Ô vâi krâ nho\ng o [ă pú hmâ! Hnăm 2014 hdrối kố nah, Kon Tum cho 1 tung 8 to kong pơlê kơnôm châ Chin phuh Ireland ‘no lie#n ngân kum pêi cheăng tung tơdroăng 135 hneăng má 3. Vâ kơxo# lie#n to\ng kum kố châ ai pơxúa, kong pơlê hiăng mơhnhôk túa cheăng ki rơkê dêi mâu tơdroăng pơkâ vâ kơdroh kơtiê xahpá, malối, pơcháu ăm mâu cheăm pro xiâm tung pơkuâ ngăn mâu roh ‘no lie#n cheăng ăm kơpong hdrông kue#n ngo a kong pơlê Kon Tum tung hnăm hiăng hluâ.

Đak Pxi cho cheăm ki trâm hên xahpá dêi tơring Đak Hà, kong pơlê Kon Tum. Ho\ng kơxo# lie#n dêi tơdroăng 135 hneăng má 3, tơdroăng to\ng kum kơdroh kơtiê, xăm kơtiê ki dó inâi PRPP [a\ hía hé, cheăm hiăng mơjiâng kế tơmeăm khoăng ki kum tung rêh ối, pêi cheăng ăm kue#n pơlê, mơtiah troăng prôk, hno, rơchoâ, long têa [a\ hía hé. Mâu rơpo\ng kơtiê ối châ to\ng kum lie#n vâ păn ro. Hnăm 2014 kố, tơring ai 560 rơpo\ng hlu\n ho\ng kơtiê; kơxo# rơpo\ng vâ chê kơtiê xun kơdroh lối 80 rơpo\ng. Poâ Đinh Văn Hùng, kăn hnê ngăn Vi[an cheăm Đak Pxi tối ăm ‘nâi: Cheăm ngin ai tơdroăng ki mơnhông mơdêk re#ng. Hdrối nah, troăng prôk tơpá ó ‘nâng, kơtiê xahpá, nốkố ngin xun hiăng ai troăng kân rơdâ; tâng pơchông [a\ mâu kơpong ki ê, mâu  cheăm a mâu tơring ki ê tung kong pơlê, mê cheăm ngin xun hiăng tơ’lêi hlâu hên tâ tung rêh ối.

            Kon Tum châ to\ng kum 61 rơtal lie#n ho\ng kơxo# lie#n dêi Chin phuh Ireland, tung pêi pro tiêu tơdroăng 135 hneăng hnăm 2013-2015. Khu pơkuâ hdrông kue#n ngo hiăng tơru\m [a\ mâu thôn, cheăm ki trâm hên tơpá, xéa ngăn [a\ tơmâng rơkong kue#n pơlê tơpui tối ‘na tơdroăng mơjiâng pro kế tơmeăm. Tiêu poâ Đặng Luật, kăn pho\ pơkuâ hdrông kue#n ngo dêi kong pơlê Kon Tum tối, mâu kế tơmeăm châ môi tue#n tung pơlê pơla; kue#n pơlê kơhnâ xéa ngăn tung pêi pro. Ki rơhêng vâ tối, ối tung tơdroăng pơkâ kơxo# 135 tung kong pơlê pơrá xua cheăm pơkuâ mơ’no lie#n cheăng, pêi pro dêi:Troh hnăm 2014, lâp kong pơlê hiăng xing xoăng ăm 39 kơpêng 54 cheăm pơkuâ mơ’no lie#n mơjiâng pro mâu kế tơmeăm, tơdroăng pơkâ pêi pro ối tung tơdroăng 135. {a\ mâu cheăm ki ai ivá, mê pơkuâ mơ’no lie#n cheăng tâi tâng. {a\ cheăm ki ôh tá ai ivá mê pơcháu ăm mơjiâng kế tơmeăm khoăng ku\n, kơxo# lie#n iâ tâ 500 rơtuh lie#n. Krê kơxo# lie#n Chin phuh Ireland to\ng kum, tung pơkâ cheăng, hnăm 2013-2015 hiăng rah xo 5 cheăm ai ivá vâ pơcháu ăm pơkuâ mơ’no lie#n mơjiâng pro 5 kế tơmeăm khoăng tiêu pơkâ.

