VOV4.Sêdang - Kong pơlê Dak Lak nốkố ai 47 hdroâng kuăn ngo rơtế rêh ối cheăng kâ, tung mâu hơnăm hiăng hluâ, mâu krâ pơlê, mâu ngế ki châ kuăn pơlê ngăn nhoa#m tung hdroâng kuăn ngo hiăng chiâng tơdroăng ki tơru\m, to\ng kum dêi rơpó tung pơlê pơla. {ă mâu túa pêi ki pêi tơ-ê dêi rơpó la [ă tuăn hiâm [ă tơdroăng ki ngăn nhoa#m, vâi cho ki xiâm tối tơbleăng troăng pơkâ dêi Đảng, Tơnêi troh mâu kuăn pơlê hdroâng kuăn ngo, mơhnhôk vâi krâ nho\ng o, thôn pơlê đi đo mơnhông mơdêk cheăng kâ, xut tah hrâ mơnguâ kơtiê xahpá, rak vế [ă mơdêk khôi túa vêa vong le#m tro dêi hdroâng kuăn ngo tơná. A leh khe#n kơdeăn ngế ki vâi vâi ngăn nhoa#m, kơhnâ rơkê tung mâu hdroâng kuăn ngo a kong pơlê Dak Lak nếo châ tơku\m po Khu chêh hla tơbeăng cheăng tung Rơ’jiu Việt Nam kơpong Tây Nguyên hiăng trâm mâu ngế ki kơhnâ rơkê tơku\m vâ tăng ‘nâi hnoăng cheăng dêi vâi, pó kô tơmâng.

            Nah cho kăn [o# cheăm, hâk vâ [a\ kuăn pơlê, klêi mê châ rah xo to pro kăn [o# tơring [a\ nôkố hiăng pơtê pêi cheăng xua hơnăm hiăng krâ. Laga jâ H’Blak Niê, cho kăn pho\ hnê ngăn Vi[an tơring }ư Kuin, đi đo pôu râng hnoăng cheăng tung xăm kơklêa kơdroh kơtiê a tơring. Hơnăm 2005, jâ kơhnâ khât mơhnhôk mâu khu tê mơdró tung tơring, pơcháu, xing xoăng hên [a\ng tơnêi ăm tơring, ing mê hiăng xing xoăng ăm lối 200 hectar tơnêi ăm 520 rơpo\ng ki ôh tá bê tơnêi pêi chiâk deăng, kum kuăn pơlê tơniăn tơdroăng rêh ối. Rơtế amê, kuăn pơlê pro tơ’lêi to\ng kum kuăn pơlê ‘na hdrê pêt, mơnăn păn, mơhnhôk kuăn pơlê veăng mâu lâm hriâm ‘na păn mơnăn mơnoâ, pêt kế tơmeăm khoăng vâ mơ-eăm hluăn ing kơtiê. Kơnôm tơmâng jâ, mê tơdroăng rêh ối dêi kuăn pơlê hdroâng kuăn ngo a tơring rế hía rế mơnhông tơtêk, kơxo# rơpo\ng kơtiê bu u ối 11%. Jâ H’Blak Niê tối: Pêi pro hnoăng cheăng vâ xăm kơklêa kơdroh kơtiê tung hdroâng kuăn ngo, mơhnhôk kuăn pơlê hdroâng kuăn ngo, ki má lối hdroâng kuăn ngo ki rêh ối akố sap ing ton nah, thăm rơkê tung pêi cheăng kâ mơnhông mơdêk tơdroăng cheăng kâ rơpo\ng [a\ xăm kơklêa kơdroh kơtiê a rêm rơpo\ng. Kuăn pơlê hlê ple\ng rak vế khôi túa le\m tro, mâu khôi túa ki le\m tro dêi pơlê tơná.

