VOV4.Sêdang - Tung 20 hơnăm hiăng hluâ, hiăng ai lối 43 rơtuh ngế kuăn mơngế Việt Nam hluăn ing kơtiê, kơklêa. Kơxo# rơpo\ng kơtiê hiăng chu sap ing lối tơdế a hơnăm 1990 kơdroh ối 6% a hơnăm 2014. Laga, nôkố xuân ôh tá iâ kuăn pơlê, malối vâi krâ nho\ng o kơpong hdroâng kuăn ngo dế ối trâm tơdroăng kơtiê. Troăng hơlâ ki lâi vâ Việt Nam pêi pro mâu tơdroăng pơkâ kơdroh kơtiê krá tơniăn tung cheăng kâ tơnêi têa dế ối trâm xahpá?

Môi tơdroăng ki châ hên kuăn pơlê môi tuăn drêng pơkâ kum  kơdroh kơtiê a kơpong hdroâng kuăn ngo tơnêi têa pin nôkố cho to\ng kum mâu rơpo\ng kơtiê hên tơdroăng, mơdêk re#ng tâ nếo tơdroăng ki pơcháu hnoăng pơkuâ ăm kuăn pơlê. Kố kô cho môi tơdroăng pơkâ ki xiâm Việt Nam pêi pro troh mâu troăng hơlâ kơdroh kơtiê hneăng hơnăm la ngiâ kố ah. Pôa Nguyễn Trọng Đàm, kăn xiâm pho\ pơkuâ ngăn cheăng pêi mố đo#i tro rong [ă rêh ối pơlê pơla prếi pôa Ngô Trường Thi, kăn pơkuâ {ơrô ngăn ‘na kơdroh kơtiê tơnêi têa, ối tung khu xiâm ngăn cheăng pêi mố đo#i tro rong [ă rêh ối pơlê pơla hiăng tiâ mơnhên ăm khu chêh hlá tơbeăng cheăng tung Rơ’jiu Việt Nam ‘na ki xiâm dêi tơdroăng kố

            Pôa Đàm: Troh hneăng hơnăm 2016 – 2020, hnoăng cheăng ngin cho pơtối mơnhông mâu tơdroăng châ tơ-[rê, ‘na kum tơdroăng rêh ối pơlê pơla [a\ kơdroh kơtiê tung hneăng hdrối kố nah, [a\ thăm re\ng kơdroh kơtiê, krá tơniăn tung la ngiâ kố ah, vâ tơdâng tơ’mô pơla mâu kơpong, [a\ tơdâng tơ’mô tơdroăng rêh ối a mâu kơpong. Ki rơhêng vâ tối, pin thế tơku\m pro a kơpong kong ngo, kơpong hdroâng kuăn ngo rêh ối [a\ kơpong achê têa kơx^, chuăn têa kơx^. Kố cho mâu kơpong ki kơtiê nôkố. Rơtế amê cho thăm re\ng pêi pro châ tơ-[rê ‘na kơdroh kơtiê, pêi tiô túa nếo, ôh tá xê to to\ng kum kế kâ, thế to\ng kum ‘na ki ê ăm kuăn pơlê, môi tiah: Hriâm, pơlât, hngêi ối, têa krúa, klêi mê ‘na tơdroăng kal. Mê cho mâu tơdroăng pơlê pơla ki kal má môi ki Đảng mơnhên kal tơku\m to\ng kum kuăn pơlê tung 5 hơnăm la ngiâ, [a\ mâu hơnăm pơtối mê, mơ-eăm troh hơnăm 2030, pin thế pêi pro hdrối mâu pơkâ tâng pơchông [a\ lâp plâi tơnêi.

            Tiah mê, túa ki lâi kô tơku\m pêi pro vâ châ tơ-[rê tiô pơkâ môi tiah pôa tối?

            Pôa Đàm: Vâ châ tơ-[rê tiô pơkâ mơ’no, pin hiăng ai pơkâ troăng hơlâ ‘na kơdroh kơtiê tu\m túa, lâp lu, pin pơtối pơkâ tơdroăng kơdroh kơtiê chiâng tơdroăng pơkâ tơnêi têa hneăng la ngiâ. Tơdrêng amê, mâu tơdroăng pơkâ tơnêi têa ki ê, chiâng tơdroăng pơkâ xiâm tơnêi têa, mê Chin phuh xuân ối rak vế tơdroăng kơdroh kơtiê [a\ tơdroăng pơkâ tơnêi têa ‘na mơjiâng thôn pơlê nếo, vâ tơku\m hnê mơhno, tơku\m mơngế pêi cheăng, liăn ngân, mơhnhôk pơlê pơla tơku\m pêi pro, vâ pin mơ-eăm pro tiah lâi troh hơnăm 2020 ah, kuăn pơlê tơniăn tung pêi lo liăn ngân, klêi mê kum ăm rêm ngế pơlê pơla ai ivá roê kế tơmeăm khoăng. Mê cho tơdroăng pơkâ dêi Đảng hiăng mơnhên. Môi tiah mê, hnoăng cheăng kân pơkâ nôkố cho mơnhên kơlo kơtiê hên troăng ăm tơtro [a\ kơxo# liăn dêi tơnêi têa, [a\ pơkâ ki pin pói tơngah.

