VOV4.Xơ Đăng - Klêi kơ’nâi hên hâi séa ngăn, ti tăng ple\ng ‘na kơpong tíu xiâm tơnêi tơdro a tơring Kon Plông, kong pơlê Kon Tum, măng t^ng hdrối, a pơlê kân Măng Deang, tơring Kon Plông, Khu râ kăn pêi cheăng Khu hnê mơhno Tơnêi têa ‘na hbrâ ví kong prâi pro ôh tá tơniăn hiăng ai roh pêi cheăng [a\ Khu hnê mơhno hbrâ ví kong prâi pro ôh tá tơniăn [a\ ti tăng to\ng xo mơngế hliăng tiâ dêi kong pơlê Kon Tum. Thăm tơru\m, hbrâ ví [a\ tơdroăng tơnêi tơdro vâ rak tơniăn ăm châ chăn, tơmeăm khoăng dêi kuăn pơlê [a\ mâu tơmeăm ki mơjiâng pro cho mâu tơdroăng châ tơmâng pêi pro păng ‘nâng.

Tối tơbleăng dêi tơring Kon Plông, dêi khu hnê mơhno pơkuâ hbrâ ví xía vâ kong prâi pro ôh tá tơniăn [ă to\ng xo mâu ngế hliăng tiâ kong pơlê Kon Tum [ă Khu pêi hnoăng cheăng ăm hlo, mơhé hâi trâm ki hlâ mơngế xuân môi tiah tro tơ’nhê hên tơmeăm khoăng, la mâu rôh tơnêi tro, tơhnâp pơla hdrối kố nah hiăng pro kuăn pơlê tô tuăn ó khât. Tơdroăng hnê tối hơlêm hiâm mơno kuăn pơlê, hnê pêi pro tơdroăng hbrâ ví xía vâ drêng ai tơnêi tơdro tơhnâp hiăng châ mâu kăn tơring Kon Plông tơbleăng pêi pro roh apoăng, la hâi ai tiô tơdroăng púi vâ.

Hlo tơdroăng tơnêi tơdro tơhnâp xua kong prâi ôh tá tơniăn ki nếo ai, mâu kơ koan dêi kong pơlê ôh tá hlê, ôh tá rơkê ‘na tơdroăng mê, pôa Văn Tất Cường, Ngế pho\ pơkuâ ngăn ‘na chiâk deăng [ă mơnhông thôn pơlê dêi kong pơlê Kon Tum, Ngế cheăng tung khu kăn pơkuâ ngăn ‘na hbrâ ví xía vâ kong prâi pro ôh tá tơniăn [ă to\ng xo mơngế hliăng tiâ dêi kong pơlê, pâ thế:

‘’Á pâ thế mâu khu xiâm, kơvâ cheăng ki ai tơdjâk troh ai tơdroăng tí tăng ‘nâi ple\ng, tối tơdroăng tơnêi tơdro tung pơla hdrối kố nah tung kong pơlê Kon Tum, malối dêi tơring Kon Plông. Re\ng tơbleăng mâu tơdroăng tí tăng ‘nâi xiâm ing mê tối tơbleăng, tơbleăng hdrối ăm mâu kăn kong pơlê vâ teăm mơjiâng mâu troăng rơhlâ hbrâ ví mâu tơdroăng xía vâ xua kong prâi pro ôh tá tơniăn tung kong pơlê’’.

Ing tơdroăng tơmâng hnê tối ing mâu kăn tơring Kon Plông, kong pơlê Kon Tum [ă kăn teăng mâ Khu xiâm, mâu kơvâ cheăng xuân môi tiah mâu ngế ki rơkê, Khu pêi hnoăng cheăng hnê mơhno dêi Tơnêi têa ‘na hbrâ ví xía vâ xua kong prâi pro ôh tá tơniăn tối tiah kố, ki hdrối kal thế tơku\m a tơdroăng séa ngăn mâu tơdroăng tơdjâk troh [ă tơdjâk ing mâu roh tơnêi tơdro tơhnâp vâ hbrâ ví. Pôi lơ tơngôu, lơ ôh tá re\ng tơmâng, la ki ê nếo xuân ví tơdroăng tô tuăn, xâu lối râ ah chiâng tơdjâk troh tơdroăng rêh ối, ki vâ mơnhông mơdêk cheăng kâ rêh ối [ă kring tơniăn dêi kong pơlê.