            {a\ hnoăng chea\ng cho krâ pơlê ki châ kuăn pơlê hdroâng kuăn ngo loi tơngah nhoa#m pâ, hlối cho kăn [o# mât tra#n tôh kơpho#, pôa Nay Gút, tôh kơpho# 2, pơlê kân Ea Drăng, tơring Ea Hleo đi đo má môi tung tơdroăng pơtâng tối kuăn pơlê pêi pro tơtro roh mơhnhôk lâp kuăn pơlê môi tuăn mơjiâng tơdroăng rêh ối mơhno mơjiâng a kơpong kuăn pơlê rêh ối, roh mơhnhôk ‘’Hâi kum mâu ngế kơtiê’’, tơdroăng tơdjuôm ivá mơjiâng thôn pơlê nếo [a\ hía hé. Ing mâu tơdroăng, roh mơhnhôk hiăng ai hên rơpo\ng châ mơnhên rơpo\ng mơhno mơjiâng túa le\m tro, pôu râng dêi hnoăng chea\ng [a\ pơlê pơla, thăm ru\m môi tuăn tung pơlê pơla. Hnê mơhno túa ki rơkê tơtro tung kuăn pơlê dêi tơná, pôa Nay Gút, krâ pơlê tối: Hnoăng cheăng dêi mơngế ki pêi tơdroăng cheăng măt tra#n môi tiah krâ pơlê thế tơdrăng khât, tơpui thế pêi hlối vâ kuăn pơlê loi tơngah. Mơhé á tơleăng tiô luât pơlê, laga thế tơtro tiô luât, xua mê tơdroăng pêi cheăng dêi krâ pơlê thế pêi cheăng tiô pơkâ tơdjuôm. Pêi tơdroăng măt tra#n thế ru\m môi tuăn [a\ pơlê, pêi tơru\m [a\ krâ pơlê mê kuăn pơlê nếo loi tơngah, tâng ôh tá pêi môi tiah mê kuăn pơlê ôh tá loi tơngah. Ki klâi kuăn pơlê kơtiê pin thế ‘nâi, kuăn pơlê kro mơdro\ng xuân thế ‘nâi, mơhnhôk vâi pêi vâ tơdâng tơ’mô ăm vâi, tiah mê pin nếo cho mơngế ki kuăn pơlê loi tơngah, loi nhoa#m khât.

            Ôh tá xê to rak ngăn mơnhông cheăng kâ, xăm kơklêa kơdroh kơtiê, mê tơdroăng mơhnhôk, tơmâng to\ng kum troh kuăn khôp, rêh ối le\m tá châ tá hiâm mơno, xuân châ mâu khu pơkuâ tơdroăng khôp tơmâng to\ng kum. Cheăm Ea Tul, tơring }ư Mgar ai 13 thôn, pơlê, [a\ vâ chê 12 rơpâu rơpo\ng, tung mê 95% cho mơngế hdroâng kuăn ngo [a\ lối 2 rơpâu 800 kuăn khôp Tin Lành dêi chea\m. {a\ hnoăng cheăng pơkuâ khu khôp Tin lành cheăm Ea Tul, , [ok Tin Lành Y Ky Êban đi đo hnê dêi kuăn khôp thế rêh ối le\m tro, ai hnoăng [a\ châ chăn [a\ pơlê pơla, mơhnhôk dêi kuăn khôp, pơchân kuăn ‘ne\ng, kuăn cháu ôh tá pro xôi luât. Ki rơhêng vâ tối, sap hơnăm 2001 troh nôkố, pôa hiăng mơhnhôk, pơtâng kuăn pơlê ôh tá tơmâng mâu ngế ki ‘mêi pơlông djâ prôk troăng ‘mêi, kơbông krếo vâ chê 200 ngế ki prôk troăng ôh tá tơtro nah vêh le\m [a\ pơlê pơla. Pak^ng mê, pôa ối đi đo trâm mâ tơpui tơno [a\ vâi ki mê, vâ vâi pôi tá kơmêi lim xếo dêi tơdroăng ki tơná pro ôh tá tơtro hdrối mê hía nah, vêh le\m rêh ối [a\ nho\ng o pơlê pơla, mơ-eăm pêi cheăng kâ, mơnhông mơdêk cheăng kâ rơpo\ng. Vâ pêi pro châ tơ-[rê mâu tơdroăng kố, [ok Tin Lành Y Ky Êban tối ăm ‘nâi: Lông mơhnhôk krếo vâi vêh le\m, drêng vâi hiăng vêh le\m, mê kum vâi vâ vâi hlê ple\ng troăng hơlâ dêi Đảng, Tơnêi têa, tung mê tơnêi têa, hdroâng kuăn ngo, pơlê pơla xuân pro tơ’lêi hlâu ăm mâu tơdroăng loi tơngah. Kum tơdroăng rêh ối mâu hdroâng kuăn ngo mơnhông mơdêk cheăng kâ, ai tơnêi pêi chiâk deăng, kum kuăn pơlê châ lăm hriâm, xua mê tơdroăng rêh ối dêi kuăn pơlê tung cheăm tơniăn, kuăn pơlê hlê ple\ng hnoăng cheăng dêi mơngế kuăn pơlê thế pêi pro môi tiah lâi ăm tơtro.

            Ing mâu tơdroăng pêi ki pơxúa mê dêi tơná, hnoăng cheăng dêi mơngế ki châ kuăn pơlê loi tơngah loi nhoa#m môi tiah jâ H’Blak Niê, pôa Nay Gút, [ok Tin Lành Y Ky Êban tơxâng châ pơlê pơlâ mâu hdroâng kuăn ngo khe#n kơdeăn [ă hâk mơnê.

A Sa Ly tơplôu [a\ tơbleăng