            Tiô pôa Ngô Trường Thi, kăn pơkuâ [ơrô kơdroh kơtiê tơnêi têa, ối tung Khu xiâm pơkuâ ngăn cheăng pêi mô đo#i tro rong [a\ rêh ối pơlê pơla, môi tung mâu troăng hơlâ kơdroh kơtiê châ tơ-[rê má môi tung pơla kố nah, cho troăng hơlâ ăm mâu ngế kơtiê mung liăn. Laga, tiô pôa Thi tối:

            Pôa Thi: Ki nhên khât tung pơla kố nah pơkâ kơlo kơtiê pin tá hâi tơtro. Mâu rơpo\ng châ tối hiăng hlu\n ing kơtiê, bu hlu\n ing kơtiê tê, mâu rơpo\ng nếo hluăn ing kơtiê, rơpo\ng vâ chê kơtiê [a\ rơpo\ng kơtiê pêi lo liăn môi tiah dêi pó. Xua mê, chiâng ôh tá tơdâng tơ’mô tung pêi pro tiô troăng hơlâ. Xua mê, tung tơdroăng pêi pro [a\ hnoăng cheăng kơ koan pơkuâ ‘na tơdroăng kơdroh kơtiê, Khu xiâm pơkuâ cheăng pêi, mô đo#i tro rong [a\ rêh ối pơlê pơla hiăng môi tuăn [a\ mâu Khu xiâm, kơvâ cheăng pâ thế Ngế pro xiâm hnê ngăn Chin phuh séa ngăn, po rơdâ troăng hơlâ ăm mung liăn [a\ mâu rơpo\ng vâ chê kơtiê, rơpo\ng nếo hluăn  ing kơtiê.

            Pôa tối nhên tâ ‘na troăng hơlâ to\ng kum ăm rơpo\ng vâ chê kơtiê [a\ rơpo\ng nếo hluăn ing kơtiê?

            Pôa Thi: Rơpo\ng vâ chê kơtiê hiăng ai pơkâ dêi Chin phuh kơtăn kố vâ chê 2 hơnăm [a\ châ mơnhên cho drêng ai troăng hơlâ ăm mung liăn [a\ mâu rơpo\ng vâ chê kơtiê, mê gá hơ’lêh hlối. Mê cho kơxo# liăn ăm rơpo\ng vâ chê kơtiê mung tâk [a\ kơxo# liăn che\n [a\ mâu rơpo\ng kơtiê xuân tâk. Ăm rơpo\ng kơtiê mung kơdroh [a\ rơpo\ng vâ chê kơtiê mung liăn tâk hên. Mê troăng prôk ki tơtro, liăn laih [a\ rơpo\ng vâ chê kơtiê cho 120% tâng pơchông [a\ rơpo\ng kơtiê.

            Kố nah, Ngế pro xiâm hnê ngăn Chin phuh k^ tơdroăng pơkâ kơxo# 28, tơbleăng ăm pêi pro troăng hơlâ ăm mung liăn [a\ rơpo\ng nếo hlu\n ing kơtiê. Tiô ngin, kố cho troăng hơlâ vâ pêi pro tro troăng hơlâ kơdroh kơtiê krá tơniăn, tơtro [a\ tơdroăng pói vâ dêi kuăn pơlê, mơngế kơtiê [a\ xuân cho kơdroh pá puât tung tơdroăng ăm mung liăn [a\ rơpo\ng kơtiê. Xua klêi kơ’nâi tơbleăng tối dêi kong pơlê, mê hlo rơpo\ng nếo hluăn ing kơtiê, ki nhên khât nếo hluăn kơtiê tiô pơkâ, kơxo# liăn pêi lo [a\ mâu rơpo\ng nếo hluăn ing kơtiê ôh tá bê hên. Ki nhên khât, drêng kuăn pơlê châ mung liăn, klêi kơ’nâi hiăng tâi hâi khế pơkâ mê chêl liăn [a\ hiăng hluăn ing kơtiê, laga tâng pin ôh tá pơtối to\ng kum mâu troăng hơlâ ki ê, tung mê, ai troăng hơlâ kơjo ăm mung liăn, mê chiâng pro tơdroăng cheăng kâ rơpo\ng pá puât, [a\ vâi pơtối kơtiê nếo.