            Kong pơlê Kon Tum cho môi tung mâu kong pơlê châ to\ng kum dêi tơdroăng pơkâ xiâm tơnêi têa tung xăm kơtiê krá tơnie#n ton hneăng hnăm 2013-2016. Kong pơlê hiăng xéa ngăn tơdroăng pâ thế dêi kue#n pơlê. Klêi kơ’nâi xéa ngăn, kue#n pơlê vâ châ to\ng kum lie#n vâ roê ro kăn.

            Laga, kơxo# lie#n mơ’no pêi cheăng iâ, tơdrêng amê, kơxo# hdrông kue#n ngo kơtiê tung kong pơlê ga hên. Kơxo# lie#n mơ’no cheăng ăm rêm rơpo\ng ôh tá bê vâ roê ro kue#n vâ păn, tá hâi tối troh roê ro kăn. Pơla ai tơdroăng kố, Khu pơkuâ cheăng pêi, mố đo#i tro rong [a\ rêh ối pơlê pơla kong pơlê Kon Tum hiăng tơbleăng ăm Vi[an kong pơlê pêi pro tơdrêng mâu tơdroăng to\ng kum, tơdroăng to\ng kum 30a, [a\ hía hé. Rêm rơpo\ng châ mung 10 rơtuh lie#n ho\ng tơdroăng pơkâ, 10 rơtuh lie#n ho\ng arak lie#n pơlê pơla, bê vâ roê môi to ro kăn. Kue#n pơlê châ mung ôh tá riên lie#n laih tung 3 hnăm. Klêi kơ’nâi 3 hnăm, kơxo# lie#n kố kôm châ ăm mâu rơpo\ng ki ê mung vâ roê ro. Poâ Nguyễn Trung Thuận, kăn pho\ pơkuâ cheăng pêi, mố đo#i tro rong [a\ rêh ối pơlê pơla kong pơlê Kon Tum tối: Kue#n pơlê xun môi tue#n túa pêi pro kố, kơdroh tơdroăng hlo châ tơnêi to\ng kum ôh tá vâ mơ-eăm pêi cheăng. Môi tơdroăng to\ng kum dêi tơnêi têa xăm kơtiê ai kum 10 rơtuh lie#n tê, roê kue#n ro xun ôh tá kâi kơtê. Mung lie#n tơ’nôm ki ê vâ roê ro kân tâ. {a\ păn xun tơ’lêi tâ há. Túa pêi kố dêi kong pơlê Kon Tum, mê ngin kơdroh ăm tê kơtê, [a\ ăm mung tung pơla 3 hnăm, [a\ châ mung lie#n ho\ng ê vâ pêi cheăng kâ.

            Tơdroăng to\ng kum môi hdroh châ tơ-[rê, tơring Ngọc Hồi hiăng mơhnhôk kue#n pơlê pleăng tơnêi, hâi pêi cheăng vâ po rơdâ mơjiâng mâu troăng prôk tung thôn pơlê a mâu thôn Dục Nhầy 3, cheăm Đak Dục, thôn Kai Joi, thôn Tà Ka, cheăm {ờ Y, thôn Đak Yao, thôn Đak Long, cheăm Đak Xú, mơjiâng hngêi mơhno mơjiâng túa le#m tro, hngêi trung mauh yăo [a\ hía hé. Mâu kế tơmeăm kố mơjiâng tro tơdroăng, tơnie#n dâi le#m [a\ hiăng ăm chiâng xúa, xúa châ tơ-[rê hôm, pro tơ’lêi hlâu ăm kue#n pơlê prôk lăm, pêi cheăng kâ, châ kue#n pơlê môi tue#n. Mâu tơdroăng to\ng kum hdrê pêt, mơnăn păn, phân rơvât, kơthung xôh pơkeăng kơdê oâ hdrong, kơmăi po nhâ [a\ hía hé, pơrá tiêu kue#n pơlê púi tơngah, to\ng kum tro mơngế, dâi le#m, teăm tơdrêng. Tơdroăng to\ng kum kố hiăng kum kal vâ kue#n pơlê pơhlêh hdrê pêt, mơnăn păn, kơdroh tah kơklêa, xăm kơtiê.

            Ki nhên khât, mâu tơdroăng mơ-eăm mơtiah xing xoăng ro, mơjiâng pro hngêi, to\ng kum lie#n, hdrê pêt mơnăn păn, hnê kih thuât  kôm ôh tá châ tơ-[rê tâng kue#n pơlê ôh tá mơhnhôk, mơ-eăm tung pêi cheăng kâ. Ki kal akố, rêm ngế kue#n pơlê thế kho\m mơ-eăm hlu\n ho\ng kơtiê.

A Sa Ly tơplôu