmeăm khoăng, ‘na kuăn mơngế mê nếo ai tơdroăng tơ’noăng tơbriât rêi rơpó. Thế ‘no liăn cheăng pêi tro ‘na rôe rơxế, ai  tơmeăm ‘na kuăn mơngế mê nếo tơ’mot mâu vâi o. Ƀă hriâm tơdroăng ‘na xah hêi cho tíu ki vâi vâ rah xêh ôh tá ai kơbố pơklât’’.

Lâm hnê klê têa hbrâ mơdât klâk têa dêi Tíu xiâm mơhno túa lĕm tro Tơ’noăng ivá vâi rơtăm, vâi o phô̆m xông kân vâi hdrêng kong pơlê Kon Tum

Klêi kơ’nâi mâu rơnó mơdrăng ki hên ối to tung hngêi vâ hơbrâ mơdât pơreăng, rơnó mơdrăng hơnăm kố mâu vâi o ki phô̆m xông kân, vâi o  a kong pơlê kon Tum hiăng veăng hriâm mâu lâm hnê hriâm tơchoâm môi tíu ki tơná pin vâ. Mâu lâm hnê tơdroănng xah hêi tơdroăng ăm hiâm vâ rơkê ki kố ki mê, tơdroănng pêi pro mê dế ai hên mâu vâi o veăng.

Mâu Tíu hnê, mâu Hngêi mơhno túa lĕm tro rơtế ƀă mâu khu tơrŭm cheăng, mâu ngế a Kong pơlê Kon Tum xuân hiăng veăng chôa lâng pêi mâu tơdroăng cheăng a kơpong hơngế hơngo, vâ pro ăm ai hên kơxô̆ vâi o veăng hriâm, xah hêi. Mâu Tíu hnê, Tíu mơhno túa lĕm tro rơtế ƀă mâu khu tơrŭm cheăng mâu ngế  a kong polê Kon Tun xuân dế pêi mâu tơdroăng hriâm xah hêi ki mơdêk mo lĕm ivá  a mâu tơring hơngế hơngo vâ ai tơ’nôm hên tơdroăng xah hêi ăm vâi o tung rơnó pơtê hriâm a rơnó mơdrăng kố.

Khoa Điềm chêh

Gương tơplôu ƀă tơbleăng