VOV4.Xơ Đăng - Tây Nguyên dế hơ’lêh ing rơnó tô chiâng rơnó mê. Kố cho roh ki tơ’lêi ăm tri trôu ai kơtâ, xêi kuăn ó khât, ing mê, tơ’lêi tơkŏng pơreăng pro tâ tú ăm kuăn mơngế chiâng tơngê lo mơheăm. Tiô khu ngăn ‘na pơkeăng ƀă khăm pơlât, hơnăm kố, pơreăng kố hmâ tâ tú 3 hơnăm môi hdroh ki ó. Xua ti mê, rêm ngế kal athế hbrâ kơchăng vâ teăm châ mơdât ƀă ví ing tơdroăng tro pơreăng.

Hơnăm hriâm hiăng vâ mơgêi, mâu Tíu xiâm, Hngêi mơhno túa lĕm tro a kong pơlê Kon Tum hiăng tơbleăng pêi pro túa pơkâ cheăng a rơnó pơtê hriâm hơnăm 2022 ƀă pơxiâm tơdah mâu phô̆m vâ xông kân mot tung mâu lâm hriâm môi tiah: tơchok, klê têa, kơchuâ um, hriâm nâl Ănglê ƀă hên ki ê. Pakĭng mâu lâm hnê mâu tơdroăng ki tối a kơpêng châ po a mâu tíu xiâm, Hngêi mơhno túa lĕm tro xua tíu cheăng ki ai tơdjâk rak ngăn, mâu vâi o phô̆m vâ xông kân ối ai hên tơdroăng ki rah xo phá tơ-ê ing tơdroăng ki veăng tung Kâu lak ƀô̆ lơ khu hâk vâ xua ngế krê tơkŭm po.

Nâ Nguyễn Thị Tuyết Mai, ngế ki pơkuâ Ƀơrô hnê mâu tơdroăng Đoân – Hô̆i – Đô̆i ƀă tơdroăng tơmiât pêi cheăng, Tíu xiâm Mơhno túa lĕm tro tơ’noăng ivá mâu droh rơtăm, phô̆m vâ xông kân kong pơlê Kon Tum ăm ‘nâi, tíu pêi cheăng kố hiăng hbrâ mâu tơdroăng ki mâu vâi o phô̆m vâ xông kân veăng tung mâu lâm hnê tung rôh pơtê hriâm hơnăm kố tâk hên:

“Pakĭng thái cô dêi Tíu xiâm dế ai nôkố mê ngin kô krếo mâu vâi pú ki pêi cheăng tung khu, mâu vâi pú thái cô ki châ hnê ai ƀâng, ai tơdroăng ki rơkê ‘na tơdroăng cheăng dêi tơná ‘na pơtâp ivá vâ po mâu lâm ki hnê, tơdroăng cheăng dêi Đô̆i. ‘Na kế tơmeăm, tíu mê Khu pơkuâ Tíu xiâm xuân tơmâng ngăn khât roê mâu kế tơmeăm xúa xuân môi tiah cho kế xúa tung hriâm tâp hnê hriâm ăm mâu vâi o, vâ mâu vâi o hriâm tơ-ƀrê, rơkê’’.

Lâm hnê tơdroăng cheăng Đô̆i a kong pơlê Kon Tum

Pơla hdrối kố nah, Khu ngăn Mơhno túa lĕm tro, Tơ’noăng ivá ƀă ôm hyô kong pơlê Kon Tum tơkŭm po rôh tơ’noăng ‘’Mâu phô̆m vâ xông kân hnê tối tơbleăng mớ-ea’’, tơmot vâ chê 80 ngế hok tro lo ing mâu hngêi trung mầm non, râ má môi ƀa râ má péa veăng. Mâu vâi o phô̆m vâ xông kân hiăng mơhno tối tơdroăng ki rơkê tung hnê tối, tơbleăng mơ-ea dêi tơná ing lối 40 ƀai hơ’muăn ki hơniâp ro. Ki hơniâp ro khât cho mâu tơdroăng ki hơ’muăn ton nah, ngế ki djâ troăng hdrối tung tơdroăng cheăng, tơdroăng hơ’muăn ‘na nôu ƀă Pôa Hồ pâ nhuô̆m. O Nguyễn Lê Thảo Ngọc, hok tro lâm 5A, Hngêi trung râ má môi kơxô̆ 1, pơlê kân Plei Kần, tơring Ngọc Hồi, ăm ‘nâi:

