Mâu vâi hdrêng Mông, Dao, Tày, Nùng, Thái [ă hên hdroâng kuăn ngo ki ê lâm mầm non dêi cô Ngân Thị Tươi ngiâ mâ to kơmôu kơbrô kơbrá, ê a hriâm hơdruê. Mâu vâi hdrêng ki kố ai pôa, jâ, nôu, pâ sap ing mâu kong pơlê peăng kơnho\ng lăm mot rêh ối a Krông Nô, ki hên cho ối tung rơpo\ng kơtiê. Lâm hriâm xuân ôh tá tu\m mâu kế tơmeăm [ă mâu kơ-[ăng ki hiăng tơ’nhiê, mâu hlá mơ-éa kơchuâ um ki vâi kơchuâ chêh lơ poê xêh. La tíu kố đi đo hơniâp ro mâu rơkong tơpui tó.

Hngêi trung mầm non Hoàng Anh, cheăm Quảng Phú kơtăn ing tíu xiâm tơring Krông Nô vâ chê 30km. Hngêi trung kố châ pro sap ing hơnăm nah, [ă 2 to lâm hriâm, xua kuăn pơlê pleăng xêh tơnêi vâ pro. Akố xuân tá hâi ai on tơhrik tơnêi têa. Sap ing tíu xiâm tơring mot tung hngêi trung kố, athế prôk troh lối môi chôu tơkâ mâu troăng prôk ki rơnâk, kơ’ve\ng kơ’vo\ng, tơnêi trâp hliâk.

Cô Ngân Thị Tươi, hdroâng kuăn ngo Mường, cho cô hnê pơtân a hngêi trung mầm non Hoàng Anh sap ing khế 11/2018, drêng cô bu nếo 20 hơnăm.

Sap ing tơx^n cô hiăng tơmiât vâ pro cô mê tiô hriâm kơvâ sư phạm. Mâu tơdroăng ki hriâm a hngêi trung [ă ki khât tung tơdroăng rêh ối gá phá tơ-ê khât. Pá puât, ôh tá ai kế tơmeăm cô ôh tá tơmiât klâi. Mâu hok tro hơnăm ối tơx^n tơviah, liâ, cô [ă mâu hok tro ôh tá hlê ‘nâi nâl tơpui dêi rơpó hiăng pro ăm tơdroăng ki hnê mâu vâi muăn hriâm, tơdroăng pro hmâ [ă lâm gá pá khât. Tơdroăng ki sôk ro dêi prế cô cho mâu vâi muăn hok tro hiăng châ hnê nâl Xuăn, ‘nâi pơchuât, ‘nâi hơdruê, xuâng. La tá hâi pơtê amê drêng bu tơdế hơnăm kố, [ơrô ngăn hnê hriâm dêi tơring hiăng poê tâi tâng mâu thái cô ki hnê pơtân mê hên thái cô hiăng pơtê hnê. Tơdế hơnăm ôh tá ai liăn khế, la mâu cô hơnăm ối nếo hiăng mơ-eăm, tơkâ luâ xơpá dêi tơná vâ hnê mâu vâi o.

‘’Tâi tâng mâu tơdroăng xuân pá khât, ôh tá ai liăn khế, tung pơla lăm hnê gá hơngế, liăn roê têa kơxăng rơxế, kâ kế pơrá pâ ing rơpo\ng pơtroh ăm. Hên roh vêh a hngêi nôu êng lăm hnê tiah lâi ôh tá ai liăn mê á xuân khéa khât. Hâi hdrối nah á xuân xông kân a tíu kố mê hlo mâu vâi o ku\n xơpá, á xuân hiăng tơkâ luâ tơdroăng ki mê. Pâ mot tung hngêi trung vâ hnê xua á hâk vâ [ă tơdroăng cheăng, rơhêng vâ tiah lâi ăm mâu vâi o ku\n xo ah hmôi hlê ple\ng, ai tơdroăng rêh ối chía niân tâ. Nôkố ôh tá ai liăn khế la xuân ối hnê, xâu mâu vâi muăn ôh tá hlo mâu vâi cô mâu vâi muăn ôh tá troh a lâm’’.

Xuân cho cô hnê pơtân hiăng 3 hơnăm kố, cô Cao Thị Thuyền, kot mâ hơnăm 1996 cho cô hnê a hngêi trung dêi hngêi trung mần non Hoàng Anh xuân trâm mâu tơdroăng ki xơpá môi tiah mê drêng tro ‘no. Maluâ tiah mê, cô Thuyền xuân ối troh a lâm, kum mâu hngêi trung veăng ngăn hnê lâm ki má 3 [ă 30 ngế vâi hdrêng.