Pôa Nguyễn Đức Quang, ngế xiâm ngăn ‘na hbrâ ví xía vâ [ă tơkâ luâ tơdroăng pá xua kong prâi pro ôh tá tơniăn, Ngế xiâm {ơrô pêi hnoăng cheăng hnê mơhno, Ngế pơkuâ djâ khu kăn tối nhên:

‘’Séa ngăn nếo troăng rơhlâ hbrâ ví, po ngăn mâu tơdroăng tơdjâk troh hbrâ ví [ă tơnêi tơdro, ngăn ing mâu hlá mơ-éa hnê mơhno dêi Khu hnê mơhno tơnêi têa ‘na hbrâ ví xía vâ kong prâi pro ôh tá tơniăn [ă to\ng xo mâu ngế hliăng tiâ [ă mâu hlá mơ-éa hnê dêi Viện Vật Lý Địa cầu, klêi mê dêi Khu xiâm Mơjiâng tơmeăm khoăng hngêi trăng hbrâ vâ ăm mâu kăn, kuăn pơlê ‘nâi vâ hbrâ ví, kơdroh ki tơ’nhê hía long kế tơmeăm. Hnê mơhno dêi mâu kơ koan khoa hok  t^ tăng ‘nâi ple\ng  xiâm gá. Ing tơdroăng tí tăng ‘nâi ple\ng, tối vâ re\ng tơbleăng tối, ‘nâi nhên ki khât gá, vâ ai troăng rơhlâ tơtro, re\ng tâ, tơ-[rê [ă ‘nâi kơd^ng hâi khế’’.

Tơdrêng [ă tơdroăng mơdêk tơru\m, hbrâ ví [ă tơnêi tơhnâp vâ tơniăn ‘na châ chăn, tơmeăm khoăng dêi kuăn pơlê xuân môi tiah mâu tơdroăng mơjiâng tung tơring Kon Plông, kong pơlê Kon Tum, tối ki ton ta ah Khu kăn pêi tơdroăng cheăng dêi Khu hnê mơhno cheăng  tơnêi têa ‘na hbrâ ví xía vâ kong prâi pro ôh tá tơniăn pơkâ thế Khu hnê mơhno hbrâ ví xía vâ kong prâi pro ôh tá tơniăn [ă to\ng xo mâu ngế hliăng tiâ kong pơlê Kon Tum pơcháu ăm kơ koan cheăng ‘na tơdroăng mê dêi kong pơlê tơru\m [ă Viện Vật lý Địa cầu, mâu kơ koan khoa hok thâ tơbleăng tí tăng ‘nâi ple\ng ‘na tơnêi tơdro tơhnâp.

Viện Vật lý Địa cầu ai tơbleăng séa ngăn [ă tối tâi tâng vâ Khu hnê mơhno tí tăng ‘nâi ple\ng ăm mâu kăn ai mâu pơkâ ki nhên tơtro, ton ta ah. Mâu hngêi kơmăi on tơhrik môi tiah: Thượng Kon Tum, Đăk Ring, xuân môi tiah long rơchôa ki ê thế châ séa ngăn, tí tăng ngăn mâu troăng rơhlâ vâ rak tơniăn ăm kơpong pá hdroh tiô troăng rơhlâ tơmâng ki kal [ă tơdroăng hbrâ mơdât tơnêi tơdro tơhnâp.

Khoa Điềm chêh

Gương tơplôu [ă tơbleăng