VOV4.Xơ Đăng - Lâm Đồng cho kong pơlê ki ai ivá rơdêi ‘na pêi chiâk deăng. Klêi kơ’nâi tro tâ pơreăng COVID-19, mâu tơdroăng cheăng kâ akố hiăng rĕng vêh tiah hmâ nếo. Laga, xua yă roê pơkeăng xôh kơdê oâ hdrong rế hía rế to kơnâ hiăng pro tơdroăng ki pêi lo liăn dêi kuăn pơlê pêi chiâk deăng tro kơdroh hên tâng pơchông ƀă hdrối. Pakĭng mâu troăng hơlâ pơkâ ki kân dêi Chin phuh tung ivá mơ-eăm rak tơniăn yă, kong pơlê Lâm Đồng dế mơdêk rơdêi tơdroăng ki tơbleăng pêi pro tơdroăng pơkâ mơnhông pei chiâk deăng hưh cơ, kơdroh xúa phon hoă hok vâ kơdroh ‘no hrê liăn ngân, mơdêk pêi lo liăn ƀă pro ai pơxúa ăm tơdroăng ki pêt mơjiâng kế tơmeăm krá tơniăn ton tiô tơdroăng pơkâ dêi kơchơ tê mơdró.

Rơnó kơchâi drêh pơla kố nah châ hên, yă tơniăn, laga kuăn pơlê pêi chiâk deăng Phan Tùng Châu, ối a thôn Nghĩa Hiệp 2, cheăm Ka Đô, tơring Đơn Dương, kong pơlê Lâm Đồng xuân ôh tá phiu ro xua pêi lo liăn kơdroh hên tâng pơchông ƀă hdrối nah. Xiâm kối chiâng ai tơdroăng kố cho xua yă tơmeăm kum tung pêi chiâk deăng đi đo to kơnâ, kơxô̆ liăn mơ’no tung pêi chiâk deăng tâk hên tơdrêng amê tê tơmeăm ôh tá to kơnâ pro pêi lo liăn kơdroh.

Pôa Châu tối ăm ‘nâi, klêi kơ’nâi pơreăng COVID-19 xông tâ tú ó, kuăn pơlê a kố tá hâi teăm phiu ro xua tơkâ hluâ hneăng pá puât má môi mê nôkố pơtối trâm ƀă tơdroăng pá puât nếo kố.

‘’Nôkố yă tơmeăm kum tung pêi chiâk deăng tâk kơnâ, kơxô̆ liăn mơ’no pêt mơjiâng tơmeăm to kơnâ. Tơdrêng amê, tơmeăm tê, tâi tâng mâu tơmeăm kơchâi drêh akố pơrá ai chu rơpâ, tíu tê ôh tá tơniăn xua ki hên cho tê ăm mâu ngế lăm rôe’’.

Kuăn pơlê pêi chiâk deăng Lâm Đồng dế thăm mơnhông pêt mơjiâng tơmeăm khoăng ing chiâk deăng tiô troăng hưh cơ

Cho kong pơlê châ ngăn ối má môi lâp tơnêi têa ‘na pêt mơjiâng tơmeăm pêi lo ing chiâk deăng tiô troăng xúa kơmăi kơmok rơxông nếo, pakĭng păn ro xo têa tôu, ká têa long ƀă mâu kơpôu ro chu, í peâp, Lâm Đồng rơdêi ‘na pêt mơjiâng mâu kơchâi drêh – reăng, a-ti-sô, kơphế, chế ƀă mâu loăng plâi ki kơnâ kơnía ki ê, ƀă tâi tâng ƀăng deăng pêt mơjiâng tơmeăm khoăng ing pêi chiâk deăng dâng 280 rơpâu ha.

Tiô pôa Đa Cát Vinh, Kăn hnê ngăn Khu pơkuâ pêi chiâk deăng kong pơlê Lâm Đồng, nôkố yă tơmeăm kum tung pêi chiâk deăng, tung mê, ai tơmeăm chĕm ăm mơnăn păn ƀă phon rơvât hiăng tâk tơdâng 40% tâng pơchông ƀă hdrối, ki má lối ai mâu tơmeăm kum tung pêi chiâk deăng tâk châ péa xôh. Tơdroăng kố cho tơdroăng mơdât, pro pá ƀă kuăn pơlê pêi chiâk deăng, tơdjâk hên troh tơdroăng tơtêk cheăng kâ tơdjuôm dêi kơvâ pêi chiâk deăng dêi cheăm.

Ƀă hnoăng dêi tơná Khu pơkuâ kuăn pơlê pêi chiâk deăng dế thăm pêi pro mâu troăng tŏng kum kuăn pơlê pêi chiâk deăng ‘na xúa tơmeăm kum tung pêi chiâk deăng tŭm, ví mơ’nhê tê kơtê, châ mung mâu kơxô̆ liăn, hnê mơhno mơdêk kih thuât pêt mơjiâng tơmeăm, tăng tíu tê ăm tơmeăm pêi lo ing chiâk deăng ăm kuăn pơlê ƀă hía hé.

