Po tơbleăng Kơphế Ƀuôn Ma Thuột rôh má 9 pơtối mơnhên rơdêi ƀă mơdêk tíu ối dêi kơphế Việt Nam a mâu kong têa tung lâp plâi tơnêi. Klêi kơ’nâi 50 hơnăm tơleăng lĕm, ƀăng tơnêi pêt kơphế dêi Dak Lak hiăng tơniăn a kơlo lối 200 rơpâu ha, kloăng kơphế rêm hơnăm châ lối 540 rơpâu tâ̆n, châ lối 30% kloăng kơphế tung lâp tơnêi têa. Kơphế dêi kong pơlê Dak Lak hiăng châ tê troh lối hrĭng kong têa ƀă kơpong tơnêi tơníu tung lâp plâi tơnêi. Hơnăm 2024, kơphế Dak Lak hiăng veăng gum hên tung kloăng kơphế ki châ 1,3 rơtuh tâ̆n ƀă kơxô̆ liăn châ xo lối 5 rơtal dollars tê kơphế ngi kong ê dêi lâp tơnêi têa.

Pôa Trần Hồng Hà, phŏ Ngế pro xiâm hnê ngăn tơnêi têa tối rơdêi: Po mơđah tơbleăng kơphế Ƀuôn Ma Thuột rôh kố cho tơdroăng ki châ tơkŭm po pơxúa khât, po klăng a rôh leh tơbâ 50 hơnăm ƀlêi trâng Ƀuôn Ma Thuột (10/3/1975 – 10/3/2025) ƀlêi trâng po troăng ăm rôh mot plâ ƀă xông tơplâ ƀlêi trâng rơnó Hơngui hơnăm 1975, tơleăng lĕm peăng hdroh, pro tơnêi têa tơrŭm chiâng môi. Po mơđah tơbleăng kơphế ôh ti xê to tơdroăng ki ô eăng kloăng kơphế Việt Nam, mê ối cho rôh jâ pơxúa lâp plâi tơnêi, tíu ki mâu kong têa pêt ƀă tê roê kơphế tơkŭm, rơtế hnê tối troăng ngăn ăm môi tơdroăng cheăng tung la ngiâ krá ton dêi kơphế.

Hơnăm 2024, rôh apoăng Việt Nam tê kơphế ngi kong têa ê châ lối 5 rơtal dollars, pơtối tối nhên kơlo tê kơphế kân má péa tung lâp plâi tơnêi, kơ’nâi Brazil. Tung mê, Dak Lak “Tíu pêt hên kơphế dêi Việt Nam” veăng gum dâng 18% kơxô̆ liăn châ xo ing tê kơphế ngi kong têa ê; inâi ƀă hnê mơhno tơnêi tơníu ‘Kơphế Ƀuôn Ma Thuột” ô eăng hiăng ai mâ a lối 100 to kong têa ƀă kơpong tơnêi tơníu tung lâp plâi tơnêi.

Pôa Trần Hồng Hà, phŏ Ngế pro xiâm hnê ngăn tơnêi têa pơkâ thế: tung la ngiâ ah, mâu khu xiâm kơvâ cheăng, mâu kong pơlê, Khu tơrŭm kơphế - ka kao Việt Nam, mâu khu mơdró kâ mơjiâng pro, uâ pơliê, tê mơdró kơphế tối tơbleăng tơdjuôm troăng ngăn tung la ngiâ, tơrŭm pêi pro krá tơniăn vâ mơjiâng kơpong pêt kơphế dâi lĕm má môi, mơ’no trếo ‘mêi iâ. Xúa khoa hok kong ngê̆ chal nếo tung pêt uâ pơliê, kơdroh ki tơdjâk ‘mêi troh kong prâi. Mơjiâng troăng kơnía krá ton tung tơdroăng tơrŭm pơla kuăn pơlê pêi chiâk, khu pêi cheăng tơrŭm, khu mơdró kâ uâ pơliê ƀă tê kơphế ngi kong têa ê vâ rak tơniăn yă tê ƀă thăm mơdêk pêi lo liăn ăm kuăn pơlê ki pêt kơphế.

Rơtế amê, mâu khu mơdró kâ kal hbrâ rơnáu ‘no liăn cheăng roê kơmăi kơmok kơxô̆ vâ rak tơniăn tơdrăng, mơjiâng tíu pơkuâ ngăn krá tơniăn sap ing rôh ki pêt troh uâ pơliê ƀă tê ngi kong têa ê. Pôa Trần Hồng Hà, phŏ Ngế pro xiâm hnê ngăn tơnêi têa tối nhên, kal tơmâng ngăn tâ nếo troh mơđah tơbleăng inâi kơphế Việt Nam.