Cô Cao Thị Thuyền tơku\m xah pơxôh [ă vâi hdrêng

‘’Ôh tá ai liăn khế hên drêng ôh tá ai liăn trêng têa kơxăng vâ prôk hnê, hên roh athế pâ to rơxế vâi a troăng pâ vâi chơ troh a hngêi trung. Hên roh xuân hlo tiah mê khéa khât, rơhêng vâ pơtê la hơ-ui hok tro, tâng pin ôh tá hnê mê xo ah hmôi mâu vâi muăn to lâm 1 mê ôh tá ‘nâi tơpui Xuăn, ôh tá ‘nâi klâi ôh mê hơ-ui mâu vâi muăn.

Tơdroăng ki chôu vế má môi cho mâu nôu, pâ chiân mâu vâi muăn troh hngêi trung ôh tá ai hmân ếo xâp, drêng mê á lo têa mâ. Hên rôh hlo mâu vâi muăn kơklêa mê á roê ăm vâi kơ-[ăn [ă têa tôu ro ăm vâi ôu, tung pơla mê á xuân ôh tá ai klâi’’.

Nâ Vi Thị Hoa, hdroâng kuăn ngo Thái, rêh ối a cheăm Quảng Phú tối, sap ing hâi kuăn nâ lăm hriâm lâm mauh yăp, kơnôm ai tơdroăng rak ngăn, hnê mơhno dêi cô mê kuăn nâ nôkố hiăng ‘nâi hơdruê, ‘nâi hơ’muăn, hâk vâ lăm hriâm. Nâ Vi Thị Hoa tối ‘na tơdroăng ki tơpui tối dêi mâu nôu pâ ki ai kuăn ‘ne\ng cháu cháu lăm hriâm akố:

‘’Mâu cô ki hnê xuân kum ăm mâu vâi muăn vâ ‘nâi chư, malối a kơpong hngế hngo, xuân mơnê péa ngế cô hiăng kum mâu vâi kuăn ‘ne\ng mơ-eăm vâ xo ah hmôi trâm tơpui tơno ukố u mê. Pơtih pin prôk tơkâ luâ troăng tâng ôh tá ‘nâi chư mê tiah lâi ‘nâi troăng vâ prôk. Mâu vâi muăn mơngế Mông mê ối a kơpong hngế hngo a ngo lăm chu mê ôh tá ‘nâi tơpui Xuăn hlo tiah mê, xuân hlo pá ăm mâu vâi cô. Mâu nôu, pâ cho mơngế Mông vâi ối a hngế khât, kong hiăng măng mê vâi nếo lăm xo dêi kuăn hlo tiah mê xuân hơ-ui 2 ngế cô ki kố ối tơkôm nôu, pâ vâi troh’’.

Péa ngế cô hơnăm ối nếo mơjiâng pro tơmeăm ăm vâi hdrêng

Cô Lê Thị Kim Thịnh, pơkuâ hngêi trung kố ăm ‘nâi, nôkố hngêi trung dế rak ngăn 25 ngế kăn [o#, mâu ki cheăng [ă 302 ngế hok tro hriâm a mâu hngêi trung. Krê a hngêi trung mâm non Hoàng Anh cho hngêi trung ki hngế má môi, kơtăn ing hngêi trung xiâm troh 20km.

‘’Kơnôm ing tơdroăng mơhnhôk dêi khu pơkuâ ngăn hngêi trung xuân môi tiah mâu vâi pú ki ê vâ prế cô kố pơtối ối hnê. Nôkố, hiăng hnê to lâi khế la ôh tá ai liăn mơhá ki lâi ôh, pak^ng mê rơpo\ng xuân trâm hên xơpá. {ă tơná á cho kăn pơkuâ hngêi trung drêng xo dêi hnoăng cheăng akố mê á xuân tơmiât, tô tuăn. Pơkâ thế tơnêi têa tơmâng ngăn troh mâu cô ki hnê pơtân xua mâu vâi cô dêi hngêi trung ối tung tơdroăng ki ai [ie#n che#, rơhêng vâ tơku\m po rôh tơ’noăng kông chưk vâ ai mơngế tơniăn vâ hnê chư ăm vâi o, vâi muăn akố’’.

Tâng ôh tá hâk vââ hok tro, malối cho mâu vâi hdrêng hdroâng kuăn ngo ki hiăng trâm tơdroăng rêh ối xơpá mê mơni kô ôh tá ai kơbố kâi vâ mơ-eăm ối a pơlê, hnê a hngêi trung a tíu ki ối trâm hên xơpá môi tiah hngêi trung mầm non Hoàng Anh. Péa ngế cô hơnăm ối nếo cho prế ki kơhnâ hâk vâ [ă tơdroăng cheăng, châ hok tro, vâi pú pâ nhuo#m. Laga, troh dâng lâi ah, vâi nếo châ chiâng mâu vâi cô ki tro khât?.

Hoàng Qui chêh

Katarina Nga tơplôu [ă tơbleăng