VOV4.Êđê - Êlâo adih jing go\ êsei [un, [ia\dah kyua kria\ng tui hria\m du\m hdra\ mnê] mrâo mrang lehana\n dưi mâo ]an prăk mơ\ng phu\n mka\p pra\k Êpul brua\ mniê, H ~uôl Niê, ti kdriêk }ư\ Mgar, ]ar Daklak g^r ktưn kpưn đ^ mâo leh klei hd^p h’^t kja\p.

Ho\ng êbeh 4 ha lăn pla kphê, tiêu, k`ul leh ana\n ksu hlăk wưng mboh, hlăm 3 thu\n êgao, grăp thu\n go\ êsei H’Nhuôl Niê, ti [uôn Hra B, să Êa Tul, kdriêk }ư\ Mgar, ]ar Dak Lak mâo hrui w^t hlăm brô 300 êklăk prăk. H’Nhuôl brei thâo, go\ êsei `u êlâo dih jing go\ êsei [un, klei hd^p mda kno\ng jưh knang kơ 5 sào lăn mơ\ng am^ ama mbha, k[ah prăk duh mkra sơnăn tuôm ho\ng lu klei dleh dlan. Mơ\ng thu\n 2004, jưh kơ Êpul hgu\m phung mniê să, `u mâo ]an 8 êklăk prăk mơ\ng Knơ\ng prăk dlăng ba yang [uôn.

Leh mâo prăk, `u mphu\n k]ưm blei mjeh kphê, tiêu ba pla mjing, g^r hriăm êmuh hdră pla mơ\ng du\m go\ êsei riêng gah ]ia\ng ba yua ho\ng đang war pô. ~u ]ia\ng lo\ mđ^ hnư hrui w^t ho\ng hdră pla mpluă du\m mta ana [ia\ hruê mlan, rông u\n, mnu\ leh ana\n mkuôm pioh ]ia\ng blei thiăm lăn pla mjing. H’Nhuôl yăl dliê:“Êlâo dih klei hd^p mda dleh dlan êdi, mơ\ng leh mâo hdră mtru\n đru go\ êsei [un ]an prăk, sơnăn kâo ]an leh ana\n kâo blei mjeh kphê, tiêu, gơ\ng tiêu ]ia\ng pla leh ana\n g^r dlăng ksă êmă. Kâo ăt ]an thiăm mơ\ng du\m phu\n prăk mkăn ]ia\ng lo\ duh bi liê, leh ana\n tui hriăm klei thâo mơ\ng mnuih riêng gah, du\m go\ êsei mâo klei tu\ jing êlâo kơnăn. Truh kơ ara\ anei klei hd^p go\ êsei kâo dul [ia\ leh mkă ho\ng êlâo dih”.

Kyua hur har duh [ơ\ng, truh kơ thu\n 2016, go\ êsei H’Nhuôl klă s^t dưi tlaih kơ [un [in h’^t kjăp, jing 1 hlăm du\m gru mnga] phung mniê ngă bruă duh mkra thâo bruă ti alu\ wa\l. H’Wôn Niê, khua Êpul hgu\m phung mniê să Êa Tul, kdriêk }ư\ Mgar t^ng dlăng, mơ\ng 1 go\ êsei [un, [ia\dah kyua thâo ba yua hdră mnê] mrâo mrang hlăm bruă duh mkra leh ana\n ba yua prăk ]an mâo ba w^t boh tu\ dưn, go\ êsei H’Nhuôl klei hd^p mda h’^t kjăp leh:“Hlăm klei ba yua prăk ]an pioh duh bi liê pla mjing, mb^t ana\n thâo săng klă hdră kriê dlăng mnơ\ng pla, sơnăn mâo ba w^t boh tu\ dưn, đru amai H’Nhuôl tlaih kơ klei [un [in. Anei jing gru mnga] mâo Êpul hgu\m la] sơnei năng djo\ ]ia\ng lu phung amai adei tui hriăm klei g^r kpưn đ^ tlaih kơ klei [un [in kyua dưi ]an prăk mơ\ng Êpul hgu\m kriê dlăng. Êpul hgu\m ăt khăng iêu la] phung amai adei g^r nao hriăm du\m adu\ mtô bi hriăm mơ\ng Anôk bruă mtru\t mjhar mnuih [uôn sang ngă lo\ hma leh ana\n Êpul hgu\m mnuih [uôn sang ngă lo\ hma mko\ mjing ]ia\ng mâo klei thâo”.

Amâo djo\ kno\ng ngă bruă duh mkra thâo mbruă đui] ôh, H’Nhuôl lo\ hur har bi kah klei thâo duh [ơ\ng kơ phung amai adei mkăn hlăm [uôn leh ana\n brei phung amai adei ma` prăk pioh duh mkra. H’Nhuôl yăl dliê sơnei:“Mơ\ng klei hd^p mda kâo [uh klă pô tuôm ho\ng lu klei dleh dlan hlăm bruă ksiêm hriăm hdră mnê] mrâo mrang, sơnăn kâo amâo hê` ôh bruă êmuh hriăm klei thâo mơ\ng mnuih riêng gah, mơ\ng ana\n kâo mâo klei thâo leh ana\n hdră ngă bruă pioh ba yua. Kyua ana\n tơdah mâo hlei amai adei mâo klei ]ia\ng ksiêm hriăm amâo dah êmuh kâo kơ hdră ngă bruă, si tô hmô hdră pla leh ana\n kriê dlăng tiêu, sơnăn kâo krâo la] brei ya mta klei kâo thâo ]ia\ng phung amai adei hrăm mb^t tui hriăm”.

Hluê si Trần Thị Phong, k’iăng khua Êpul hgu\m phung mniê ]ar Dak Lak, Êpul hgu\m ara\ anei hlăk mâo giăm 1 êbâo 400 êklai prăk ]an jưh kơ lu phu\n prăk mdê mdê. Mơ\ng keh prăk anei đru leh êbeh 52 êbâo go\ êsei [^ng hgu\m, phung mniê ]an pioh mđ^ kyar bruă duh mkra, mhro\ [un, mko\ mjing bruă mă, bruă mnia mblei. Kyua ana\n, kno\ng hlăm thu\n 2017, mâo leh êbeh 2 êbâo 250 go\ êsei [un mơ\ng phung mniê ngă ana go\ tlaih leh kơ klei [un [in.

Hlăm klei hluê ngă bruă brei ]an prăk, [^ng hgu\m phung mniê [un jing mnuih djuê [ia\ leh ana\n phung mniê dôk hd^p ti kr^ng knông lăn mâo du\m gưl Êpul hgu\m bi mđing h^n. Grăp thu\n, Êpul hgu\m phung mniê ]ar jao hnơ\ng ]ua\n kơ alu\ wa\l nah gu\ ]ia\ng mâo anôk anơ\ng klă s^t, đru brei kơ du\m phung [^ng hgu\m anei tlaih kơ klei [un [in. Kyua ana\n, [rư\ hruê [rư\ mâo lu gru mnga] phung mniê ngă bruă duh mkra thâo mbruă, kpưn đ^ tlaih kơ klei [un [in, mâo lu phung amai adei tui hriăm, đru mguôp mđ^ kyar bruă duh mkra go\ êsei leh ana\n mtru\t mjhar mđ^ kyar bruă duh mkra ti alu\ wa\l./.