“Mâu khu xiâm ngăn kơmăi kơmok ƀă tê mơdró, khu xiâm tơpui kâ, kơvâ tơƀai, ôm hyô kal tơtrŏng pơkâ mơdêk po rơdâ kơchơ tê mơdró tung tơnêi têa ƀă a kong têa ê, tơbleăng kế tơmeăm kơphế Việt Nam a mâu rôh po mâu tơdroăng tơpui kâ, tíu ôm hyô ki châ vâi ô eăng; tơdrêng amê mâu khu mơdró kâ kal mơjiâng tơdroăng cheăng tung la ngiâ mơđah tơbleăng, marketing, pơkâ inâi tơtro ƀă ivá pêi cheăng; po rơdâ ƀâng tê tơdrêng a mâu kơchơ tê mơdró ki ai hlâu, mơnhông inâi tê mơdró điê̆n tưh, pro hên tíu tê”.

A leh tơbleăng rôh kố, kăn pơkuâ Khu xiâm ngăn túa lĕm tro, Tơ’noăng ivá ƀă Ôm hyô hiăng diâp Pơkâ mơnhên “Ki rơkê plĕng pêt ƀă uâ pơliê kơphế Dak Lak” cho Tơmeăm túa lĕm tro kơnía git dêi tơnêi têa. Xuân a rôh po tơdroăng, kuăn pơlê ƀă tơmối ôm hyô hiăng châ ngăn ngê̆ thuât “Ƀuôn Ma Thuột – Tíu troh dêi kơphế lâp plâi tơnêi”. Tâi tâng pơrá hdró tơdroăng ki mơ-eăm troh ki ƀlêi chiâng ƀă tối rơdêi tíu ối dêi kơphế Ƀuôn Ma Thuột a kơchơ tê mơdró lâp plâi tơnêi. Pôa Trương Thanh Bình a tơring Krông Ƀuk, kong pơlê Dak Lak tối:

“Leh tơbleăng rế hía rế châ tơmâng ngăn ƀă krâu tâ, tơxâng ƀă túa ki kân tâ mâu hơnăm hdrối mê hía nah. Kố xuân cho hvêa prôk vâ tơngah kơphế Ƀuôn Ma Thuột rế hía rế mơnhông tâ nếo”.

Tung rôh po leh tơbleăng kơphế Ƀuôn Ma Thuột má 9 hơnăm 2025, ai vâ chê 500 to koăn ăm ôu kơphế tê kơtê a lâp lu, sap ing mâu koăn ki tê a kĭng troăng, mâu tíu tê tơmeăm tá troh mâu koăn tê ki kân châ pro krâu dêi mâu inâi kơphế ki vâi ô eăng. Kơphế hiăng chiâng túa ki lĕm tơdah tơmối dêi mơngế Dak Lak drêng tơmiât troh mơjiâng pơlê kong kơdrâm kơphế dêi lâp plâi tơnêi.

Châ ôu kơphế tê kơtê dêi hên inâi a troăng Phan Đình Giót, pơlê kong kơdrâm Ƀuôn Ma Thuột; pôa Nguyễn Văn Chất hơniâp ro, rôh lăm hyô sap ing kong pơlê Nghệ An troh a Dak Lak rôh kố gá ai pơxúa khât môi tiah kơ’lo kơphế Ƀuôn Ma Thuột.

 “Tiah kố cho lĕm tro khât, ôh ti ai tíu ki lâi ai, sap ing ngoh taxi troh ngế ki cheăng akố. Á lăm troh akố hiăng châ 3 hâi ƀă hlo hơniâp ro khât tung hiâm mơno. Kố cho tíu ki pêt kơphế hên má môi, tíu kơphế mê kơphế athế kơhiâm yoh, a kơxo âi lăm a rôh po kơchơ  á roê vâ chê 1 rơtuh liăn kơphế vâ vêh diâp ăm dêi mâu vâi pú”.

Leh tơbleăng kơphế Ƀuôn Ma Thuột rôh má 9 hơnăm 2025 châ mơnhên tối cho rôh leh ki lĕm má môi sap nah troh nôkố drêng klăng Dak Lak tơbâ 50 hơnăm tơleăng lĕm Ƀuôn Ma Thuột, hdró môi rôh ki khên tơnôu ƀă hên tơdroăng ki ƀlêi trâng dêi kong pơlê. Tung pơla mê, tơdroăng tơbleăng yă kơphế xuân ối tôu plâ hơnăm hdrối, ƀă kơlo ki kơnâ sap nah tá hâi chói ai (lối 5.359 dollars tung môi tâ̆n, tâk tơ’mô 131 rơtuh liăn tung môi tâ̆n a hâi lơ 10/3), rế pro ăm kuăn pơlê a tíu ki pêt kơphế kố rế phiu ro.

Leh tơbleăng kơphế Ƀuôn Ma Thuột rôh má 9 hơnăm 2025, ƀă 17 tơdroăng cheăng ki xiâm ƀă tơdroăng cheăng ki ê rế cho rôh ô eăng kơphế, rế djâ tơvế troh mâu tơdroăng ki châ mơnúa ngăn lĕm tro ‘na ki lĕm ƀă túa lĕm tro kơphế, tơdrêng amê hlối po rôh tơ’lêi hlâu tơdjêp, mơnhông, tối rơdêi “Buôn Ma Thuột cho tíu troh dêi kơphế lâp plâi tơnêi”.