Môi tung mâu khu tê mơdró djâ troăng ahdrối tung uâ mơdiê dâi lĕm kơphế a Dak Lak cho Kŏng ti tơlo liăn Kơphế An Thái, cho pro tê ngi kong têa ê kơphế ki chiâng vâ hơ’lâk ôu, kơphế kơ-ốu to kơphế ƀă kơphế têa tôu 3 tung 1. Khu tê mơdró kố hiăng mơ’no liăn rôe kơmăi kơmok tiô rơxông nếo, kĭ tơkêa rôe kơphế ing mâu khu tơrŭm cheăng, mơjiâng troăng ki tơdjêp pêt mơjiâng troh uâ bro chiâng troăng ki kơnâ krá tung pêi chiâk deăng. Pôa Nguyễn Xuân Lợi, Kăn pơkuâ Kŏng ti tối:

‘’Tơtrŏng troh mâu troăng uâ mơdiê trâu ƀă tung mê xuân tối nhên hnoăng ki kơnâ dêi troăng tơdjêp, xua ai tơdroăng ki tơdjêp krá tơniăn tơtro mê mơnhông châ hnoăng vâ mơjiâng môi tơdroăng ki kơnâ dêi tơmeăm tơdjuôm’’.

Ƀă Kŏng ti pêi cheăng tiô rơnó môi khu Minudo Farm – Care, pơlê kong kơdrâm Ƀuôn Ma Thuột, kong pơlê Dak Lak, sap ing apoăng mơjiâng hiăng rah pêt mơjiâng kơphế ki dâi lĕm, uâ pro tơmeăm gum tung tê ngi kong têa ê. Tơkâ hluâ hên pá puât, troh nôkố, kŏng ti hiăng châ tơƀrê hên drêng mâu tơmeăm kơphế châ hên tơmối kong têa Nhuk tăng rôe. Pôa Lê Đình Tư, Kăn pơkuâ Kŏng ti mơnhên:

‘’Mê cho môi roh pơhlêh kân ƀă Việt Nam tung plâ 6 hơnăm kố nah. Troh nôkố, pakĭng tơdroăng tê kơphế pơ’leăng, pin mơjiâng mâu tơmeăm apoăng mơ’nui. Tá tâk ki kơnâ hên, ki vâ iâ tâk châ péa xôh tâng pơchông ƀă tê mơdró ƀă tê kơphế pơ’leăng, pin ai hên roh pơkâ thế pin thế mơ-eăm hên tâ nếo’’.

Achê kố, inâi kơphế MISS EDE hiăng tê ngi kong têa ê container kơphế uâ chiâng tơmeăm apoăng tê ngi kong têa Mih. Vâ châ tơdroăng kố, khu tê mơdró thế tơxâng mâu pơkâ dêi kơchơ mơdró ki pá. Pôa Hoàng Danh Hữu, Kăn pơkuâ Kŏng ti pêi cheăng tiô rơnó tê mơdró tơmeăm pêi lo ing chiâk deăng EDE tối, mâu khu tê mơdró a Dak Lak ai hên ki tơ’lêi hlâu drêng ai kơpong pêt kơphế, tơdroăng kal pêi thế tơniăn dâi lĕm tơmeăm đi đo tơniăn ƀă mơjiâng châ inâi. Tơdroăng kố kal kum khu tê mơdró tah lôi pá puât ‘na kơxô̆ liăn mơ’no:

‘’Cho môi tơdroăng ki kal ƀă tâi tâng mâu khu tê mơdró. Laga mê ôh tá xê tơdroăng ki kal má môi. Xua pin ai môi tơdroăng ki tơ’lêi tơbriât ki lâi ‘na kơpong pêt lơ kơnó inâi mê pin kô chiâng xúa gá vâ mơhnhôk kơxô̆ liăn. Drêng ki dâi lĕm hiăng tơniăn, kơpong pêt krá tơniăn hiăng châ mơnhên ƀă ki kơnâ inâi hiăng mơhnhôk châ mơngế rôe xúa. Mê tơmối hbrâ chêl hdrối tâi tâng kơxô̆ liăn rôe tơmeăm, teăng ki a tơdroăng ki ôh tá tơniăn thế rôe tơmeăm hdrối ƀă tơkôm tơmối mơdrếo kơxô̆ liăn kơ’nâi. Drêng pin ai tơdroăng ki tơ’lêi mê, mê ôh tá kơnôm a kơxô̆ liăn’’.

Vâ mơdêk uâ mơdiê dâi khât, Dak Lak hiăng ai hên troăng hơlâ kơjo mơhnhôk tơmối mơ’no liăn tung kơvâ kố. Sap ing hơnăm 2016 troh nôkố, kong pơlê hiăng môi tuăn troăng hơlâ mơ’no liăn ăm 20 tơdroăng tơkêa bro uâ mơdiê kơphế, ƀă tâi tâng kơxô̆ liăn mơ’no lối 4 rơpâu rơtal liăn, tá khu tê mơdró tung tơnêi têa ƀă kong têa ê. Krê hơnăm 2024, Vi ƀan kong pơlê hiăng kĭ inâi tơdroăng tơkêa bro ki xiâm mơhnhôk mơ’no liăn cheăng dêi kong pơlê troh hơnăm 2025, ai 36 tơdroăng tơkêa bro ối tung mâu kơvâ, tung mê, kơvâ pêi chiâk deăng ƀă uâ mơdiê mâu tơmeăm pêi lo ing chiâk deăng ai 8 tơdroăng tơkêa bro, tâi tâng kơlo mơ’no vâ chê 1 rơpâu rơtal liăn. Pôa Nguyễn Thiên Văn, Phŏ Kăn hnê ngăn Vi ƀan kong pơlê Dak Lak tối ăm ‘nâi:

‘’Ngin pơtối pêi pro lĕm tro uâ mơdiê trâu, mơ-eăm sap ing 15 – 20% tơmeăm kơphế châ uâ bro trâu hơngế. Tung tơdroăng pêi pro, ngin kô tơkŭm a mâu kơpong kơmăi kơmok, vâ krếo thế mâu khu tê mơdró mơhnhôk tung pêt mơjiâng a mâu kơpong hngêi kơmăi kơmok dêi kong pơlê. Ing mê uâ mơdiê trâu hơngế ƀă mâu tơmeăm pêi lo ing chiâk deăng dêi kong pơlê ƀă tê ngi kong têa ê pro tâk ki kơnâ ăm kuăn pơlê pêi chiâk deăng xuân môi tiah mâu khu tê mơdró, tơxâng tơdroăng kal vâ mơnhông cheăng kâ – rêh ối pơlê pơla tung kong pơlê’’.

Cho kong pơlê ai ƀăng deăng ƀă kơxô̆ kơphế má môi dêi Việt Nam, ƀă 212 rơpâu hectar, tơmeăm lối 520 rơpâu tâ̆n/hơnăm, laga kơxô̆ kơphế châ uâ bro trâu hơngế vâ tê ngi kong têa ê a Dak Lak ối iâ. Tơnêi tơníu vâ pêt kơphế cho hên. Troăng hơlâ hiăng ai, mâu troăng prôk nếo hiăng châ po, loi tơngah khât kô ai tơ’nôm hên khu mơ’no liăn cheăng a Dak Lak mơdêk ki kơnâ ăm tơmeăm pêi lo ing chiâk deăng ki xiâm, kum pêi pro pơkâ tơtêk krá tơniăn tung mâu hơnăm la ngiâ.