“Á nếo hơ’muăn tối ‘na tơdroăng ki ngế nôu khên tơnôu Nguyễn Thị Thứ. Á rơhêng vâ pơtroh tơdroăng kố troh rêm ngế ki pin dế rêh ối tung môi plâi tơnêi ki hơniâp lĕm. Tơdroăng ki kố hnê pơchân pin rêh ối tiah lâi tơxâng ƀă tơdroăng ki hlâ rêh dêi mâu rơxông pâ, ngoh nah. Á hiăng veăng tung rôh tơ’noăng kố ƀă á hlo kố cho môi tơdroăng ki xah hêi lĕm tro. Ôh ti xê to tiah mê mê ối pro pơxúa hên tơdroăng ki lĕm tro ƀă ai pơxúa tung rêh ối kum kuăn ‘nĕng cháu chái ai tơ’nôm hên ivá vâ hriâm tâp’’.

Ƀă a Dak Lak, Khu pơkuâ ngăn Đoân Droh rơtăm tơkŭm po tơdroăng khĕn kơdeăn mâu phô̆m vâ xông kân pêi pro tro 5 tơdroăng Pôa Hồ hnê’’. Tung pơla hdrối nah, mâu tơdroăng cheăng, tơdroăng tơ’noăng dêi mâu phô̆m vâ xông kân Dak Lak veăng kum tung kơdrum reăng rơpâu tơdroăng cheăng pêi ki tro ‘ló vâ rơtế ƀă dêi rơpó mơjiâng pơlê cheăm kro mơdrŏng.

Ki xiâm cho tơdroăng cheăng, tơdroăng tơ’noăng pêi pro tro 5 tơdroăng ki Pôa Hồ hnê; Tơrŭm kum pú troh hngêi trung rơtế tơmiât troh la ngiâ, mâu tơdroăng tơ’noăng Trần Quốc Toản, tơrŭm pú mâu pơla mâu pú ƀă hên ki ê ƀă mâu tơdroăng cheăng pâ mơnê troh mâu ngế ki ai hnoăng, ôu têa pâ kơnhŏng. Sap ing mâu tơdroăng cheăng tơ’noăng hiăng châ hlo a mâu ngế ki djâ troăng ahdrối a mâu phô̆m vâ xông kân ki kơhnâ rơkê, O Dương Thị Ngọc Anh, hok tro lâm 9, hngêi trung hdroâng kuăn ngo ai tíu kâ koi ối pơtê tơring M’Drak tối:

“Á phiu ro. Á xuân châ ‘nâi tơ’nôm hên vâi pú xuân ai tơdroăng ki mơ-eăm môi tiah á ƀă hên vâi pú ki pêi pro tiô 5 tơdroăng Pôa Hồ hnê ki ê nếo. la ngia ah mê á kô pơtối veăng tung mâu tơdroăng cheăng tơ’noăng dêi hngêi trung, dêi lâm, dêi tơring tơbleăng tâng ai ƀă á kô veăng mơhnhôk mâu vâi pú ki ê xuân mơ-eăm môi tiah á”.