Pôa Đa Cát Vinh, tối:

‘’Mơhé klêi kơ’nâi pơreăng COVID-19, tŭm tơdroăng pêt mơjiâng tơmeăm pơrá vêh tơniăn tiah hmâ. Laga xua xua tơmeăm kum tung pêi chiâk deăng hiăng tâk hên, ki má lối cho phon rơvât pro kuăn pơlê tô tuăn, ôh tá hmiân tuăn mơ’no liăn pêt mơjiâng tơmeăm pêi chiâk deăng dêi tơná nôkố. Ngin xuân pơtâng tối, mơhnhôk ƀă rơtế kuăn pơlê ti tăng tíu tê mâu tơmeăm vâ rak tơniăn, pơtih tŏng kum mâu kơxô̆ liăn, hnê mơhno khoa hok kih thuât, tŏng kum kuăn pơlê pêi chiâk deăng tối ‘na tơdroăng tê tơmeăm pêi lo ing chiâk deăng ing tíu tê mơdró điê̆n tưh nôkố…’’.

Yă tơmeăm kum tung pêi chiâk deăng to kơnâ hiăng tơdjâk ó troh tơdroăng pêi chiâk deăng dêi kong pơlê Lâm Đồng. Tung mê, khu ki tro tơdjâk hên má môi mâu tơmeăm ki xiâm dêi kong pơlê cho kơchâi drêh, pôm, plâi tŭm túa ƀă  tâi tâng ƀăng deăng pơcháu pêt troh 73 rơpâu 500 ha. Drêng ai tơdroăng kố, pôa Nguyễn Văn Châu, Kăn phŏ pơkuâ ‘na pêi chiâk deăng ƀă mơnhông mơdêk kơpong kuăn pơlê pêi chiâk deăng kong pơlê Lâm Đồng tối ăm ‘nâi, kong pơlê dế thăm pêi pro tơdroăng tơkêa bro mơnhông mơdêk pêi chiâk deăng hưh cơ, kơdroh xúa phon rơvât hoă hok vâ kơdroh kơxô̆ liăn mơ’no cheăng, laga mơdêk ki dâi lĕm ƀă ki kơnâ tơmeăm pêi lo ing chiâk deăng, mơdêk pêi lo liăn ăm kuăn pơlê pêi chiâk deăng.

Tâi tâng ƀăng deăng pêt mơjiâng tơmeăm châ ăm mơ-éa mơnhên hưh cơ tung kong pơlê nôkố hiăng châ 1.300 ha, tâk 12 xôh tâng pơchông ƀă 2 hơnăm hdrối. Pakĭng mê, u ối 750 ha loăng plâi tŭm hdrê tung tơdroăng pơ’lêh ing pêt mơjiâng tơmeăm tiah hmâ pơ’lêh pêt mơjiâng tơmeăm hưh cơ kô châ pơkâ ăm mơ-éa mơnhên tung la ngiâ.

Pôa Nguyễn Văn Châu, tối:

‘’Kơxô̆ liăn mơ’no pêt mơjiâng tơmeăm tâk hiăng tơdjâk troh yă mơjiâng tơmeăm, pro kơdroh pêi lo liăn dêi kuăn pơlê pêi chiâk deăng. Kơvâ pêi chiâk deăng ngăn hlo tơdroăng kố xua mê hiăng pơchân tối kuăn pơlê tơkŭm pêt mơjiâng tơmeăm tơniăn tiô kih thuât, kơdĭng phon rơvât, rơvât tro, rơvât tŭm ƀă rơvât châ tơƀrê. Rơtế amê, kong pơlê thăm pêi pro tơdroăng tơkêa bro pêt mơjiâng tơmeăm pêi lo ing chiâk deăng tiô troăng hưh cơ, kơdroh xúa phon rơvât hoă hok, xúa mâu kơtôu, hlá, hrái tung pêi chiâk deăng vâ pro phon rơvât ăm loăng plâi’’.

Tơdroăng tơkêa bro mơnhông mơdêk pêi chiâk deăng hưh cơ dêi kong pơlê Lâm Đồng châ mơjiâng tiô xiâm kối pêi chiâk deăng xúa kơmăi kơmok rơxông nếo, pêi chiâk deăng rơkê ƀă troăng mơnhên mâu tơmeăm pêi lo ing chiâk deăng dêi kong pơlê veăng mâu tơdroăng pêi pro tơmeăm chiâng kơnâ lâp plâi tơnêi.

Drêng kuăn pơlê pêi chiâk deăng hiăng thăm pơhlêh ƀă xúa troăng pêt hưh cơ kố kô pơkuâ tâi tâng tơdroăng pêt mơjiâng tơmeăm, kơdroh kơxô̆ liăn mơ’no pêt mơjiâng apoăng ƀă mơdêk ki kơnâ tơmeăm tê, tâk pêi lo liăn tung môi ƀăng deăng pêt mơjiâng tơmeăm ƀă hía hé. Ai tiah mê, kuăn pơlê pêi chiâk deăng Lâm Đồng tối krê ƀă kơvâ pêi chiâk deăng dêi kong pơlê tối tơdjuôm nếo ai tŭm ivá hbrâ mơdât ƀă mâu tơdroăng ki ôh tá tơniăn dêi kơchơ tê mơdró, tung mê ai tơdroăng yă tơmeăm kum tung pêi chiâk deăng đi đo to kơnâ môi tiah nôkố.

Hà Quang Sáng chêh

A Sa Ly tơplôu ƀă tơbleăng