            Ô vâi krâ nho\ng [a\ pú hmâ! A hneăng hôp Kăn xiâm ASEAN ‘na mơnhông mơdêk thôn pơlê [a\ kơdroh kơtiê roh má 9 tơku\m po nếo achê kố a pơlê kong xiâm (Viêng Chăn) Vientian, kong têa Lếo, Việt Nam hiăng kơhnâ khât tung hnê mơhno túa ki rơkê tơtro ‘na mơjiâng [a\ pêi pro tơdroăng mơjiâng thôn pơlê nếo, tung mê ai môi tơdroăng ki kal cho pêi pro tơdroăng kơdroh kơtiê.

            Pôa Lê Lương Minh, kăn xiâm chêh tôm xo rơkong ASEAN tối ăm ‘nâi. Ki nhên khât hdrối nah tung 2 ngế mê ai 1 ngế, pêi lo liăn môi hâi ôh tá châ 1 dollar Mih, nôkố kơxo# kố hiăng chu kơdroh, tung 8 ngế nếo ai môi ngế pêi lo liăn ôh tá châ môi dollar môi hâi. Tơdroăng kố cho kơnôm mot tơru\m tung ASEAN, ai troăng hơlâ mơnhông mơdêk krá tơniăn, tung mê nhoa#m khât tơru\m cheăng pơla tâi tâng mơngế tung pơlê pơla. Xua mê thăm tơru\m cheăng pơla Tơnêi têa [a\ kuăn pơlê tung mơnhông mơdêk thôn pơlê [a\ kơdroh kơtiê cho xiâm kối dêi troăng prôk ASEAN klêi kơ’nâi hơnăm 2025, vâ pêi pro mâu pơkâ kơdroh ki ôh tá tơdâng tơ’mô tung mơnhông mơdêk pơla mâu kong têa tung khu tơru\m cheăng. Pôa Lê Lương Minh mơnhên:

            ‘’Tơdroăng pơkâ ki xiâm troăng prôk troh hơnăm 2025 ki khu râ kăn pơkuâ ASEAN kô tơbleăng a hneăng hôp khu kăn xiâm 27, cho pơtối pêi pro troăng hơlâ mơnhông mơdêk krá tơniăn, ing tơdroăng pơtối pêi pro mâu túa cheăng, vâ kơdroh tơdroăng ki ôh tá tơdâng tơ’mô pơla mâu kong têa kơpong ASEAN nếo [a\ mâu kong têa ASEAN hdrối, ing tơdroăng tơmiât thế mơjiâng pơlê pơla ASEAN cho môi pơlê pơla, pêi cheăng xua kuăn pơlê, xua tơná kuăn pơlê, tung mê, pơkâ kơ-êng tâi tâng mâu ngế tung pơlê pơla ‘na mâu troăng hơlâ xuân môi tiah tơdroăng pêi pro mâu troăng hơlâ, ki rơhêng vâ tối cho mâu troăng hơlâ tung kơvâ mơnhông mơdêk krá tơniăn’’.

            A hneăng hôp khu kăn xiâm ASEAN 27 tơku\m po a Kuala Lumpur dêi Malaysia sap hâi lơ 18 troh 22 khế 11 hơnăm 2015 troh nôkố, mâu khu kăn pơkuâ ASEAN kô tơbleăng túa pêi pro hneăng hơnăm 2016 – 2020 hiăng châ tơbleăng a hnea\ng hôp Kăn xiâm ASEAN ‘na mơnhông mơdêk thôn pơlê [a\ kơdroh kơtiê roh má 9 [a\ 6 túa cheăng ki kơjo, tung mê ai tơdroăng mơnhông mơdêk cheăng kâ thôn pơlê; tơru\m pơla Tơnêi têa – khu môi ngế xêh [a\ kuăn pơlê, vâ mơnhông mơdêk thôn pơlê [a\ kơdroh kơtiê. Ing mê, pêi kêi môi tung mâu tơdroăng pơkâ dêi pơlê pơla ASEAN, cho thăm mơdêk tơdroăng rêh ối dêi kuăn pơlê.

            Mơhé hiăng châ tơ-[rê hên tung xăm kơklêa kơdroh kơtiê, châ pú hmâ lâp plâi tơnêi khe#n kơdeăn, laga vâ chiâng môi ASEAN mơnhông mơdêk krá tơniăn, ki hdrối, hnoăng cheăng kơdroh kơtiê dêi Việt Nam pin, xuân thế ai troăng prôk kơdroh kơtiê tơtro tâ, krá tơniăn tâ./.

A Sa Ly tơplôu [ă tơbleăng