Dak Lak tơmiât troh tơdroăng cheăng a rơnó pơtê hriâm troh mâu vâi o hok tro kơpong xơpá

Tơmâng ngăn troh tơdroăng ki rơkê tung tơdroăng ki hriâm tâp dêi mâu phô̆m vâ xông kân a pơlê, cheăm tung rơnó pơtê hriâm, Khu pơkuâ ngăn Đoân Droh rơtăm Dak Lak hiăng tơkŭm po hnê hriâm tơdroăng, hnoăng cheăng ăm kăn ƀô̆ Đoân, Hô̆i a thôn, pơlê, tôh kơphô̆ tung kong pơlê. Mê cho mâu tơdroăng ki hnê môi tiah; tơdroăng ki hơniâp ro tung cheăng hriâm khu pú hên; hnê tối ‘na tơdroăng cheăng Đoân, Hô̆i ing mâu trang măng pơlê pơla; tối a ngiâ hên krâm mơngế ƀă tơdroăng ki kal dêi ngế ki pơkuâ chi đoân.

Nâ Vũ Lê Thanh Ngân, Chi đoàn 5, bêng Tân An, pơlê kong kơdrâm Ƀuôn Ma Thuột, tối:

“La ngiâ ah tơkŭm po mâu tơdroăng cheăng a rơnó pơtê hriâm a kong pơlê mê á kô xúa hên mâu ivá ki á hiăng châ hriâm. Pơtih cho tơdrroăng ki pêi cheăng tiô khu, tơdroăng ki hơniâp ro ƀă athế cho môi tiah lâi vâ chiâng tơkŭm tơ’mot mâu droh rơtăm, á chiâng vâ hriâm ƀối ing mâu kăn ƀô̆ Đoân cheăm, bêng ki ê vâ xo tơdroăng rơkê ăm dêi tơná, pro tiah lâi chiâng vâ tơkŭm po môi tơdroăng ki xah hêi ai pơxúa tơ-ƀrê’’.

Ngoh Trần Doãn Tới, kăn phŏ ngăn Đoân Droh rơtăm kong pơlê, Kăn hnê ngăn Hô̆i đong Đô̆i kong pơlê ăm ‘nâi, rêm râ khu đoân tơrŭm krá ƀă mâu kơvâ cheăng, mâu hngêi trung tung pơla tơdah xo hok tro hriâm a rơnó pơtê hriâm a kong pơlê, mơdêk tơ-ƀrê mâu tơdroăng rak ngăn, pro tíu ki xah hêi ăm mâu phô̆m vâ xông kân, kơdroh iâ má môi mâu tơdroăng ki trâm ôh tá mơhúa ăm vâi o tung rơnó pơtê hriâm.

“Má môi cho hnê ‘na tơdroăng cheăng ăm mâu kăn ƀô̆ Đoân râ cheăm. Má péa cho mơdêk hnoăng cheăng tơrŭm pơla Hô̆i đong đô̆i cheăm ƀă Hô̆i đong đô̆i dêi mâu liên đô̆i a kong pơlê. Má pái, mê cho mơdêk tơdroăng rơkê tung hnoăng cheăng tơrŭm ƀă mâu khu râ, kơvâ cheăng, kơ koan ki ai tơdjâk tung tơdroăng ki ‘nâi nhên tơdroăng mâu phô̆m vâ xông kân ƀă tung tơdroăng pêi pro Luât vâi hdrêng hơnăm 2017’’.

Rơtế amê, Khu pơkuâ ngăn Đoân Droh rơtăm Dak Lak dế pơtối mơhnhôk pơlê pơla hơ’lêh vâ mơjiâng mâu tíu ki xah hêi ăm mâu vâi o, po mâu tơdroăng ki pêi cheăng a rơnó pơtê hriâm ăm vâi o phô̆m vâ xông kân. Tơkŭm po mâu lâm hriâm rơbot tơdroăng ki mơhno túa lĕm tro a rơnó pơtê hriâm tơmiât troh mâu vâi o hok tro a mâu tơring, cheăm, kơpong hngế hngo vâ mơdêk ‘mot tơ’nôm tơdroăng ki rơkê plĕng ăm mâu vâi o klêi kơ’nâi ton khế hriâm tơdrêng ing troăng hyoh internet.

VOV Tây Nguyên

Katarina Nga tơplôu ƀă tơbleăng